MUQDISHO, Soomaaliya — Agoosto 8, 2026 — Maleeshiyaad ka tirsan Al-Shabaab ayaa lagu soo warramayaa inay weerar ku qaadeen koontarool ay ku sugnaayeen Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (CXDS) oo ku yaalla deegaanka Shiikhoow ee gobolka Shabeellaha Dhexe, waxaana halkaasi ka dhacay dagaal culus oo socday saacado, iyadoo ilo deegaanka ah ay sheegayaan inuu jiro khasaare dhimasho iyo dhaawac leh.
Weerarka ayaa billowday markii dagaalyahanno ka tirsan Al-Shabaab ay weerareen koontarool ay ku sugnaayeen ciidamada dowladda ee deegaanka Shiikhoow, sida ay sheegeen ilo xog-ogaal u ah xaaladda amni ee deegaanka.
Ilo deegaanka ah ayaa sheegay in weerarku isu beddelay iska-horimaad xooggan oo u dhexeeyay ciidamada dowladda iyo dagaalyahannada Al-Shabaab, kaasoo socday dhowr saacadood.
Dagaalka ayaa la sheegay in labada dhinac ay isku adeegsadeen noocyo kala duwan oo hub ah, iyadoo rasaas xooggan iyo jugta hubka culus laga maqlayay deegaanno kale oo ka tirsan gobolka Shabeellaha Dhexe.
Wararka hordhaca ah ee laga helayo deegaanka ayaa sheegaya in dagaalka uu sababay dhimasho iyo dhaawac. Hase yeeshee, weli lama hayo tiro rasmi ah oo ku saabsan khasaaraha, mana jirto xaqiijin madax-bannaan oo lagu sameeyay wararkaasi.
Sidoo kale, ma cadda in khasaaraha la soo sheegayo uu gaaray ciidamada dowladda, dagaalyahannada Al-Shabaab, dadka rayidka ah ama dhinacyo kala duwan.
Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo taliska Ciidanka Xoogga Dalka ayaan isla markiiba soo saarin war faahfaahsan oo ku saabsan weerarka, khasaaraha ka dhashay ama xaaladda koontaroolka la weeraray.
Waxaa sidoo kale aan weli si madax-bannaan loo xaqiijin cidda hadda gacanta ku haysa goobta uu dagaalku ka dhacay.
Khasaaraha iyo Saameynta Dadka Rayidka ah
Dadka ku nool deegaannada ku dhow goobta dagaalka ayaa sheegay inay maqleen rasaas xiriir ah iyo jugta hubka intii uu socday iska-horimaadka.
Ilo deegaanka ah ayaa sheegay inay jiraan dhimasho iyo dhaawac, balse xog sugan oo ku saabsan tirada dadka waxyeelladu soo gaartay weli lama helin.
Ma jiraan warar la xaqiijiyay oo sheegaya in dad rayid ah ay ku dhinteen ama ku dhaawacmeen dagaalka, sidoo kalena lama xaqiijin in dagaalku sababay barakac.
Bulshada ku nool qaybo ka mid ah Shabeellaha Dhexe ayaa muddo dheer wajahayay xaalado amni darro oo la xiriira dagaallada u dhexeeya ciidamada dowladda iyo Al-Shabaab, weerarrada kooxda iyo howlgallada militari ee ka socda gobolka.
Mas’uuliyiinta Soomaaliya ayaan weli shaacin faahfaahin rasmi ah oo ku saabsan weerarka Shiikhoow iyo khasaaraha ka dhashay.
Sidoo kale, ma cadda in ciidamo gurmad ah loo diray goobta ama in ciidamada dowladda ay billaabeen howlgallo daba-gal ah oo lagu baadi-goobayo dagaalyahannadii weerarka qaaday.
Ciidamada dowladda ayaa howlgallo ka dhan ah Al-Shabaab ka wada gobollo badan oo ku yaalla bartamaha iyo koonfurta Soomaaliya, iyadoo dowladda ay isku dayeyso inay yareyso awoodda kooxda ee ay ku maamusho ama kaga dhaq-dhaqaaqdo deegaannada miyiga ah.
Xaaladda Amni ee Shabeellaha Dhexe
Shabeellaha Dhexe, oo dhinaca waqooyi kaga beegan magaalada Muqdisho, ayaa ka mid ah goobaha muhiimka u ah dagaalka muddada dheer u dhexeeya dowladda Soomaaliya iyo Al-Shabaab.
Gobolka ayaa ka tirsan Hirshabelle, waxaana mara waddooyin muhiim ah oo isku xira Muqdisho iyo gobollada bartamaha Soomaaliya. Taasi waxay ka dhigeysaa gacan-ku-haynta deegaannada iyo waddooyinka gobolka arrin muhiim u ah ciidamada dowladda iyo Al-Shabaab.
Ciidamada dowladda, oo mararka qaar ay garab siinayaan ciidamada deegaanka ee loo yaqaan Macawiisley iyo saaxiibada caalamiga ah, ayaa sanadihii la soo dhaafay howlgallo ka dhan ah Al-Shabaab ka waday Shabeellaha Dhexe iyo gobolka deriska la ah ee Hiiraan.
Howlgalladaasi ayaa Al-Shabaab looga saaray deegaanno dhowr ah, hase yeeshee kooxda ayaa weli awood u leh inay fuliso weerarro, qaraxyo iyo weerarro gaadmo ah oo ka dhan ah saldhigyada iyo ciidamada dowladda.
Al-Shabaab ayaa marar badan bartilmaameedsata koontaroollada iyo saldhigyada ciidamada ee ku yaalla deegaannada ka fog magaalooyinka waaweyn, iyadoo weerarrada qaarkood ay isu beddelaan dagaallo toos ah oo saacado socda.
Weerarka laga soo sheegayo Shiikhoow wuxuu muujinayaa caqabadaha amni ee weli ka jira Shabeellaha Dhexe, xilli ciidamada dowladda ay wadaan dadaallo lagu yareynayo dhaq-dhaqaaqa Al-Shabaab.
Weerarrada lagu qaado koontaroollada iyo saldhigyada ciidamada waxay sidoo kale tijaabinayaan awoodda dowladda ee ah inay si joogto ah u sugto deegaannada iyo waddooyinka laga saaro Al-Shabaab.
Shabeellaha Dhexe wuxuu leeyahay muhiimad gaar ah sababo la xiriira inuu ku dhow yahay Muqdisho isla markaana ay maraan waddooyin isku xira caasimadda iyo bartamaha dalka. Amni darrada ka jirta gobolka waxay saameyn kartaa isu-socodka shacabka, ganacsiga iyo dhaqdhaqaaqa ciidamada.
Saameynta buuxda ee dagaalka Shiikhoow waxay si weyn ugu xirnaan doontaa khasaaraha dhabta ah, xaaladda ciidamada dowladda iyo cidda gacanta ku haysa goobta la weeraray.