JANAALE,Somalia - Luulyo 7, 2026 -Dagaalyahannada Al-Shabaab ayaa xalay weerar ku qaaday saldhig ciidan oo ay ciidamada Uganda ku leeyihiin degmada Janaale ee gobolka Shabeellaha Hoose, sida ay sheegeen ilo amni iyo dad deegaanka ah.
Weerarka ayaa lala beegsaday saldhig ay ku sugan yihiin ciidamada Uganda ee qeybta ka ah Hawlgalka Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasilinta Soomaaliya (AUSSOM), kuwaas oo kaashanaya Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.
Dadka deegaanka ayaa sheegay inay maqleen qaraxyo iyo rasaas culus oo ka bilaabatay deegaanka saqdii dhexe, kuwaas oo socday saacado badan.
Mas’uuliyiinta dowladda Soomaaliya iyo kuwa AUSSOM ayaan weli si rasmi ah u shaacin khasaaraha ka dhashay weerarka.
Sida ay sheegeen dadka deegaanka, weerarka ayaa ku bilowday qaraxyo laga maqlay agagaarka saldhigga ka hor inta aysan dagaalyahannada Al-Shabaab weerar toos ah ku qaadin xarunta ciidamada.
Goobjoogayaal ayaa sheegay in hub culus iyo rasaas xooggan laga maqlayay qaybo badan oo Janaale ah, iyadoo ciidamada dowladda Soomaaliya iyo kuwa Uganda ay jawaab ka bixiyeen weerarka.
Ilo amni ayaa sheegay in ciidamada ku sugnaa saldhigga ay iska caabiyeen weerarka, inkastoo aan wali la helin warbixin rasmi ah oo ku saabsan khasaaraha labada dhinac.
Al-Shabaab ayaa inta badan weerarro noocan ah ku qaada saldhigyada ciidamada dowladda iyo kuwa shisheeye ee ku sugan Soomaaliya, hase yeeshee sheegashooyinka dhinacyada dagaallamaya mararka qaar si madax-bannaan looma xaqiijin karo.
Khasaaraha iyo Saameynta Dadweynaha
Ilaa hadda ma jiro tiro rasmi ah oo la xaqiijiyay oo ku saabsan dhimashada ama dhaawaca ka dhashay weerarka.
Dadka deegaanka ayaa sheegay in qaar badan oo ka mid ah shacabka Janaale ay guryahooda ku sugnaayeen intii uu socday dagaalka, iyagoo ka cabsi qabay in dagaalku ku fido xaafadaha magaalada.
Sidoo kale, ma jiraan warar la xaqiijiyay oo sheegaya in rayidku waxyeello kasoo gaartay iska horimaadka.
Hay’adaha gargaarka ayaa hore uga digay in colaadaha soo noqnoqda ee ka dhaca Shabeellaha Hoose ay saameyn ku yeeshaan nolosha dadka rayidka ah, ganacsiga iyo helitaanka adeegyada aasaasiga ah.
Jawaabta Dowladda
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaan ilaa hadda soo saarin war-saxaafadeed faahfaahsan oo ku saabsan weerarka Janaale.
Mas’uuliyiinta amniga ayaa hore u sheegay in ay sii soconayaan howlgallada militari ee ka dhanka ah Al-Shabaab, kuwaas oo ka socda gobollo badan oo dalka ah.
Dowladda Soomaaliya, iyadoo taageero ka heleysa ciidamada AUSSOM iyo saaxiibada caalamiga ah, ayaa sanadihii u dambeeyay kordhisay howlgallada lagu beegsanayo Al-Shabaab.
Waxaa la filayaa in saraakiisha amniga ay saacadaha ama maalmaha soo socda bixiyaan faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan weerarka.
Asalka Colaadda iyo Muhiimadda Janaale
Degmada Janaale ayaa muddo dheer ahayd meel istiraatiiji ah oo muhiim u ah gobolka Shabeellaha Hoose.
Deegaankan ayaa horey u martigeliyay dagaallo waaweyn oo dhexmaray Al-Shabaab iyo ciidamada dowladda Soomaaliya iyo kuwa Midowga Afrika.
Bishii Sebteembar 2015, Al-Shabaab ayaa weerar culus ku qaaday saldhig ay ciidamada Uganda ku lahaayeen Janaale, kaas oo loo tixgeliyo mid ka mid ah weerarradii ugu khasaaraha badnaa ee lagu qaaday ciidamada Midowga Afrika ee Soomaaliya ka howlgalayay.
Tan iyo markaas, Janaale iyo guud ahaan Shabeellaha Hoose waxay noqdeen goobo ay si joogto ah uga dhacaan qaraxyo, weerarro gaadmo ah iyo dagaallo dhex mara ciidamada ammaanka iyo Al-Shabaab.
Falanqeeyayaasha amniga ayaa sheegaya in inkastoo ciidamada dowladda iyo kuwa caalamiga ahi ay guulo ka gaareen meelo badan, haddana Al-Shabaab ay weli awood u leedahay inay weerarro qorsheysan ka fuliso goobo muhiim ah.
Ciidamada ammaanka ayaa la filayaa inay sii wadaan qiimeynta xaaladda Janaale iyo baaritaanka sida uu weerarku u dhacay.
Sidoo kale waxaa la filayaa in la helo xog rasmi ah oo ku saabsan khasaaraha iyo natiijada dagaalka marka ay soo dhammaadaan baaritaannada socda.
Dadweynaha deegaanka ayaa sheegay in ammaanka la adkeeyay kadib weerarka, iyadoo ciidamada dowladda iyo kuwa AUSSOM ay xoojiyeen dhaq-dhaqaaqyadooda.
Falanqayn: Sababta Ay Arrintani Muhiim U Tahay
Weerarkan ayaa muujinaya in Al-Shabaab ay weli awood u leedahay inay beegsato saldhigyada ciidamada dowladda iyo kuwa caalamiga ah ee ku sugan Soomaaliya.
Shabeellaha Hoose waa gobol muhiim u ah amniga Soomaaliya maadaama uu ku dhow yahay Muqdisho isla markaana uu yahay xarun wax-soo-saar beeraha iyo isku socodka gaadiidka.
Weerarrada noocan ah waxay saameyn karaan xaaladda amni, dhaqdhaqaaqa ganacsiga iyo nolosha dadka rayidka ah ee ku nool gobolka.
Dhacdadan ayaa sidoo kale dib u soo nooleynaysa walaacyada la xiriira amniga saldhigyada ciidamada iyo caqabadaha wali hortaagan dadaallada lagu doonayo in lagu wiiqo awoodda Al-Shabaab ee koonfurta Soomaaliya.