MUQDISHO, Soomaaliya — Agoosto 4, 2026 —Sarkaal sare oo ka tirsan Al-Shabaab oo dowladda Soomaaliya hore u sheegtay inuu ku dhaawacmay duqeyn cirka ah ayaa dib uga soo muuqday kulan dadweyne, isagoo beeniyay wararka ku saabsanaa dhaawaciisa, dhaliilayna Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, isla markaana ammaanay qabsashadii degmada Teedaan ee gobolka Hiiraan.
Sheekh Yuusuf Kaba Ku Tukade, oo Al-Shabaab u aqoonsato guddoomiyaha gobolka Shabeellaha Dhexe, ayaa hadal ka jeediyay kulan lagu bogaadinayay dagaalyahannada kooxda ee qabsaday Teedaan. Soo muuqashadiisa ayaa timid ku dhawaad toddobaad kadib markii dowladda Soomaaliya sheegtay inuu ku dhaawacmay duqeyn ka dhacday deegaanka Aadan Yabaal ee gobolka Shabeellaha Dhexe.
Baidoa Online si madax-bannaan uma xaqiijin waqtiga iyo goobta saxda ah ee laga duubay codka ama muuqaalka hadalkaas. Si kastaba ha ahaatee, hadalku wuxuu tixraacayaa dhacdooyin dhowaan dhacay, oo ay ka mid yihiin qabsashadii Teedaan iyo sheegashadii dowladda ee dhaawaca Kaba Ku Tukade, taasoo muujinaysa inuu yahay hadal cusub. Dhammaan sheegashooyinka ku jira hadalka si madax-bannaan looma xaqiijin.
Khudbaddiisa ayuu Kaba Ku Tukade ku beeniyay sheegashadii dowladda ee ahayd inuu ku dhaawacmay ama ku dhintay duqeynta.
“Waxay yiraahdeen waa la dhaawacay ama waa la dilay, laakiin waad i aragtaan anigoo nool,” ayuu yiri.
Wuxuu sidoo kale dadkii kulanka joogay weydiiyay inay arkaan wax dhaawac ah oo ka muuqda jirkiisa, isagoo ku dooday in dowladda “aysan haynin wax kale oo ay sheegto marka laga reebo been iyo aflagaado.”
Kaba Ku Tukade ayaa sidoo kale ka jawaabay hadallo uu dhowaan jeediyay Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, kaas oo sheegay in duqeynta lagu bartilmaameedsaday ay ahayd guul ay gaareen ciidamada dowladda. Hoggaamiyaha Al-Shabaab ayaa si cad u diiday sheegashadaas, isagoo isku dayay inuu khudbaddiisa ku burburiyo sheegashada dowladda.
Dhacdadan ayaa qeyb ka ah dagaalka dhinaca warbaahinta iyo xogta ee u dhexeeya dowladda Soomaaliya iyo Al-Shabaab, iyadoo labada dhinacba ay si joogto ah u sheegtaan guulo dagaal oo inta badan aan si madax-bannaan loo xaqiijin karin.
Dhaliil uu u Jeediyay Madaxweyne Xasan Sheekh
Kaba Ku Tukade ayaa sidoo kale weerar afka ah ku qaaday Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.
Wuxuu ku andacooday in afar sano ka hor madaxweynuhu uu doonayay sumcad siyaasadeed, balse hadda uu lumiyay taageeradii shacabka.
Wuxuu sidoo kale sheegay in beesha caalamku aysan hadda taageersanayn Madaxweynaha Soomaaliya.
Sheegashooyinkaas waxaa jeediyay Kaba Ku Tukade, mana jiraan ilo madax-bannaan oo xaqiijiyay.
Sheegashadiisa ku Saabsan Teedaan
Isagoo ka hadlayay dagaalladii Teedaan, Kaba Ku Tukade wuxuu bogaadiyay qabsashadii ay Al-Shabaab sheegatay, wuxuuna su’aal geliyay halka ay ku dambeeyeen ciidamada dowladda ee halkaas ku sugnaa.
“Waxaa Teedaan joogay 2,000 askari oo dowladda ah. Xaggee bay hadda joogaan?” ayuu yiri. “Cidina ma oga.”
Hadalkiisa wuxuu daba socdaa dagaalladii cuslaa ee ka dhacay Teedaan, halkaas oo Al-Shabaab sheegatay inay qabsatay deegaanka kadib iska horimaadyo xooggan. Dowladda Soomaaliya ayaa xaqiijisay inuu dagaal dhacay balse waxay sheegtay in howlgalada milatari ay weli socdaan.
Tirada ciidamada uu sheegay Kaba Ku Tukade si madax-bannaan looma xaqiijin.
Dowladda Federaalka Soomaaliya weli kama aysan hadlin hadallada ugu dambeeyay ee Kaba Ku Tukade xilliga la daabacay warbixintan.
Toddobaadkii hore, dowladda ayaa ku dhawaaqday in duqeyn ka dhacday deegaanka Aadan Yabaal lagu dhaawacay Kaba Ku Tukade, iyadoo howlgalka ku tilmaantay mid lagu beegsaday hoggaamiyeyaasha Al-Shabaab. Dowladda ma aysan soo bandhigin caddeyn muuqata oo taageeraysa sheegashadaas.
Soo muuqashadiisa hadda ayaa la filayaa inay Al-Shabaab u adeegsato sidii ay uga hortagi lahayd sheegashada dowladda, inkastoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin karin xaaladdiisii ka hor hadalkan.
Dhacdadan waxay ku soo beegantay iyadoo dagaallo ay weli ka socdaan gobollada dhexe ee Soomaaliya, halkaas oo ciidamada dowladda oo garabsanaya ciidamada deegaanka iyo saaxiibbada caalamiga ah ay sii wadaan howlgalada ka dhanka ah Al-Shabaab.
Toddobaadyadii la soo dhaafay, Al-Shabaab waxay kordhisay weerarrada rogaal-celiska ah ee ay ka waddo Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe, iyadoo isku dayaysa inay dib u hanato deegaanno ay hore uga lumisay.
Teedaan ayaa noqotay mid ka mid ah goobaha ugu dambeeyay ee dagaalladu ka dhaceen, iyadoo labada dhinac ay soo bandhigayaan warar kala duwan oo ku saabsan guulaha iyo khasaaraha ka dhashay dagaallada.
Waxaa la filayaa in howlgalada milatari ay sii socdaan, iyadoo ciidamada dowladda ay isku dayayaan inay dib u soo ceshadaan deegaannada lagu muransan yahay isla markaana ay sii wadaan cadaadiska ka dhanka ah Al-Shabaab.
Lama oga in dowladda Soomaaliya ay si rasmi ah uga jawaabi doonto muuqaalka cusub ee Kaba Ku Tukade ama inay soo bandhigi doonto caddeyn dheeraad ah oo ku saabsan sheegashadii hore ee dhaawaciisa.
Soo muuqashada Kaba Ku Tukade waxay muhiim u tahay dagaalka dhinaca warbaahinta ee u dhexeeya dowladda iyo Al-Shabaab, maadaama ay si toos ah uga hor imanayso sheegashadii dowladda ee ahayd inuu ku dhaawacmay duqeyn.