BAIDOA, Soomaaliya — Agoosto 20, 2026 — Dadka deegaanka ayaa tiro badan uga barakacaya xaafado dhowr ah oo ka tirsan magaalada Baydhabo, iyadoo ay sii kordheyso cabsida laga qabo dagaal cusub, kaddib markii la sheegay in dagaalyahanno aad u hubeysan oo la rumeysan yahay inay taageersan yihiin Madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen lagu arkay duleedka magaalada.
Dhaqdhaqaaqyada ugu badan ee shacabka ka baxaya guryahooda ayaa laga soo sheegay shan goobood, sida ay sheegeen dadka deegaanka:
- Xaafadda Towfiiq, ilaa dhanka Warshada Hasey iyo Bakiin
- Al-Faras
- Jidka Soddonka
- Hananow–Idow Dhagaal
- Boonkay
Warar kale ayaa sheegaya in qoysas ay sidoo kale ka barakacayaan xaafadda Barwaaqo, halkaas oo dadka deegaanka ay walaac ka muujiyeen xoogagga hubeysan ee la sheegay in lagu arkay jihooyinka koonfur-galbeed iyo waqooyi-galbeed ee magaalada Baydhabo.
Qaar ka mid ah qoysaska ayaa la sheegay inay guryahooda kala baxayaan carruurtooda iyo agabka muhiimka ah, halka dad kale ay guryaha ku jiraan sababo la xiriira hubanti la’aanta xaaladda amni.
Tirada dadka barakacay si rasmi ah looma oga, mana jirto tiro ay soo saareen maamulka ama hay’adaha gargaarka.
Wararka ku saabsan ciidamada iyo dhaqdhaqaaqooda si madax-bannaan looma xaqiijin. Mas’uuliyiinta ammaanka ayaan sidoo kale shaacin tirada, aqoonsiga ama goobaha saxda ah ee ay ku sugan yihiin xoogagga la sheegay in lagu arkay hareeraha Baydhabo.
Goobjoogayaal iyo dadka deegaanka ayaa sheegay in xaalad kacsanaan leh laga dareemayo magaalada, kaddib markii ay bulshada dhexdeeda ku faafeen wararka ku saabsan dhaqdhaqaaqyada ciidan.
Ma cadda in dhaq-dhaqaaqyadan lagu doonayo awood-muujin, difaac ama in lagu diyaarinayo weerar kale.
Saameynta bani’aadannimo
Barakaca ka socda xaafadaha kala duwan ayaa muujinaya walaaca sii kordhaya ee shacabka, kaddib xaaladihii amni ee dhowaan ka dhacay Baydhabo.
Barakaca degdegga ah wuxuu qoysaska u horseedi karaa hoy la’aan iyo inay waayaan cunto, biyo, adeeg caafimaad iyo gaadiid, gaar ahaan marka ay guryahooda ka baxaan iyaga oo aan helin waqti ay isku diyaariyaan.
Ilaa hadda, hay’adaha gargaarka ma aysan soo saarin qiimeyn rasmi ah oo ku saabsan barakacan. Sidoo kale, ma jiraan warar la xaqiijiyey oo sheegaya khasaare cusub oo ka dhashay dhaqdhaqaaqyada laga soo sheegay hareeraha magaalada.
Dadka deegaanka ayaa sheegay in cabsida dagaal cusub, halkii uu dagaal ka socon lahaa xaafadaha la magacaabay, ay tahay sababta ugu weyn ee qoysasku uga baxayaan guryahooda.
Qaar ka mid ah dadka barakacay ayaa lagu warramayaa inay hoy ka raadsanayaan eheladooda ku nool qeybaha kale ee Baydhabo ama deegaannada loo arko inay ka ammaan badan yihiin.
Xoogagga lagu arkay duleedka Baydhabo
Dadka qaar ayaa sheegaya in xoogagga lagu arkay hareeraha Baydhabo ay taabacsan yihiin Laftagareen. Hase yeeshee, si madax-bannaan looma xaqiijin cidda ay ka amar qaataan, mana jirto koox si rasmi ah u sheegatay dhaqdhaqaaqyadaas.
Sidoo kale, ma cadda tirada dagaalyahannada, cidda hoggaamineysa iyo ujeeddada ay ka leeyihiin joogitaankooda duleedka magaalada.
Mas’uuliyiinta ammaanka ayaan weli soo saarin war faahfaahsan oo ku saabsan xaaladda ama tallaabooyinka lagu ilaalinayo shacabka.
Joogitaanka xoogagga hubeysan ayaa kordhiyey cabsida laga qabo iska horimaad kale oo dhex mara dagaalyahannada lagu tilmaamay inay taabacsan yihiin Laftagareen iyo ciidamada hadda gacanta ku haya magaalada.
Dadka deegaanka ayaa ku baaqay in dhinacyadu muujiyaan xakameyn, halka maamulka laga sugayo inuu bulshada siiyo xog cad oo ku saabsan xaaladda amni.
Baydhabo waa xarunta maamulka Koonfur Galbeed, waana magaalo muhiim u ah siyaasadda iyo ammaanka koonfurta Soomaaliya. Gacan ku haynta magaalada iyo hay’adaha ku yaalla waxay muhiimad siyaasadeed u leedahay maamulka Koonfur Galbeed iyo dowladda federaalka.
Barakacan wuxuu daba socdaa dagaal dhimasho sababay oo la sheegay inuu Baydhabo ka dhacay 17-kii Agoosto.
Warar maxalli ah ayaa hore u sheegay in dagaalkaas lagu dilay in ka badan 51 qof, halka ugu yaraan 56 kale ay ku dhaawacmeen. Tiradaas si madax-bannaan looma xaqiijin, mana jirto warbixin rasmi ah oo dhameystiran oo laga soo saaray khasaaraha.
Rabshadahaasi waxay kordhiyeen xiisadda siyaasadeed iyo midda amni ee magaalada iyo deegaannada ku xeeran. Waxay sidoo kale abuureen walaac ah in iska horimaad kale uu sababi karo dhimasho, dhaawac iyo barakac hor leh.
Khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya hoggaanka Koonfur Galbeed iyo dowladda federaalka ayaa isaguna qeyb ka ah hubanti la’aanta ka jirta magaalada. Sheegashooyinka dhinacyada iska soo horjeeda ee ku saabsan dhaqdhaqaaqyada ciidan, gacan ku haynta deegaannada iyo mas’uuliyadda dagaallada weli waa kuwo la isku khilaafsan yahay.
Dadka Baydhabo ayaa si dhow ula soconaya dhaq-dhaqaaqyada ciidamada iyo xoogagga hubeysan ee ku sugan hareeraha magaalada.
Haddii xoogag hubeysan ay u soo dhowaadaan xaafadaha ay dadku ku badan yihiin, waxaa suuragal ah inuu sii bato barakaca, isla markaana ay kororto khatarta soo wajahaysa shacabka.
Maamulka waxaa saaran cadaadis ah inuu caddeeyo xaaladda amni, ka hortago iska horimaad ka dhaca xaafadaha iyo inuu xaqiijiyo waddooyin ammaan ah oo ay isticmaalaan qoysaska ka baxaya goobaha ay khatarta u arkaan.
Maadaama Baydhabo ay tahay xarunta siyaasadda iyo maamulka Koonfur Galbeed, dagaal cusub oo ka dhaca magaalada wuxuu saameyn ballaaran ku yeelan karaa deegaannada kale. Iska horimaad daba dheeraada wuxuu carqaladeyn karaa howlaha maamulka, ganacsiga, gaarsiinta gargaarka iyo isu socodka waddooyinka isku xira Baydhabo iyo degmooyinka kale.
Khatarta ugu weyn ee shacabka haysata waa inay dhexda u galaan dhinacyada hubeysan. Hubanti la’aanta sii socota waxay qoysas kale ku qasbi kartaa inay guryahooda ka baxaan, xitaa haddii uusan dagaal cusub bilaaban, taas oo sii xumeyn karta xaaladda bani’aadannimo.
