MUQDISHO, Soomaaliya — June 28, 2026 —xariga nin Somali-American ah oo lagu xiray magaalada Muqdisho, laguna xiriirinayo baaritaan ballaaran oo Mareykanka ka socda oo ku saabsan musuqmaasuq la sheegay in lagu sameeyay lacagihii gargaarka COVID-19, ayaa si weyn uga dhex abuuray dood iyo falcelin kala duwan bulshada Soomaaliyeed gudaha dalka iyo qurbaha.

Saraakiil Soomaali iyo Mareykan ah ayaa xaqiijiyay in Abdikerm Eidleh lagu qabtay howlgal wadajir ah oo ay fuliyeen hay’adaha ammaanka Soomaaliya iyo la-hawlgalayaal caalami ah. Dacwad oogayaasha Mareykanka ayaa ku eedeeyay inuu ka mid ahaa shakhsiyaad door muhiim ah ka ciyaaray qorshe lagu sheegay in lagu lunsaday malaayiin dollar oo loogu talagalay barnaamijyo cunto gargaar ah intii lagu jiray xilligii COVID-19.

Xadhiggan ayaa loo arkaa mid ka mid ah horumarada ugu waaweyn ee kiiskan muddo dheer socday, kaas oo hore u horseeday dacwado iyo xukunno kala duwan oo Mareykanka ka dhacay.

Sida ay sheegeen saraakiisha Mareykanka, eedeysanaha ayaa muddo dhowr sano ah lagu daba joogay kadib markii lagu soo oogay eedeymo la xiriira khiyaano, laaluush, lacag dhaqid iyo shirqool la xiriira lacagaha gargaarka degdegga ah.

Hay’adaha amniga Soomaaliya ayaa sheegay in xadhiggu ka dhacay Muqdisho kadib wada-shaqayn iyo is-weydaarsi xogeed oo dhex maray Soomaaliya iyo la-hawlgalayaal caalami ah.

Ilaa hadda lama shaacin goorta uu dhici karo in loo gudbiyo dacwadaha Mareykanka ama haddii la bilaabi doono habraaca dhiibista eedeysanaha.

Iskaashi Caalami ah

Howlgalkan ayaa muujinaya iskaashi sii kordhaya oo u dhexeeya Soomaaliya iyo hay’adaha amniga caalamiga ah, gaar ahaan la dagaallanka dambiyada maaliyadeed ee xuduudaha ka gudba.

Saraakiil amni ayaa sheegay in wada-shaqaynta xogta iyo isku-duwidda hawlgalka ay muhiim u ahaayeen qabashada eedeysanaha.

Falanqeeyayaal amni ayaa tilmaamaya in tani ay astaan u noqon karto horumar ku saabsan awoodda hay’adaha Soomaaliya ee la tacaalidda dambiyada maaliyadeed iyo kuwa caalamiga ah.

Falcelinta Bulshada iyo Kala Qaybsanaanta Aragtida

Xadhigga ayaa si weyn loogu falanqeeyay baraha bulshada iyo bulshada Soomaaliyeed ee ku nool gudaha iyo dibadda, gaar ahaan Maraykanka iyo Yurub.

Qayb ka mid ah bulshada ayaa soo dhaweysay xadhigga, iyagoo sheegay in qof kasta oo lagu eedeeyo musuqmaasuq uu xaq u leeyahay in lala xisaabtamo, iyada oo aan loo eegin qowmiyad ama asal.

Si kastaba, dad kale ayaa muujiyay walaac ku saabsan saameynta sumcadda bulshada Soomaaliyeed, iyagoo sheegay in kiisaska noocan ah ay mararka qaar si guud ugu xirmaan magaca Soomaalida, taas oo dhaawici karta sawirka qurbajoogta.

Qaar ka mid ah dadka ka faallooda arrimaha bulshada ayaa sheegay in tani ay muujinayso kala aragti duwanaansho u dhexeysa caddaalad dalbashada iyo ilaalinta sumcadda bulshada.

Kiiskan ayaa ka dhashay baaritaanno la xiriira barnaamijyadii gargaar degdegga ah ee lagu bixiyay xilligii COVID-19, kuwaas oo ay dowladaha dunidu si degdeg ah u fuliyeen si loo taageero dadka iyo adeegyada bulshada.

Sanadihii dambe, hay’adaha Mareykanka ayaa soo saaray dacwado badan oo la xiriira in si khaldan loo isticmaalay lacagihii gargaarka, gaar ahaan barnaamijyada cunto-qaybinta.

Baaritaanka Minnesota ee la xiriira kiiskan ayaa noqday mid ka mid ah kiisaska ugu waaweyn ee musuqmaasuqa COVID-19 ee Mareykanka, sida ay sheegeen saraakiisha dacwad oogista.

Kiiska ayaa hadda u gudbi doona marxalad sharciyeed oo ku saabsan dacwadaha iyo habraaca dhiibista eedeysanaha.

Saraakiisha ayaa sheegay in baaritaannada guud ay weli socdaan, isla markaana laga yaabo in dacwado kale lagu soo kordhiyo iyadoo la eegayo caddeymaha la ururinayo.

Go’aanka kama dambaysta ah wuxuu ku xirnaan doonaa wada-shaqaynta hay’adaha cadaaladda ee Soomaaliya iyo Mareykanka.

FALANQAYN: MUHIIMADDA KIISKAN

Xadhigga eedeysanaha ayaa muujinaya sida iskaashi caalami ah uu u sii xoogeysanayo, gaar ahaan la-dagaallanka dambiyada maaliyadeed ee xuduudaha ka gudba. Waxa kale oo uu tilmaamayaa doorka sii kordhaya ee Soomaaliya ee la shaqaynta hay’adaha caalamiga ah.

Bulshada Soomaaliyeed dhexdeeda, kiiskan ayaa noqday mid si cad u kala qaybiyay aragtida. Qaar waxay u arkaan inuu yahay tallaabo muhiim ah oo caddaalad lagu doonayo, halka kuwa kale ay ka walaacsan yihiin in kiisaska noocan ah ay dhaawacaan sumcadda guud ee bulshada Soomaaliyeed.

Doodda ayaa sidoo kale muujinaysa xiisad joogto ah oo u dhexeysa ilaalinta mas’uuliyadda shaqsiga iyo ilaalinta sumcadda bulshada ballaaran.

kiisku wuxuu dib u soo celinayaa su’aalo ku saabsan sida loo ilaaliyo lacagaha gargaar degdeg ah xilliyada musiibooyinka caalamiga ah, iyadoo dowladuhu ay sii wadaan baaritaannada la xiriira isticmaalka khaldan ee gargaarka COVID-19.