MUQDISHO, Soomaaliya — Luulyo 13, 2026 -Suuqyada magaalada Boosaaso ayaa xirnaa maalintii saddexaad oo xiriir ah Isniintii, halka Dekedda Boosaaso ay gashay maalintii 14-aad ee hakadka shaqada, iyadoo muran u dhexeeya ganacsatada iyo maamulka Puntland uu sii wado carqaladeynta ganacsiga magaalada oo ah xarunta ugu weyn ee ganacsiga Puntland.
Xiritaanka suuqyada iyo dekedda ayaa la xiriira khilaaf ka dhashay canshuuro iyo khidmado cusub oo lagu soo rogay badeecadaha laga soo dejiyo dekedda, sida ay sheegeen ganacsato iyo ururrada ganacsiga.
Dhaqdhaqaaqii ganacsi ee Boosaaso ayaa weli hakad ku jiray Isniintii, iyadoo inta badan suuqyada waaweyn iyo xarumaha ganacsiga ay xirnaayeen.
Sidoo kale, Dekedda Boosaaso ayaan wali dib u bilaabin howlaheedii caadiga ahaa, taasoo keentay in maraakiib iyo badeecooyin badan ay hakad galaan.
Sida ay sheegeen ganacsatada, mudaharaadka iyo xiritaanka suuqyada ayaa lagu doonayaa in maamulka Puntland dib uga fiirsado canshuuraha cusub isla markaana dib loo furo dekedda iyadoo lagu shaqeynayo nidaamkii hore.
Ilaa hadda, maamulka Puntland si rasmi ah uguma dhawaaqin heshiis lagu soo afjarayo khilaafka.
Saameynta Ganacsiga
Dekedda Boosaaso waa marin muhiim u ah badeecadaha soo gala Puntland iyo qaybo kale oo waqooyi-bari Soomaaliya.
Hakadka socday muddo laba toddobaad ah ayaa dib u dhigay dejinta iyo rarista badeecadaha, iyadoo ganacsatada ay sheegeen inay kordheen kharashaadka kaydinta, gaadiidka iyo keenista alaabada.
Ganacsatada ayaa sidoo kale ka digay in haddii xaaladdu sii socoto ay sare u kici karaan qiimaha badeecadaha daruuriga ah, maadaama silsiladda sahaydu ay si weyn u carqalowday.
Mas’uuliyiinta Puntland ayaa hore u sheegay in dib-u-habeynta canshuuraha iyo khidmadaha dekeddu ay qayb ka tahay qorshe lagu xoojinayo dakhliga dowladda iyo maalgelinta adeegyada bulshada.
Hase yeeshee, ururrada ganacsatada ayaa ku doodaya in canshuuraha cusub la hirgeliyey iyadoo aan wadatashi ku filan lala yeelan ganacsatada.
Ilaa iyo hadda ma jiro war rasmi ah oo muujinaya in wada-hadallo cusub ay socdaan ama go’aan laga gaaray dib u furista dekedda.
Xiisadda hadda jirta ayaa soo bilaabatay kadib markii maamulka Puntland uu dhaqan geliyey khidmadaha iyo canshuuraha cusub ee dekedda, tallaabadaas oo ay ganacsatadu ku tilmaameen mid kordhinaysa kharashaadka ganacsiga.
Boosaaso ayaa hore dhowr jeer u martay muranno la xiriira canshuuraha, maamulka dekedda iyo arrimaha kastamyada, kuwaas oo marar badan lagu soo afjaray wada-hadal dhex maray dowladda iyo ganacsatada.
Dekedda Boosaaso ayaa ah mid ka mid ah dekedaha ugu muhiimsan Soomaaliya, waxaana ay laf-dhabar u tahay ganacsiga Puntland iyo gobollada deriska la ah.
Ururrada ganacsatada ayaa sheegay in xiritaanka suuqyada iyo hakadka dekedda uu sii socon karo haddii aan xal laga gaarin muranka canshuuraha.
Ganacsatadu waxay dalbanayaan in dib loo eego ama la hakiyo canshuuraha cusub ka hor inta aan si buuxda loo soo celin howlaha ganacsiga.
Maamulka Puntland weli ma shaacin goorta la filayo in wada-hadalladu dib u billowdaan ama in dekedda dib loo furo.
Dekedda Boosaaso waa halbowlaha dhaqaalaha Puntland, waxayna door weyn ka ciyaartaa soo dejinta badeecadaha muhiimka ah ee gaara gobollo badan oo Soomaaliya ah.
Hakadka sii socda wuxuu kordhin karaa kharashaadka ganacsiga, wuxuu dib u dhigi karaa soo gelitaanka badeecadaha, wuxuuna sababi karaa koror ku yimaadda qiimaha alaabaha daruuriga ah haddii xal degdeg ah aan la gaarin.
Khilaafkan ayaa sidoo kale muujinaya caqabadaha ka dhasha isku dheellitirka kordhinta dakhliga dowladda iyo ilaalinta kalsoonida ganacsatada, iyadoo xal wada-hadal ku dhisan uu muhiim u yahay dib u soo celinta ganacsiga caadiga ah.