DOOLOW , Soomaaliya — September 4, 2026 — Duqeyn la sheegay in diyaarad aan duuliye lahayn lagu qaaday hoyga taliyihii hore ee Ciidanka Asluubta Soomaaliya, Jeneraal Mahad Cabdiraxmaan “Shub”, ee degmada Doolow ayaa dib u soo celisay digniinaha ku saabsan adeegsiga hubka ee khilaafaadka siyaasadeed, iyadoo garabka uu taageersan yahay uu dalbaday baaritaan madax-bannaan.

Warbaahinta gudaha ayaa sheegtay in Shub uu dhaawac fudud soo gaaray, halka gurigiisana uu burbur xooggan ka dhashay weerarkii habeenkii dhacay. Cidda maamulaysay diyaaradda iyo duruufaha duqeynta weli si madax-bannaan looma xaqiijin.

Maamulka Koonfur Galbeed ee taageersan Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen ayaa diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Turkiga ku eedeeyay inay fuliyeen waxa uu ku tilmaamay isku day lagu dilayay jeneraalka.

Maamulkaas ayaa dalbaday baaritaan caalami ah oo madax-bannaan iyo in la shaaciyo cidda dooratay bartilmaameedka iyo cidda amartay howlgalka.

Radio Risaala ayaa sheegtay in dowladda Turkiga iyo dowladda federaalka Soomaaliya aysan ka jawaabin eedeymaha xilligii ay warbixinteeda daabacaysay. Eedeynta ku saabsan mas’uuliyadda Turkiga weli lama xaqiijin.

Weerar Ku Soo Beegmay Khilaaf Siyaasadeed

Shub ayaa laba jeer soo noqday taliyaha Ciidanka Asluubta Soomaaliyeed, oo maamula xabsiyada dalka. Wuxuu ka tirsan yahay garabka Laftagareen, oo taageerayaashiisu ay dowladda federaalka ku muransan yihiin maamulka Koonfur Galbeed.

Duqeynta la soo sheegay ayaa ka dambeysay dagaallo ka dhacay Baydhabo oo ay ku lug lahaayeen ciidamada taageersan Laftagareen. Doolow, oo uu Shub ku sugnaa, waxay ku taallaa gobolka Gedo, meel u dhow xadka Soomaaliya iyo Itoobiya.

Ilo amni oo hore ula hadlay Baidoa Online ayaa sheegay in xaaska Shub iyo laba qof oo kale oo ehelkiisa ah ay sidoo kale dhaawacyo fudud soo gaareen. Ilo wareedyadaas ayaa sheegay in jeneraalka loo qaaday xarun ammaan ah oo ciidamada Jubbaland ay maamulaan si loogu daweeyo.

Warbixinno kale ayaa sheegay dhimasho. Puntland Post ayaa werisay in haweeney ka shaqaynaysay guriga ay ku geeriyootay weerarka, halka dhowr qof oo kalena ay dhaawacmeen. Tirada guud ee khasaaraha weli si madax-bannaan looma xaqiijin.

Digniintii Hore ee Puntland

Bishii December 2024, Wasiirka Arrimaha Gudaha Puntland, Cabdi Faarax Siciid “Juxa”, ayaa ku baaqay in dib loo soo celiyo cunaqabateynta hubka Soomaaliya. Wuxuu ku eedeeyay dowladda federaalka inay hubka loo soo iibiyo u adeegsanayso colaado dano siyaasadeed salka ku haya.

Juxa ayaa tusaale u soo qaatay ciidamadii federaalka ee la geeyay Raaskambooni, Jubbaland, wuxuuna sheegay in si khaldan loo adeegsaday diyaarado loogu talagalay la-dagaallanka kooxaha xagjirka ah. Wuxuu ka digay in xakameyn la’aanta qalabka milatari ay sii hurin karto khilaafaadka gudaha.

Hadalkaas ayaa muujinaya in walaaca ku saabsan adeegsiga hubka ee loollanka siyaasadeed uu jiray ka hor dhacdada Doolow. Hase yeeshee, ma caddaynayo cidda fulisay weerarkan ama halka laga keenay diyaaradda la sheegay in la adeegsaday.

Waxa Uu Beddelay Go’aankii Qaramada Midoobay

Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa December 1, 2023, si aqlabiyad buuxda leh u ansixiyay Qaraarka 2714, kaas oo qaaday cunaqabateyntii guud ee hubka ee la saaray Soomaaliya sannadkii 1992.

Goluhu wuxuu aqoonsaday horumarka laga sameeyay hannaanka kala-guurka amniga Soomaaliya, wuxuuna ku baaqay in la sii xoojiyo maareynta hubka iyo xirfadda hay’adaha amniga.

Qaraar kale ayaa sii hayay cunaqabateynta hubka ee lagu bartilmaameedsanayo Al-Shabaab, iyadoo xannibaado iyo habraacyo ay sidoo kale khuseeyaan dhinacyo kale. Sidaas darteed, go’aanku ma oggolaanayn in koox kasta oo hubeysan oo Soomaaliya joogta si aan xad lahayn hub loogu soo daabulo.

Golaha Ammaanka ayaa sidoo kale dowladda federaalka ugu baaqay inay ka hortagto in hubka loo soo dejiyo hay’adaha amniga ee la cayimay dib loo iibiyo, la wareejiyo ama loo oggolaado shaqsiyaad iyo hay’ado aan loo fasixin.

Xogta la hayo ma caddaynayso in diyaaradda la sheegay in Doolow lagu duqeeyay la helay kadib qaadistii cunaqabateynta, inay maamulayeen Soomaali ama inay gacanta ku hayeen ciidan shisheeye.

Su’aasha ugu weyn ayaa ah in qalabka milatari ee loo helo amniga qaranka loo adeegsanayo khilaafaadka siyaasadeed ee gudaha. Weerarka la soo sheegay iyo dhaawacyada ka dhacay guri la degganaa ayaa muhiimad gaar ah siinaya isla xisaabtanka cidda go’aamisay bartilmaameedka.

Wasiirkii hore Aadam Aw Xirsi ayaa ka digay in diyaarado milatari oo shisheeye loo adeegsado murannada siyaasadeed ay dhiirrigelin karto tallaabooyin la mid ah oo ay qaadaan dhinacyo kale oo Soomaaliyeed. Digniintiisu waxay ku saabsan tahay suurtagalnimada colaadda oo sii fida, mana aha caddeyn muujinaysa in dhinacyo ay diyaarinayaan weerarro aargoosi ah oo diyaarado loo adeegsado.