MUQDISHO, Soomaaliya — July 1, 2026-Dagaalyahannada Al-Shabaab ayaa habeenkii Talaadada weerar culus ku qaaday saldhig ay wada degan yihiin Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA) iyo ciidamada Uganda ee howlgalka Midowga Afrika, kaas oo ku yaalla deegaanka Golweyn ee hoostaga degmada Buulo Mareer ee gobolka Shabeellaha Hoose, sida ay sheegeen ilo amni iyo dadka deegaanka.

Weerarka ayaa sababay dagaal xooggan oo socday saacado badan, iyadoo la maqlayay qaraxyo iyo rasaas culus oo laga maqlayay deegaanada ku dhow goobta la weeraray.

Sida ay sheegeen dadka deegaanka, weerarka ayaa billowday xilli dambe oo habeenkii ah, kadib markii dagaalyahanno ka tirsan Al-Shabaab ay weerar ku qaadeen xerada ciidamada ee Golweyn.

Goobjoogayaal ayaa sheegay in dagaalka uu socday muddo dheer, iyadoo labada dhinac ay isku adeegsadeen hub culus iyo mid fudud. Dadka ku nool tuulooyinka u dhow goobta dagaalku ka dhacay ayaa sheegay inay maqleen jugta madaafiicda iyo rasaasta culus ilaa waaberigii hore ee saaka.

Ilo amni ayaa xaqiijiyay in xerada la weeraray ay saldhig u tahay ciidamada dowladda Soomaaliya iyo ciidamada Uganda ee qeybta ka ah howlgalka taageerada amniga Soomaaliya.

Ilaa hadda ma jiro war rasmi ah oo kasoo baxay dowladda Soomaaliya ama taliska ciidamada Uganda oo ku saabsan khasaaraha ka dhashay weerarka.

Dhanka kale, Al-Shabaab ayaa warbaahinteeda ku sheegatay mas’uuliyadda weerarka, hase yeeshee sheegashooyinka kooxda si madax bannaan looma xaqiijin karo.

Khasaaraha iyo Saameynta Dadweynaha

Lama hayo tiro rasmi ah oo xaqiijineysa khasaaraha ka dhashay dagaalka.

Dadka deegaanka ayaa sheegay in cabsi xooggan ay soo wajahday shacabka ku nool Golweyn iyo deegaanada ku dhow,

Hay’adaha gargaarka ayaa hore uga digay in amni darrada joogtada ah ee ka jirta Shabeellaha Hoose ay saameyn ku yeelan karto dhaq-dhaqaaqa dadka, ganacsiga iyo adeegyada aasaasiga ah ee bulshada.

Muhiimadda Istaraatiijiyadeed ee Golweyn

Deegaanka Golweyn wuxuu ku yaallaa meel istaraatiiji ah oo u dhow degmada Buulo Mareer, taas oo muddo dheer ahayd goob muhiim u ah howlgalada ka dhanka ah Al-Shabaab.

Waddada isku xirta Muqdisho, Afgooye iyo Buulo Mareer ayaa ah marin muhiim u ah isku socodka ciidamada, ganacsiga iyo shacabka, taasoo ka dhigaysa gobolka bartilmaameed joogto ah oo ay kooxda Al-Shabaab weerarro ka fuliso.

Kooxda ayaa marar badan weerarro ku qaaday saldhigyo ciidan, kolonyo militari iyo fariisimo amni oo ku yaalla gobolka.

Shabeellaha Hoose ayaa ka mid ah gobollada sida joogtada ah ay uga dhacaan dagaallada u dhexeeya ciidamada dowladda iyo Al-Shabaab.

Bishii May 2023, Al-Shabaab ayaa weerar ballaaran ku qaaday saldhig ciidamada Uganda ku lahaayeen Buulo Mareer, weerarkaasi oo sababay khasaare xooggan islamarkaana loo aqoonsaday mid ka mid ah weerarradii ugu dhimashada badnaa ee lagu qaado ciidamada Midowga Afrika sanadihii u dambeeyay.

Sidoo kale, deegaanka Golweyn iyo nawaaxigiisa ayaa marar badan martigeliyay dagaallo culus, weerarro qaraxyo ah iyo weerarro gaadmo ah oo lagu bartilmaameedsaday ciidamada dowladda iyo kuwa saaxiibada la ah.

Inkasta oo dowladda Soomaaliya ay kordhisay howlgalada militari ee ka dhanka ah Al-Shabaab sanadihii la soo dhaafay, kooxda ayaa weli awood u leh inay weerarro abaabulan ka fuliso gobollada koonfureed ee dalka.

Dowladda iyo Jawaabta Ammaanka

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa muddooyinkii la soo dhaafay xoojisay howlgalada ka dhanka ah Al-Shabaab, gaar ahaan gobollada Shabeellaha Hoose, Shabeellaha Dhexe, Hiiraan iyo Galgaduud.

Saraakiisha amniga ayaa marar badan sheegay in ciidamada dowladda iyo kuwa saaxiibada caalamiga ah ay sii wadi doonaan dadaallada lagu sugayo ammaanka iyo dib u xoreynta deegaannada ay wali ku sugan yihiin dagaalyahannada Al-Shabaab.

Weerarkii ugu dambeeyay ee Golweyn ayaa la filayaa inuu horseedo adkeyn amni iyo howlgalo daba-gal ah oo ay ciidamada dowladda iyo kuwa Uganda ka sameeyaan deegaanka iyo hareerihiisa.

Mas’uuliyiinta amniga ayaa la filayaa inay qiimeeyaan khasaaraha ka dhashay dagaalka, halka shacabka deegaanka ay si dhow ula socdaan xaaladda amni ee gobolka.

Weerarkan wuxuu muujinayaa in Al-Shabaab ay weli awood u leedahay inay weerarro ku qaaddo saldhigyada ciidamada ee ku yaalla goobaha istaraatiijiga ah, inkastoo ay socdaan howlgalada militari ee lagu wiiqayo awoodda kooxda.

Shabeellaha Hoose waa gobol muhiim u ah ammaanka Muqdisho iyo isku socodka koonfurta Soomaaliya. Sidaas darteed, weerar kasta oo ka dhaca gobolka wuxuu saameyn ku yeelan karaa dhaqdhaqaaqa ciidamada, ganacsiga iyo shacabka.

Sidoo kale, weerarrada noocan oo kale ah waxay muujinayaan caqabadaha amni ee wali ka jira Soomaaliya, gaar ahaan deegaannada ay ka socdaan dagaallada joogtada ah ee u dhexeeya dowladda iyo Al-Shabaab.