MUQDISHO, Soomaaliya — Luulyo 8, 2026 -Madaxweynihii hore ee Puntland, Cabdiraxmaan Maxamed Maxamuud Faroole, ayaa ku eedeeyay dowladda Turkiga inay faragelin ku hayso arrimaha gudaha Soomaaliya, isaga oo sheegay in siyaasadaha Ankara ay halis gelin karaan xiriirka taariikhiga ah ee u dhexeeya shacabka Soomaaliyeed iyo Turkiga.

Hadallada Faroole ayaa kusoo beegmaya iyadoo ay sii kordhayaan dhaliilaha uga imaanaya siyaasiyiin mucaarad ah iyo maamul goboleedyo ku saabsan doorka sii ballaaranaya ee Turkigu ku leeyahay siyaasadda iyo amniga Soomaaliya. Dowladda Turkiga weli si rasmi ah ugama aysan jawaabin eedeymahan.

Faroole ayaa sheegay in Turkigu taageerayo waxa uu ku tilmaamay madaxweyne waqtigii dastuuriga ahaa ee xilkiisu dhammaaday 15-kii May 2026. Wuxuu sheegay in taageeradaas ay horseedi karto kala fogaansho muddo dheer dhex marta shacabka Soomaaliyeed iyo shacabka Turkiga.

“Weligood Puntland lama cabsi gelin karo, lagamana adkaan karo,” ayuu yiri Faroole, isaga oo ku eedeeyay Turkiga inuu dano istaraatiiji ah ka leeyahay xaaladda Puntland islamarkaana uu gacan ka geysanayo xasillooni darrada ka jirta maamulkaas.

Faroole ayaa sidoo kale ugu baaqay Turkiga inuu ka fogaado arrimaha siyaasadda gudaha Soomaaliya, isagoo sheegay in khilaafaadka siyaasadeed ee dalka ay tahay in Soomaalidu ay iyagu xalliyaan.

Eedeymaha mucaaradka

Tan iyo markii uu dhacay muranka ku saabsan dhammaadka muddada xilka madaxweynaha Soomaaliya, kooxaha mucaaradka ee Muqdisho, iyo sidoo kale maamullada Puntland iyo Jubbaland, ayaa marar badan ku eedeeyay Turkiga inuu faragelin ku hayo siyaasadda gudaha Soomaaliya.

Kooxahaas ayaa ku doodaya in taageerada siyaasadeed iyo tan amni ee Turkigu uu siiyo dowladda federaalka ay saameyn ku yeelatay khilaafka siyaasadeed ee dalka. Dowladda Turkiga ma aysan aqbalin eedeymahaas, mana jirto jawaab rasmi ah oo ay ka bixisay.

Eedeymo la xiriira hawlgallada amniga

Siyaasiyiin mucaarad ah ayaa sidoo kale sheegay in gaadiidka gaashaaman iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Turkigu bixiyay loo adeegsaday dagaalladii Muqdisho ka dhacay 3-dii iyo 4-tii Juunyo, kuwaas oo dhex maray ciidamada dowladda federaalka iyo ciidamo taageersanaa hoggaamiyeyaasha mucaaradka, oo ay ku jiraan Madaxweynihii hore Sheekh Shariif Sheekh Axmed iyo Ra’iisul Wasaarihii hore Xasan Cali Khayre.

Sheegashooyinkaas si madax-bannaan looma xaqiijin, dowladda Turkigana kama aysan hadlin.

Dhanka kale, Madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta Gareen), ayaa isaguna hore ugu eedeeyay Turkiga inuu door ku lahaa dhacdooyinkii Baidoa ee horseeday isbeddelka hoggaanka maamulka.

Lafta Gareen ayaa sheegay in diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo diyaarado dagaal oo uu ku tilmaamay kuwa Turkiga ay qayb ka ahaayeen hawlgalladaas. Eedeymahaas sidoo kale si madax-bannaan looma xaqiijin, Turkiguna kama uusan jawaabin.

Jawaabta Dowladda

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa hore u difaacday iskaashiga ay la leedahay Turkiga, iyadoo ku tilmaantay Ankara mid ka mid ah saaxiibbada ugu muhiimsan ee Soomaaliya dhinacyada amniga, tababarka ciidamada, horumarinta kaabeyaasha dhaqaalaha iyo mashaariicda horumarineed.

Ilaa hadda dowladda federaalka iyo dowladda Turkiga midkoodna kama aysan jawaabin hadalladii ugu dambeeyay ee Faroole.

Soomaaliya ayaa wajahaysa xiisad siyaasadeed oo sii xoogeysanaysa tan iyo markii uu muran ka dhashay muddo-xileedka hoggaanka dowladda federaalka.

Mucaaradka iyo qaar ka mid ah maamul goboleedyada ayaa ku doodaya in muddadii dastuuriga ahayd ee madaxweynaha ay dhammaatay 15-kii May 2026, halka dowladda federaalku ay sii wadday maamulka dalka.

Puntland iyo Jubbaland ayaa sidoo kale muddooyinkii dambe dhaliilo u jeedinayay dowladda dhexe, iyagoo ka cabanaya wax ka beddelka dastuurka, awood qaybsiga iyo xiriirka dowladda dhexe iyo dowlad goboleedyada.

Turkigu wuxuu muddo ka badan toban sano ka mid ahaa saaxiibbada ugu waaweyn ee Soomaaliya, isagoo maalgeliyay mashaariic horumarineed, adeegyo bani’aadannimo, waxbarasho iyo tababarka ciidamada.

Hadallada Faroole waxay muujinayaan sida uu u sii xoogeysanayo muranka ku saabsan doorka dalalka shisheeye ee siyaasadda gudaha Soomaaliya.

Iyadoo Turkigu yahay mid ka mid ah saaxiibbada ugu waaweyn ee Soomaaliya, eedeymahan iyo jawaab kasta oo mustaqbalka ka timaadda Ankara waxay saameyn ku yeelan karaan doodaha siyaasadeed, xiriirka dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada, iyo iskaashiga labada dal.