MOGADISHU, Somalia — May 24, 2026 —Ra’iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya Hassan Ali Khaire ayaa dowladda Federaalka Soomaaliya ku eedeeyay inay Muqdisho ka waddo howlgallo lagu beegsanayo rayidka iyo dhalinyarada, isagoo sheegay in ciidamada amniga loo adeegsanayo cabburinta mucaaradka iyo dadka ka aragtida duwan dowladda.
Ra’iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya Hassan Ali Khaire ayaa soo saaray bayaan adag oo uu ku sheegay in ciidamada amniga ee Muqdisho ay wadaan howlgallo habeenkii ah oo lagu beegsanayo dhalinyarada magaalada.
Sida uu sheegay Khaire, howlgalladan ayaa lagu sameeyaa guryo ay degan yihiin dadka shacabka ah, waxaana ka mid ah xarig, cabsi gelin qoysas, iyo xaalado uu ku sheegay in mararka qaar lagu lunsado taleefannada gacanta iyo hanti kale oo ay leeyihiin dadka rayidka ah. Wuxuu sheegay in xogtan ay ka imanayso dadka deegaanka, balse ma uusan soo bandhigin caddeymo madax-bannaan oo xaqiijinaya eedeymahaas.
Wuxuu sidoo kale ka digay in Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed lagu amrayo waxa uu ku tilmaamay “amarro siyaasadeed oo sharci-darro ah,” isagoo sheegay in ciidamada looga baahan yahay inay difaacaan dalka, halkii lagu adeegsan lahaa dadka shacabka ah. Wuxuu intaas ku daray in uu jiro muran la xiriira sharciyadda hoggaanka hadda jira, inkastoo uusan soo bandhigin faahfaahin sharci oo arrintaas ku saabsan.
Sida uu sheegay Khaire, howlgalladan ayaa kordhay xilli ay sii xoogeysanayaan qorshayaasha bannaanbaxyada mucaaradka ee Muqdisho. Wuxuu tilmaamay in dowladdu aysan horay u fulin howlgal noocan oo kale ah sanadihii la soo dhaafay, taas oo uu ku micneeyay in ay tahay arrin siyaasadeed.
Wuxuu sidoo kale ugu baaqay dhalinyarada Soomaaliyeed inay si nabad ah u muujiyaan cabashadooda, isagoo sheegay in dastuurku uu dammaanad qaadayo xuquuqda bannaanbaxyada nabadeed.
Khaire ayaa ku dhawaaqay in Muqdisho lagu qaban doono bannaanbax weyn 4-ta June 2026, isagoo dadka ku boorriyay inay si nabad ah uga qeyb qaataan.
Ilaa hadda, dowladda Federaalka Soomaaliya si rasmi ah ugama aysan jawaabin eedeymahaas. Sidoo kale saraakiisha ammaanka Muqdisho ma aysan faahfaahin howlgalada habeenkii la sheegay.
Xiisadaha siyaasadeed ee Soomaaliya ayaa si joogto ah u kordha xilliyada lagu jiro kala guurka siyaasadeed iyo xilliyada doorashooyinka, iyadoo marar badan ay is qabtaan dowladda iyo mucaaradka ku saabsan maamulka amniga, dastuurka, iyo awoodda dowladdu leedahay.
Muqdisho ayaa horey u martay xaalado amni oo kacsan, gaar ahaan marka ay jiraan bannaanbaxyo ama dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed. Dowladda ayaa inta badan sheegta in howlgallada amniga ay qayb ka yihiin la dagaallanka kooxaha amniga khatarta ku ah, halka mucaaradku uu mararka qaar ku eedeeyo in la xadgudbo xuquuqda shacabka.
Ciidamada amniga, gaar ahaan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, ayaa door weyn ku leh ilaalinta amniga gudaha iyo la dagaallanka kooxaha hubeysan, taas oo mararka qaar keenta dood ku saabsan sida loo kala saaro howlgallada amniga iyo arrimaha siyaasadda.
Eedeymaha uu soo jeediyay Hassan Ali Khaire ayaa sii kordhin kara xiisadda siyaasadeed ee Muqdisho, xilli ay mucaaradku wadaan abaabul siyaasadeed oo cusub.
Haddii eedeymahan ay helaan taageero ballaaran, waxay saameyn ku yeelan karaan kalsoonida shacabka ee hay’adaha amniga iyo habka dowladnimo. Si kastaba ha ahaatee, ilaa hadda ma jiraan caddeymo madax-bannaan oo xaqiijinaya sheegashooyinka.
Bannaanbaxa la qorsheeyay 4-ta June 2026 ayaa laga yaabaa inuu noqdo mid muhiim u ah xaaladda siyaasadeed ee caasimadda, iyadoo la filayo in uu tijaabiyo sida dowladda iyo mucaaradku u maareeyaan isu soo baxyada siyaasadeed.
Muqdisho ayaa weli wajahaysa xaalad siyaasadeed oo xasaasi ah, iyadoo labada dhinac ay kala wataan sheekooyin kala duwan oo ku saabsan amniga iyo xorriyadda siyaasadda.