XARARDHEERE, Soomaaliya — Sebtembar 9, 2026 — Xubno ka tirsan Al-Shabaab ayaa maalmihii lasoo dhaafay kordhiyay dhaqdhaqaaqyada ay ka wadaan duleedka degmada Xarardheere, sida ay sheegeen dadka deegaanka, taasoo dhalisay walaac laga qabo in kooxdu isku dayeyso inay carqaladeyso waddooyinka isku xira Xarardheere, Hobyo iyo Ceeldheer.

Dadka deegaanka ayaa sheegay inay arkeen kooxo hubeysan oo ku fidaya dhulka miyiga ah ee ku hareeraysan Xarardheere. Tirada dagaalyahannada iyo goobaha saxda ah ee ay ku sugan yihiin si madax-bannaan looma xaqiijin.

Dhaqdhaqaaqyadan ayaa kusoo aadaya xilli ay weli taagan yihiin caqabadaha amni ee ka jira bartamaha Soomaaliya, halkaas oo ciidamada dowladda iyo xoogagga deegaanka ay isku dayayaan inay ilaaliyaan deegaannadii laga saaray Al-Shabaab.

Dadka deegaanka ayaa sheegay in xubnaha Al-Shabaab ay ku fidayaan dhulka miyiga ah ee u dhexeeya Xarardheere, Hobyo iyo Ceeldheer. Waxay ka cabsi qabaan in kooxdu isku daydo inay samaysato baro koontarool, xaddido isu socodka ama hakad geliso waddooyinka isku xira saddexda degmo.

Ilaa hadda lama soo sheegin dagaal ama khasaare si toos ah ula xiriira dhaqdhaqaaqyadan. Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Galmudug weli kama aysan soo saarin war rasmi ah oo xaqiijinaya dhaqdhaqaaqyada ama faahfaahinaya tallaabooyinka laga qaadayo.

Ujeeddada rasmiga ah ee ka dambeysa dhaqdhaqaaqyadan lama oga. Dadka deegaanka ayaa aaminsan in Al-Shabaab ay doonayso inay kala jarto saddexda magaalo, balse ma jiro war rasmi ah oo arrintaas xaqiijinaya.

Sidoo kale ma cadda in ciidamo dheeraad ah loo diray deegaannada laga soo sheegayo dhaqdhaqaaqyada. Xaaladda amni ee miyiga bartamaha Soomaaliya ayaa adkeynaysa in xogta si madax-bannaan loo xaqiijiyo.

Muhiimadda Xarardheere, Hobyo iyo Ceeldheer

Xarardheere waa degmo xeebeed muhiim ah oo ka tirsan gobolka Mudug. Al-Shabaab ayaa hore gacanta ugu haysay magaalada ka hor inta aysan ciidamada dowladda iyo xoogagga deegaanka kala wareegin.

Gacan-ku-haynta Xarardheere waxay dowladda siinaysaa joogitaan muhiim ah oo ku teedsan xeebaha bartamaha Soomaaliya. Degmadu waxay sidoo kale isku xirtaa deegaannada xeebaha iyo kuwa gudaha ee gobollada Mudug iyo Galgaduud.

Hobyo waa magaalo kale oo xeebeed ku taalla gobolka Mudug, waxaana ay leedahay muhiimad dhaqaale iyo mid istaraatiiji ah. Magaalada iyo deegaannada ku xeeran waxay ku tiirsan yihiin kalluumeysiga, xoolaha, ganacsiga iyo waddooyinka isku xira xeebta iyo dhulka gudaha.

Waddada u dhexeysa Hobyo iyo Xarardheere ayaa sidaas darteed muhiim u ah isu socodka dadka iyo ganacsiga. Haddii amni darradu hakiso waddadan, waxaa kordhi kara qiimaha gaadiidka, waxaana adkaan kara helitaanka suuqyada, raashinka iyo badeecadaha kale ee muhiimka ah.

Ceeldheer waa degmo muhiim ah oo ku taalla gudaha gobolka Galgaduud. Waddooyinka mara degmada waxay isku xiraan bulshooyin badan oo ku kala nool bartamaha Soomaaliya, waxaana isticmaala shacabka, ganacsatada, hay’adaha gargaarka iyo ciidamada ammaanka.

Saddexda degmo waxay qayb ka yihiin waddooyin isku xira xeebaha Mudug iyo dhulka gudaha ee Galgaduud. Haddii Al-Shabaab ay joogitaan ka samaysato miyiga u dhexeeya magaalooyinkan, waxay cadaadis saari kartaa isu socodka shacabka, ganacsiga iyo gaarsiinta gurmadka.

Ciidamada dowladda Soomaaliya oo taageero ka helaya xoogagga deegaanka ayaa sannadkii 2022 bilaabay hawlgallo ballaaran oo ka dhan ah Al-Shabaab. Hawlgalladaas ayaa kooxda looga saaray magaalooyin iyo deegaanno dhowr ah oo ka tirsan Hirshabeelle iyo Galmudug.

Inkasta oo Al-Shabaab laga saaray xarumo badan, haddana kooxda ayaa weli ka hawlgasha dhulka miyiga ah. Waxay marar badan adeegsatay qaraxyo waddooyinka lagu aaso, weerarro gaadmo ah iyo baro koontarool oo ku meel gaar ah si ay u weerarto ciidamada dowladda una carqaladeyso isu socodka.