MUQDISHO, Soomaaliya — Luulyo 21, 2026 — Xildhibaanno ka tirsan Baarlamaanka 11-aad ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya oo ka soo jeeda Puntland iyo Jubbaland ayaa soo saaray war-saxaafadeed ay si adag ugu eedeeyeen Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud inuu mas’uul ka yahay hurinta colaadaha iyo qalalaasaha amni ee ka taagan Puntland. War-saxaafadeedka ayaa yimid kadib dagaalkii dhowaan ka dhacay deegaanka Laag ee duleedka magaalada Boosaaso, iyadoo xildhibaannadu ku baaqeen in xaaladda lagu xalliyo wada-hadal iyo is-xakameyn.
Xildhibaannada Federaalka oo Xasan Sheekh ku Eedeeyay Hurinta Colaadaha Puntland
Xildhibaanno ka tirsan Baarlamaanka 11-aad ee Federaalka Soomaaliya ayaa Talaadadii soo saaray war-saxaafadeed wadajir ah oo ay ku cambaareeyeen waxa ay ku tilmaameen “hurinta colaadaha iyo abuurista xaalad amni darro” oo ay ku eedeeyeen Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud.
War-saxaafadeedka oo ku taariikhaysan 21-ka Luulyo, 2026, ayay xildhibaannadu ku sheegeen in dowladda uu hoggaamiyo Madaxweyne Xasan Sheekh ay ku fashilantay dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, isla markaana ay taa beddelkeeda ku mashquulsan tahay, sida ay hadalka u dhigeen, hurinta khilaafaad siyaasadeed, kala qaybinta bulshada iyo abuurista colaado ka dhaca deegaannada nabdoon ee Puntland.
Xildhibaannadu waxay ku doodeen in tallaabooyinka Dowladda Federaalka ay sii kordhinayaan xiisadaha siyaasadeed iyo amni ee dalka, isla markaana ay halis gelinayaan xasilloonida Soomaaliya. Eedeymahaasi waxay ka tarjumayaan mowqifka xildhibaannada, mana jiraan xaqiijin madax-bannaan oo taageeraysa sheegashooyinkaas.
Eedeymaha Ku Jira War-saxaafadeedka
War-saxaafadeedka ayaa lagu sheegay in Soomaaliya aysan hore u soo marin dowlad, sida ay xildhibaannadu ku doodayaan, ku guuldareysata la dagaallanka kooxaha hubeysan, isla markaana hurisa colaado sokeeye iyo kala qaybsanaan siyaasadeed.
Waxay sidoo kale ku eedeeyeen Dowladda Federaalka inay taageerayso dhaqdhaqaaqyo lagu qalqal gelinayo amniga Puntland, iyagoo sheegay in xaalad la mid ah ay hore uga dhacday Jubbaland.
Sidoo kale, xildhibaannadu waxay sheegeen in maleeshiyaad ay ku eedeeyeen inay ka soo abaabuleen Muqdisho loo diray Puntland si loo carqaladeeyo nabadda iyo xasilloonida maamulkaas. Dowladda Federaalka ilaa hadda kama aysan jawaabin eedeymahaas.
Baaq Loo Diray Ciidamada iyo Shacabka Puntland
War-saxaafadeedka ayaa bogaadin loogu jeediyay Ciidamada Puntland, iyadoo lagu ammaanay, sida lagu sheegay bayaanka, doorkooda ku aaddan difaaca amniga Puntland.
Xildhibaannadu waxay sidoo kale ugu baaqeen shacabka Puntland inay muujiyaan feejignaan, midnimo iyo iskaashi si loo ilaaliyo nabadda deegaannadooda.
Waxay shacabka ugu baaqeen inay ka hortagaan cid kasta oo isku dayda inay huriso qalalaase amni ama kala qaybin bulshada dhexdeeda.
Jawaabta Dowladda Federaalka
Ilaa waqtiga la daabacayo warbixintan, Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo Dowladda Federaalka midna kama aysan soo saarin war rasmi ah oo ay kaga jawaabayaan eedeymaha ku jira war-saxaafadeedka.
Sidoo kale, Dowladda Federaalka weli ma aysan soo bandhigin faahfaahin rasmi ah oo ku saabsan dhacdooyinkii ka dhacay deegaanka Laag ee gobolka Bari.
Khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Puntland ayaa soo jiitamayay sannadihii u dambeeyay.
Labada dhinac ayaa isku khilaafsan arrimo ay ka mid yihiin wax ka beddelka dastuurka, nidaamka federaalka, awood-qaybsiga dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyada, maamulka ciidamada qaranka iyo hannaanka doorashooyinka.
Puntland ayaa marar badan ku eedeysay Dowladda Federaalka inay qaaddo go’aanno muhiim ah oo aan lagu saleyn wadatashi siyaasadeed oo loo dhan yahay.
Dhankeeda, Dowladda Federaalka waxay difaacday siyaasaddeeda, iyadoo sheegtay in dib-u-habaynta ay waddo ay tahay mid lagu xoojinayo dowladnimada iyo hay’adaha qaranka.
Jubbaland ayaa iyaduna marar kala duwan muujisay walaac ku saabsan qaar ka mid ah siyaasadaha Dowladda Federaalka, gaar ahaan kuwa la xiriira nidaamka federaalka iyo maamulka doorashooyinka.
War-saxaafadeedkan ayaa kusoo beegmaya xilli uu sare u kacayo khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo Puntland, kadib dagaalkii ka dhacay deegaanka Laag ee duleedka Boosaaso.
Lama oga in bayaankan uu horseedi doono wada-hadal cusub oo dhex mara Dowladda Federaalka iyo Puntland, hase yeeshee falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa qaba in wada-xaajood uu yahay waddada ugu macquulsan ee lagu dejin karo xiisadda.
Dhanka kale, xaaladda amni ee gobolka Bari ayaa weli si dhow loola socdaa iyadoo la sugayo warar rasmi ah oo dheeraad ah.
War-saxaafadeedkan ayaa muujinaya heerka uu gaaray khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo qaar ka mid ah Dowlad Goboleedyada, gaar ahaan Puntland. Isku eedeymaha noocan ah waxay saameyn ku yeelan karaan wada-shaqeynta dhinacyada amniga iyo geeddi-socodka siyaasadeed ee dalka.
Eedeymaha ay soo jeediyeen xildhibaannadu waxay ka tarjumayaan aragtidooda siyaasadeed, mana jiraan xaqiijin madax-bannaan oo taageeraysa dhammaan sheegashooyinka ku jira bayaanka. Dowladda Federaalka ayaan weli si rasmi ah uga jawaabin, waxaana la filayaa in sawirka guud ee dhacdadan uu sii caddaado marka ay soo baxaan warar dheeraad ah iyo jawaab rasmi ah.
