MUQDISHO, Soomaaliya — Luulyo 14, 2026 — Al-Shabaab ayaa habeenkii Isniinta illaa Salaasada qaaday laba weerar oo kala duwan oo lagu beegsaday saldhigyada ciidamada Uganda ee degmada Janaale ee gobolka Shabeellaha Hoose iyo ciidamada Itoobiya ee degmada Garbahaarey ee gobolka Gedo, sida ay sheegeen dadka deegaanka. Weerarradan ayaa sababay dagaallo culus oo laga maqlay labada goobood, iyadoo aan weli si rasmi ah loo xaqiijin khasaaraha ka dhashay.
Sida ay sheegeen dadka deegaanka, weerarka koowaad ayaa lagu qaaday saldhig ay ku sugan yihiin ciidamada Uganda ee Janaale.
Goobjoogayaal ayaa sheegay in rasaas culus iyo qaraxyo xooggan laga maqlay deegaanka xilli habeen ah, iyadoo dagaalku socday muddo ka hor inta uusan degganaan.
Ma jiro weli war rasmi ah oo kasoo baxay dowladda Soomaaliya ama ciidamada Uganda oo ku saabsan weerarka, waxaana aan si madax-bannaan loo xaqiijin karin khasaaraha ka dhashay.
Dhanka kale, Al-Shabaab ayaa sidoo kale weerar ku qaaday saldhig ay ciidamada Itoobiya ku leeyihiin degmada Garbahaarey ee xarunta gobolka Gedo.
Dadka deegaanka ayaa sheegay inay maqleen rasaas culus iyo qaraxyo ka dhacay agagaarka xerada ciidamada Itoobiya, inkastoo aan weli la xaqiijin khasaaraha.
Mas’uuliyiinta Soomaaliya iyo kuwa Itoobiya midkoodna weli kama hadlin weerarka.
Labadan weerar oo dhacay hal habeen gudaheed ayaa muujinaya in Al-Shabaab ay weli awood u leedahay inay weerarro ka fuliso gobollo kala duwan oo ay ku sugan yihiin ciidamada dowladda Soomaaliya iyo kuwa taageeraya.
Khasaaraha iyo Saameynta
Ilaa hadda ma jiro tiro rasmi ah oo laga soo saaray khasaaraha ka dhashay labada weerar.
Dadka deegaanka ayaa xaqiijiyay inuu dhacay dagaal culus, balse lama hayo war madax-bannaan oo xaqiijinaya khasaaraha ciidamada ama burburka soo gaaray saldhigyada.
Sidoo kale, ma jiraan warar la xaqiijiyay oo sheegaya in dad rayid ah ay ku waxyeelloobeen weerarradan.
Jawaabta Dowladda
Ilaa waqtiga la daabacayay warkan, dowladda Federaalka Soomaaliya kama aysan soo saarin wax war ah oo ku saabsan labada weerar.
Sidoo kale, ciidamada Uganda iyo Itoobiya ee ku sugan Soomaaliya weli ma aysan soo saarin bayaan rasmi ah.
Waxaa la filayaa in mas’uuliyiintu ay faahfaahin dheeraad ah bixiyaan marka la soo gabagabeeyo qiimeynta xaaladda.
Degmada Janaale ayaa muddo dheer ka mid ahayd goobaha ugu dagaalka badan gobolka Shabeellaha Hoose. Al-Shabaab ayaa dhowr jeer hore weerarro culus ku qaaday saldhigyada ciidamada Soomaaliya iyo kuwa Midowga Afrika ee ku sugan halkaas, halka ciidamada dowladda ay marar badan hawlgallo ka fuliyeen degmada iyo deegaannada ku xeeran.
Gobolka Shabeellaha Hoose ayaa weli ka mid ah meelaha ay sida joogtada ah uga dhacaan weerarrada Al-Shabaab, kuwaas oo lagu bartilmaameedsado saldhigyada ciidamada, kolonyada militariga iyo xarumaha dowladda.
Sidoo kale, degmada Garbahaarey iyo guud ahaan gobolka Gedo ayaa hore u soo maray weerarro isdaba joog ah oo lala beegsaday ciidamada Itoobiya iyo kuwa dowladda Soomaaliya. Gobolka Gedo ayaa leh muhiimad istiraatiiji ah maadaama uu xuduud la leeyahay Itoobiya iyo Kenya, taas oo ka dhigaysa goob muhiim u ah hawlgallada militari.
Weerarradii ugu dambeeyay ayaa kusoo aadaya xilli dowladda Soomaaliya iyo ciidamada taageeraya ay sii wadaan hawlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab ee gobollada koonfurta iyo bartamaha dalka.
Saraakiisha amniga ayaa la filayaa inay qiimeeyaan xaaladda labada saldhig iyo khasaaraha ka dhashay weerarrada.
Waxaa sidoo kale la filayaa in la adkeeyo ammaanka saldhigyada ciidamada iyo waddooyinka muhiimka ah ee gobollada Shabeellaha Hoose iyo Gedo.
Faahfaahin dheeraad ah ayaa la filayaa inay soo baxdo marka mas’uuliyiintu dhammeeyaan baaritaannada iyo xaqiijinta xogaha la xiriira weerarrada.
Weerarradan ayaa muujinaya in Al-Shabaab ay weli awood u leedahay inay weerarro isku mar ah ka fuliso meelo kala duwan, inkastoo ay socdaan hawlgallo militari oo ay wadaan dowladda Soomaaliya iyo ciidamada caalamiga ah ee taageeraya.
Gobollada Shabeellaha Hoose iyo Gedo waxay muhiim u yihiin dhinaca amniga iyo isku socodka ciidamada, waxaana weerarrada noocan oo kale ah ay sii muujinayaan caqabadaha amni ee weli horyaalla dadaallada lagu doonayo in lagu xasiliyo koonfurta Soomaaliya.
Ilaa iyo inta aan la helin xog rasmi ah oo ku saabsan khasaaraha, xaaladda labada goobood ayaa weli ah mid is beddeli karta, waxaana la filayaa in dowladda iyo ciidamada ay soo saaraan warar dheeraad ah saacadaha ama maalmaha soo socda.