Weerar Madaafiic Ah Oo Lagu Beegsaday Saldhigga Ciidamada Itoobiya Ee Gobolka Bay
Sabti, Juun 20, 2026 (Baidoa Online) -Wararka ka imaanaya gobolka Bay ayaa sheegaya in kooxda Al-Shabaab ay weerar madaafiic ah ku qaaday saldhig ay ciidamada Itoobiya ku leeyihiin degmada Qansaxdheere, iyadoo weerarku uu dhacay saacadihii ugu dambeeyay ee maanta.
Sida ay sheegeen ilo amni iyo dadka deegaanka, dhowr madfac ayaa ku dhacay ama ku dhowaaday xerada ciidamada Itoobiya ee ku taalla degmada Qansaxdheere. Ilaa iyo hadda ma jirto war rasmi ah oo kasoo baxay dowladda Soomaaliya, maamulka Koonfur Galbeed ama ciidamada Itoobiya oo ku saabsan khasaaraha ka dhashay weerarka.
Weerarkan ayaa kusoo aadaya xilli gobolka Bay iyo guud ahaan koonfurta Soomaaliya ay ka socdaan howlgallo amni oo lagu beegsanayo Al-Shabaab, kuwaas oo ay iska kaashanayaan ciidamada dowladda Soomaaliya, kuwa Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed iyo ciidamada saaxiibada caalamiga ah.
Sida ay sheegayaan ilo amni, madaafiicda ayaa lagu weeraray saldhig ay ku sugan yihiin ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah howlgalka Midowga Afrika ee taageeraya dowladda Soomaaliya.
Goobjoogayaal ku sugan degmada ayaa sheegay inay maqleen jugo culus iyo qaraxyo ka dhacay agagaarka xerada. Sida ay sheegeen dadka deegaanka, ciidamada ku sugan saldhigga ayaa kadib kordhiyay dhaq-dhaqaaqyada amniga, inkastoo aan weli la xaqiijin heerka uu gaarsiisan yahay khasaaraha.
Sarkaal ka tirsan maamulka degmada oo la hadlay warbaahinta gudaha ayaa sheegay in hay’adaha ammaanku ay qiimeynayaan xaaladda, balse uusan bixin faahfaahin dheeraad ah.
Ilaa waqtiga la qorayay warbixintan, ma jirin war-saxaafadeed rasmi ah oo kasoo baxay dowladda federaalka Soomaaliya ama ciidamada Itoobiya oo xaqiijinaya khasaaraha ama faahfaahinta weerarka.
Sida ay sheegeen ilo amni, baaritaanno ayaa socda si loo ogaado halka laga soo tuuray madaafiicda iyo saameynta dhabta ah ee weerarku yeeshay.
Khabiirada amniga ayaa sheegaya in weerarrada noocan oo kale ah ay qayb ka yihiin xeeladaha Al-Shabaab ee lagu bartilmaameedsado xarumaha ciidamada dowladda iyo kuwa taageeraya howlgalada amniga Soomaaliya.
Inkasta oo weerarku uu si toos ah u beegsaday saldhig ciidan, haddana dadka deegaanka ayaa muujiyay walaac ku saabsan amniga degmada.
Sida ay sheegeen qaar kamid ah dadka deegaanka, madaafiicda iyo rasaasta la isweydaarsado mararka qaar waxay khatar ku noqon karaan shacabka ku nool meelaha u dhow saldhigyada ciidamada.
Hay’adaha gargaarka ayaa muddo dheer ka digayay in colaadaha ka socda gobollada Bay iyo Bakool ay sii kordhin karaan barakaca iyo dhibaatooyinka bini’aadantinimo ee ka jira deegaannadaas.
Gobolka Bay ayaa kamid ah meelaha ay sida joogtada ah uga dhacaan dagaallada iyo weerarrada la xiriira amniga. Qansaxdheere waxay leedahay muhiimad istaraatiiji ah maadaama ay isku xirto dhowr deegaan oo ku yaalla gobolka Bay.
Sanadihii la soo dhaafay, Al-Shabaab ayaa marar kala duwan weerarro ku qaaday xarumaha ciidamada dowladda Soomaaliya iyo kuwa shisheeye ee ku sugan gobolka. Dowladda Soomaaliya iyo saaxiibadeeda amniga ayaa dhankooda kordhiyay howlgallada lagu xakameynayo dhaqdhaqaaqa kooxda.
Sida ay sheegaan falanqeeyayaasha amniga, gobolka Bay wuxuu weli kamid yahay goobaha muhiimka ah ee ay labada dhinac ku loolamayaan saameynta dhuleed iyo tan amni.
Qansaxdheere iyo guud ahaan gobolka Bay waxay door muhiim ah ku leeyihiin istaraatiijiyadda amniga ee dowladda Soomaaliya. Joogitaanka ciidamada Itoobiya ayaa qeyb ka ah dadaallada gobolka iyo kuwa caalamiga ah ee lagu taageerayo xasilloonida Soomaaliya.
Weerarrada lagu qaado ciidamada howlgalka Midowga Afrika ayaa sidoo kale si dhow ula socda dalalka gobolka iyo beesha caalamka, maadaama amniga Soomaaliya uu xiriir la leeyahay xasilloonida Geeska Afrika.
Wararkii ugu dambeeyay waxay muujinayaan in xaaladdu ay deggan tahay gudaha degmada Qansaxdheere, inkastoo ciidamada ammaanku ay sare u qaadeen feejignaanta.
Ma jiro war rasmi ah oo xaqiijinaya khasaaraha nafeed ama midka hantiyeed ee ka dhashay weerarka. Saraakiisha ammaanka ayaa la filayaa inay saacadaha ama maalmaha soo socda soo saaraan warbixin dheeraad ah oo ku saabsan dhacdada.
Weerarka madaafiicda ah ee lagu qaaday xerada ciidamada Itoobiya ee Qansaxdheere wuxuu muujinayaa in Al-Shabaab ay wali awood u leedahay inay weerarro ka fuliso qaybo kamid ah koonfurta Soomaaliya, inkastoo ay jiraan howlgallo ballaaran oo lagu wiiqayo awooddeeda.
Dhacdadan ayaa sidoo kale muujinaysa caqabadaha amni ee weli ka jira gobolka Bay, oo ah goob muhiim u ah dagaalka lagula jiro kooxda. Haddii la xaqiijiyo inuu jiro khasaare, waxaa suuragal ah in ciidamada dowladda iyo kuwa saaxiibada ah ay kordhiyaan howlgallada amniga ee degmada iyo deegaannada ku dhow.
Indhaha siyaasiyiinta, saraakiisha amniga iyo beesha caalamka ayaa hadda ku wajahan jawaabta rasmiga ah ee dowladda Soomaaliya iyo ciidamada Itoobiya, taasoo caddeyn doonta saameynta dhabta ah ee weerarkan iyo tallaabooyinka xiga ee la qaadi doono.