BOOSAASO, Soomaaliya — Luulyo 14, 2026 — Wariye Maxamed Jaamac Maxamuud, oo ka mid ah saxafiyiinta madaxbannaan ee ka howlgala gobolka Bari, ayaa Talaadadii lagu xiray magaalada Boosaaso, sida ay sheegeen ilo deegaanka ah iyo Ururka Qaranka Suxufiyiinta Soomaaliyeed (NUSOJ). Ururka ayaa cambaareeyay xarigga, isagoo sheegay inuu la xiriiro tebintiisa dibadbaxyadii ganacsatada, wuxuuna dalbaday in si degdeg ah loo sii daayo.
Sida ay sheegeen ilo deegaanka ah, Maxamed Jaamac ayaa waxaa gacanta ku dhigay ciidamada ammaanka gudaha magaalada Boosaaso. Ilaa iyo waqtiga la daabacayay warbixintan, maamulka Puntland si rasmi ah uma shaacin sababta loo xiray ama eedaha loo haysto.
Wararka ayaa tilmaamaya in wariyaha laga qabtay gudaha magaalada, iyadoo aan la ogeyn in dacwad rasmi ah lagu soo oogay ama in loo oggolaaday inuu la xiriiro qareenkiisa iyo qoyskiisa.
Maalmihii la soo dhaafay, Maxamed Jaamac wuxuu warbaahinta ka baahinayay warar la xiriiray xaaladda magaalada Boosaaso, hakadka ku yimid howlaha dekedda, saamaynta dhaqaale ee arrimahaasi yeesheen, iyo cabashooyinka ganacsatada.
NUSOJ oo Cambaareysay Xarigga
Ururka Qaranka Suxufiyiinta Soomaaliyeed (NUSOJ) ayaa si kulul u cambaareeyay xarigga wariyaha madaxbannaan Maxamed Jaamac Maxamuud.
Sida uu ururku sheegay, xarigga ayaa la xiriira tebintiisii dibadbaxyada ay ganacsatada Boosaaso ku diiddanaayeen canshuuraha cusub ee maamulka Puntland soo rogay.
NUSOJ ayaa ugu baaqday maamulka Puntland inuu wariyaha si degdeg ah oo aan wax shuruud ah lagu xirin u sii daayo, isla markaana uu dhowro xorriyadda saxaafadda iyo xuquuqda ay saxafiyiintu u leeyihiin inay si madax-bannaan u gutaan waajibaadkooda shaqo.
Ururku wuxuu sidoo kale xusay in ilaalinta xorriyadda warbaahintu ay tahay tiir muhiim u ah isla xisaabtanka iyo dowladnimada.
Jawaabta Maamulka Puntland
Ilaa iyo hadda, maamulka Puntland ma uusan soo saarin war rasmi ah oo uu kaga hadlayo xarigga Maxamed Jaamac ama eedeymaha ay soo bandhigtay NUSOJ.
Sidoo kale lama shaacin in wariyaha loo gudbin doono maxkamad ama in baaritaan rasmi ah uu socdo.
Haddii maamulka Puntland uu soo saaro war rasmi ah, warbixintan waa la cusbooneysiin doonaa.
Xarigga ayaa kusoo beegmaya xilli magaalada Boosaaso ay ka jireen dood iyo muran ku saabsan canshuuraha cusub iyo saameyntooda dhaqaale.
Toddobaadyadii u dambeeyay, ganacsato ku sugan magaalada ayaa dhigay dibadbaxyo ay uga soo horjeedaan canshuuraha cusub, iyagoo sheegay inay culays dheeraad ah ku yihiin ganacsiga iyo dhaqaalaha.
Boosaaso waa dekedda ugu weyn ee Puntland, waxayna door muhiim ah ka qaadataa ganacsiga gudaha iyo kan dibadda. Hakad kasta oo ku yimaada howlaha dekedda ama ganacsiga magaalada wuxuu saamayn ku yeelan karaa dhaqaalaha Puntland iyo deegaannada ku tiirsan.
Hay’adaha u dooda xorriyadda saxaafadda ayaa sannadihii la soo dhaafay marar badan walaac ka muujiyay xarigga, handadaadaha iyo cadaadiska lagu hayo saxafiyiinta ka howlgala Soomaaliya, iyagoo ku baaqay in la xoojiyo ilaalinta xorriyadda hadalka iyo madax-bannaanida warbaahinta.
Waxaa la filayaa in indhaha lagu hayo jawaabta maamulka Puntland iyo haddii uu sharaxaad ka bixiyo sababta loo xiray wariyaha ama uu go’aan ka gaaro sii deyntiisa.
Sidoo kale, ururrada u dooda xuquuqda saxafiyiinta iyo bulshada rayidka ah ayaa la filayaa inay sii wadaan la socodka kiiskan iyo baaqyada ku aaddan ilaalinta xorriyadda saxaafadda.
Xarigga wariye ka warramayay arrimo bulshada quseeya ayaa dib u soo nooleynaya doodaha la xiriira xorriyadda saxaafadda iyo awoodda saxafiyiinta ee ay ugu shaqeyn karaan si madax-bannaan iyagoo aan ka cabsi qabin xarig ama cadaadis.
Kiiskan ayaa sidoo kale kusoo beegmaya xilli Boosaaso ay ka taagan yihiin arrimo dhaqaale iyo muran ku saabsan canshuuraha cusub, taasoo ka dhigaysa tebinta madax-bannaan mid muhiim u ah bulshada iyo ganacsatada.