MUQDISHO, Soomaaliya — Juun 28, 2026 —Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa galabnimadii Sabtida la sheegay inay magaalada Laascaanood geysay Jimcaale Jaamac Samatar, oo dhowaan loo magacaabay hoggaanka Qeybta 54-aad ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Sida ay xaqiijinayaan ilo xog-ogaal ah, Jimcaale ayaa la filayaa inuu safar ku sii aado magaalada Garoowe, halkaas oo lagu wado inuu kala wareego ama kormeero ciidamada ay Dowladda Federaalka sheegtay inay hoos yimaadaan taliskeeda.

Tallaabadan ayaa si dhow loola socdaa maadaama ay weli jiraan khilaafaad siyaasadeed oo u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo maamulka Puntland, kuwaas oo ku saabsan arrimaha dastuurka, doorashooyinka iyo xiriirka dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyada.

Sida ay sheegayaan ilo amni iyo saraakiil dowladda ka tirsan, Jimcaale Jaamac Samatar ayaa dhowaan loo magacaabay inuu hoggaamiyo Qeybta 54-aad ee Ciidanka Xoogga Dalka.

Wararka laga helayo Laascaanood ayaa tilmaamaya in maamulka deegaanka uu doonayay in si hoose loo maareeyo xogta la xiriirta imaanshihiisa, iyadoo laga cabsi qabo inay dhaliso falcelin siyaasadeed.

Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in qorshuhu yahay inuu Jimcaale u sii gudbo dhinaca Garoowe, inkastoo Dowladda Federaalka aysan si rasmi ah uga hadlin tallaabadaas.

Dowladda Federaalka ayaa marar badan ku adkaysatay in ciidamada qaranka ee ku sugan gobollada dalka ay ka amar qaataan dowladda dhexe, meel kasta oo ay joogaan.

Puntland oo Diidan Joogitaanka Ciidamada Federaalka

Maamulka Puntland ayaa muddooyinkii dambe si joogto ah ugu celcelinayay in aysan aqbali doonin ciidamo aan ahayn kuwa Puntland oo ka howlgala deegaannadeeda iyada oo aan oggolaansho laga haysan maamulka.

Bayaano kala duwan oo ay soo saareen madaxda Puntland ayaa lagu sheegay in amniga Puntland uu yahay masuuliyad u gaar ah maamulkaas, isla markaana aysan jirin baahi loo qabo ciidamo federaal ah oo si madax-bannaan uga howlgala gudaha Puntland.

Mas’uuliyiinta Puntland ayaa sidoo kale ku dooday in iskaashi kasta oo dhinaca amniga ah uu ku imaan karo wada-tashi iyo heshiis rasmi ah oo dhex mara labada dhinac.

Arrintan ayaa noqotay mid kamid ah qodobbada ugu waaweyn ee khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya Muqdisho iyo Garoowe.

Khilaafka Siyaasadeed oo Sii Xoogeysanaya

Tallaabadan cusub ayaa ku soo aadaysa xilli uu weli taagan yahay muran siyaasadeed oo u dhexeeya maamulka Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Puntland oo uu hoggaamiyo Madaxweyne Siciid Cabdullaahi Deni.

Khilaafka ayaa sii xoogaystay kadib markii Puntland ay diidday wax-ka-beddellada dastuurka ee ay ansixiyeen hay’adaha federaalka, iyadoo sheegtay in aan laga helin heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay.

Labada dhinac ayaa sidoo kale isku khilaafsan nidaamka doorashooyinka dalka, awood-qaybsiga siyaasadeed iyo habka loo maamulayo federaalka Soomaaliya.

Xiisadda ayaa sii korortay kadib doodaha la xiriiray muddada xilka dowladda federaalka, iyadoo siyaasiyiin mucaarad ah iyo madaxda Puntland ay su’aalo ka keeneen sharciyadda sii socoshada maamulka federaalka wixii ka dambeeyay 15-ka May 2026.

Taariikhda Khilaafka Muqdisho iyo Puntland

Khilaafka hadda jira wuxuu daba socdaa muranno soo jiitamayay sannado badan.

Sanadkii 2024, Puntland ayaa ku dhawaaqday inay joojisay aqoonsiga qaar kamid ah hay’adaha federaalka ilaa laga xallinayo muranka ka dhashay wax-ka-beddelka dastuurka.

Labada dhinac ayaa sidoo kale isku qabtay arrimo ay kamid yihiin awoodaha dowladda dhexe, maamulidda ciidamada, qeybsiga kheyraadka dabiiciga ah iyo nidaamka doorashooyinka dalka.

Puntland ayaa marar badan ku eedeysay Dowladda Federaalka inay isku dayayso inay awood dheeraad ah ku urursato Muqdisho, halka Dowladda Federaalka ay ku doodayso inay waddo dib-u-habeyn lagu xoojinayo dowladnimada Soomaaliya.

Dhaqdhaqaaqyo Ciidan oo Soo Kordhay

Sida ay sheegayaan ilo amni, Dowladda Federaalka ayaa bilihii la soo dhaafay kordhisay dhaqdhaqaaqyada ciidan iyo gaarsiinta saanad militari meelo kamid ah waqooyiga Soomaaliya.

Qaar kamid ah siyaasiyiinta Puntland ayaa tallaabooyinkaas ku tilmaamay isku day lagu ballaarinayo saameynta dowladda dhexe ee deegaannada Puntland.

Dhanka kale, Dowladda Federaalka ayaa ku adkaysatay in dhaqdhaqaaqyadaasi ay qayb ka yihiin dadaallada lagu xoojinayo amniga qaranka iyo dagaalka ka dhanka ah kooxaha hubeysan.

Ma jiraan ilo madax-bannaan oo si buuxda u xaqiijiyay eedeymaha la xiriira ujeeddooyinka siyaasadeed ee ka dambeeya dhaqdhaqaaqyadaas.

Ilaa iyo hadda, Dowladda Federaalka iyo Puntland midkoodna ma soo saarin war-saxaafadeed rasmi ah oo si gaar ah uga hadlaya imaanshaha Jimcaale Jaamac Samatar ee Laascaanood ama qorshaha la xiriira socdaalkiisa suurtagalka ah ee Garoowe.

Si kastaba ha ahaatee, labada dhinac ayaa marar kala duwan ku baaqay in lagu xalliyo khilaafaadka jira wada-hadal siyaasadeed.

Indhaha siyaasiyiinta iyo falanqeeyayaasha ayaa hadda ku sii jeeda tallaabada xigta ee Jimcaale Jaamac Samatar iyo haddii uu si rasmi ah ugu gudbi doono Garoowe.

Arrintan ayaa ku soo aadaysa xilli Soomaaliya ay wajahayo dooddo la xiriira mustaqbalka dastuurka, doorashooyinka iyo xiriirka dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyada.

Khilaaf kasta oo sii xoogaysta ayaa saameyn ku yeelan kara iskaashiga amniga, xasilloonida siyaasadeed iyo geeddi-socodka dowlad-dhiska Soomaaliya.

Dirista taliye sare oo federaal ah oo loo qorsheeyay inuu ka howlgalo deegaanno ay Puntland si dhow ula socoto waxay ka dhigan tahay horumar cusub oo ku yimid muranka u dhexeeya labada dhinac.

Puntland waxay arrintan u arki kartaa mid la xiriirta madax-bannaanideeda dhinaca amniga, halka Dowladda Federaalka ay ku doodi karto inay xaq u leedahay maamulidda ciidamada qaranka meel kasta oo dalka ka mid ah.

Sidoo kale, tallaabadan waxay saameyn ku yeelan kartaa wada-hadallada ku saabsan dastuurka, nidaamka doorashooyinka iyo xiriirka mustaqbalka ee Dowladda Federaalka iyo Puntland.