BAIDOA, Soomaaliya — July 4, 2026 — Magaalada Baydhabo waxaa ka socda diyaar-garowgii ugu dambeeyay ee munaasabadda caleemo-saarka hoggaamiyaha maamulka Koonfur Galbeed, Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe), iyadoo la filayo inay magaalada gaaraan madaxda ugu sarreysa dowladda federaalka iyo kuwa dowlad-goboleedyada si ay uga qeybgalaan xafladda oo si weyn isha loogu hayo.
Mas’uuliyiinta maamulka Koonfur Galbeed ayaa sare u qaaday diyaar-garowga munaasabadda, iyadoo magaalada Baydhabo ay martigelinayso siyaasiyiin iyo madax ka kala imaanaya qeybaha kala duwan ee dalka.
Sida ay sheegeen ilo ku dhow qabanqaabada munaasabadda, Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Hassan Sheikh Mohamud, ayaa la filayaa inuu hoggaamiyo wafdi heer qaran ah oo ka qeyb gala caleemo-saarka.
Wararka laga helayo Baydhabo ayaa sidoo kale sheegaya in hoggaamiyaha SSC-Khaatumo, Abdulqadir Ahmed Aw-Ali, uu maanta ku wajahan yahay magaalada si uu uga qeybgalo munaasabadda.
Ilo amni ayaa sheegay in la adkeeyay ammaanka magaalada, iyadoo ciidamo dheeraad ah la geeyay xarumaha dowladda, goobaha lagu qabanayo munaasabadda iyo waddooyinka muhiimka ah ee magaalada.
Dadka deegaanka ayaa soo sheegay dhaqdhaqaaqyo isa soo taraya oo la xiriira imaatinka wafdiyada iyo martida ka qeyb galaysa xafladda.
Jawaabta Dowladda
Mas’uuliyiinta maamulka Koonfur Galbeed ayaa sheegay in caleemo-saarku uu yahay tallaabo muhiim u ah maamulka cusub iyo geeddi-socodka dowlad-dhisidda gobolka.
Sida ay sheegeen saraakiisha maamulka, dadaallada ugu waaweyn ayaa lagu bixiyay sugidda amniga, soo dhoweynta martida iyo diyaarinta munaasabadda.
Inkastoo dowladda federaalku aysan soo saarin war-saxaafadeed faahfaahsan oo ku saabsan munaasabadda, haddana ka qeybgalka la filayo ee Madaxweynaha Soomaaliya iyo madax kale ayaa muujinaya muhiimadda ay xafladdu u leedahay dowladda dhexe.
Taariikhda Khilaafka iyo Xaaladda Siyaasadeed
Caleemo-saarka Aadan Madoobe ayaa ku soo beegmaya iyadoo weli uu jiro khilaaf siyaasadeed oo ka taagan maamulka Koonfur Galbeed.
Sida ay sheegayaan ilo siyaasadeed iyo falanqeeyayaal, dowladda federaalka Soomaaliya ayaa taageertay in Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) uu noqdo hoggaamiyaha cusub ee Koonfur Galbeed kadib markii uu xumaaday xiriirka kala dhexeeyay madaxweynihii hore ee maamulkaas, Abdiaziz Hassan Mohamed.
Khilaafkaas kadib, Lafta Gareen iyo ciidamo daacad u ah ayaa ka baxay Baydhabo, iyagoo fariisimo ka sameystay duleedka magaalada.
Sida ay sheegayaan ilo amni iyo dad deegaanka ah, ciidamada taageersan Lafta Gareen ayaa marar kala duwan weerarro ku qaaday xarumo iyo fariisimo ay ku sugan yihiin ciidamada iyo masuuliyiinta taageersan maamulka cusub ee Baydhabo. Wararkaasi si madax-bannaan looma xaqiijin dhammaantood.
Khilaafka maamulka cusub ayaa sidoo kale wajahaya mucaaradad siyaasadeed oo ka timid siyaasiyiin mucaarad ah oo ku sugan Muqdisho iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada dalka.
Madaxda Puntland iyo Jubbaland ayaa hore u muujiyay walaac iyo diidmo ku saabsan hanaankii lagu dhisay maamulka cusub ee Koonfur Galbeed, sida lagu sheegay bayaano ay hore u soo saareen.
Arrintan ayaa sababtay in Koonfur Galbeed ay maanta yeeshaan laba maamul oo iska soo horjeeda. Midka ka shaqeeya Baydhabo oo uu hoggaamiyo Aadan Madoobe kuna taageersan tahay dowladda federaalka, iyo maamulka uu hoggaamiyo Lafta Gareen oo weli ku sugan duleedka magaalada isaga iyo taageerayaashiisa.
Magaalada Baydhabo ayaa weli degan iyadoo ay socdaan diyaar-garowgii ugu dambeeyay ee munaasabadda.
Ciidamada ammaanka ayaa heegan buuxa ku jira si loo xaqiijiyo badqabka madaxda iyo martida la filayo inay ka qeybgalaan xafladda.
Ilo deegaanka ah ayaa sheegay in aan la soo sheegin wax dhacdooyin amni oo waaweyn oo carqaladeyn kara munaasabadda ilaa iyo hadda.
Waxaa la filayaa in munaasabadda caleemo-saarka ay qabsoonto marka ay Baydhabo gaaraan madaxda dowladda federaalka, kuwa dowlad-goboleedyada iyo martida kale ee lagu casuumay.
Indhaha siyaasadda Soomaaliya ayaa ku jeeda khudbadaha laga jeedin doono munaasabadda, kuwaas oo la filayo inay diiradda saaraan xiriirka dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyada, amniga, iyo arrimaha siyaasadda guud ee dalka.
Sidoo kale waxaa la sugayaa in kulamo gaar ah ay yeeshaan madaxda ka qeyb galaysa xafladda si ay uga wada hadlaan xaaladaha siyaasadeed iyo amni ee Soomaaliya.
Caleemo-saarka Aadan Madoobe wuxuu noqonayaa dhacdo siyaasadeed oo muhiim ah maadaama uu ku soo beegmayo xilli uu jiro khilaaf hoggaamineed oo ka taagan Koonfur Galbeed.
Ka qeybgalka madaxda sare ee dowladda federaalka iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada ayaa loo arkaa mid muujinaysa taageerada ay u hayaan maamulka cusub ee Baydhabo ka dhisan.
Dhanka kale, sii jiritaanka laba maamul oo iska soo horjeeda iyo joogitaanka ciidamada Lafta Gareen ee duleedka Baydhabo ayaa muujinaya in khilaafka siyaasadeed ee gobolka uusan weli dhammaan.