MUQDISHO, Soomaaliya, June 20, 2026-Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa sheegay in dowladdiisu dib u eegis ku sameynayso siyaasadda ay ku wajahayso Somaliland iyo guud ahaan gobollada waqooyi, isagoo muujiyay hadallo ka duwan kuwii adkaa ee bilihii la soo dhaafay lagu arkayay masraxa siyaasadda.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale si kulul uga hadlay go’aanka Midowga Yurub ee lagu adkeeyay bixinta fiisooyinka muwaadiniinta Soomaaliyeed, isagoo caddeeyay in Soomaaliya aysan diidanayn dib u soo celinta muwaadiniinteeda balse ay muhiim tahay in si sax ah loo xaqiijiyo aqoonsigooda.

Isagoo ka hadlayay munaasabad ka dhacday Muqdisho, Xasan Sheekh ayaa sheegay in dowladda federaalka ay dib u qiimeyn ku sameynayso qaabka ay ula macaamisho Somaliland iyo deegaannada waqooyi.

“Siyaasaddeena ku wajahan Somaliland iyo guud ahaan gobollada waqooyi dib ayaan u eegaynaa,” ayuu yiri madaxweynaha.

Wuxuu sidoo kale sheegay in uu ka xun yahay hadallada aflagaadada ama kuwa xanafta leh ee mararka qaar ay adeegsadaan shaqsiyaad la safan dowladda federaalka.

Madaxweynaha ayaa xusay in dowladda Soomaaliya diyaar u tahay inay fududeyso xuquuq kasta oo sharci ah oo ay leeyihiin dadka reer Somaliland.

Hadalladan ayaa kusoo aadaya xilli uu jiro khilaaf siyaasadeed oo muddo dheer soo jiitamayay oo u dhexeeya Muqdisho iyo Hargeysa.

Jawaabta Dowladda Ee Arrinta Fiisooyinka Yurub

Madaxweynaha ayaa sidoo kale ka hadlay tallaabooyinka ay dalal ka tirsan Midowga Yurub ku adkeeyeen bixinta fiisooyinka muwaadiniinta Soomaaliyeed.

Xasan Sheekh ayaa sheegay in Soomaaliya aysan waligeed diidin dib u soo celinta muwaadiniinteeda balse ay jirto baahi loo qabo in si sax ah loo xaqiijiyo aqoonsiga dadka dib loo soo celinayo.

“Dadkeenna ma diidin inaan dib u soo celinno, balse su’aasha aan qabno waa sida loo soo celinayo iyo sida loo xaqiijinayo aqoonsigooda,” ayuu yiri madaxweynaha.

Wuxuu intaas ku daray in dowladda Soomaaliya ay diyaar u tahay inay qaabbisho muwaadiniinteeda marka la xaqiijiyo aqoonsigooda iyo sharciyaddooda.

Baaq Ku Socda Soomaalida Sharci La’aanta Ku Joogta Yurub

Markii ugu horreysay, Madaxweynaha Soomaaliya ayaa si toos ah ugu baaqay Soomaalida ku nool dalalka Yurub iyagoo aan haysan sharciyo degenaansho inay dib ugu soo laabtaan dalkooda.

“Dadka Soomaaliyeed ee sharci la’aanta ku jooga dalalka Yurub ha inoo soo laabtaan, annagaa rabna,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Hadalkaasi ayaa kusoo beegmaya xilli dalal badan oo Yurub ah ay kordhiyeen dadaallada lagu xakameynayo socdaalka sharci darrada ah iyo dib u celinta dadka aan haysan oggolaansho sharciyeed.

Xaaladda Hadda Taagan

Xiriirka Muqdisho iyo Somaliland ayaa muddo dheer ahaa mid siyaasiyan xasaasi ah, iyadoo Somaliland ay ku dhawaaqday inay ka go’day Soomaaliya sanadkii 1991, inkastoo aysan helin aqoonsi rasmi ah oo caalami ah.

Dowladaha federaalka ee Soomaaliya ayaa mar walba ku adkeystay midnimada dalka, halka Somaliland ay sii wadday dadaallada ay ku doonayso aqoonsi caalami ah.

Dhinaca kale, arrimaha socdaalka iyo dib u celinta muwaadiniinta Soomaaliyeed ayaa noqday qodob muhiim ah oo saameyn ku leh xiriirka Soomaaliya iyo dalalka Yurub.

Hadallada cusub ee Madaxweynaha Soomaaliya ayaa muujin kara isbeddel ku yimaada qaabka dowladda federaalka ay ula macaamileyso Somaliland, taasoo furi karta fursado cusub oo wadahadal iyo isfaham siyaasadeed.

Sidoo kale, mowqifkiisa ku aaddan dib u soo celinta muwaadiniinta Soomaaliyeed iyo arrimaha socdaalka ayaa muhiim u ah xiriirka Soomaaliya la leedahay Midowga Yurub, gaar ahaan xilligan ay socdaan doodaha ku saabsan fiisooyinka, socdaalka iyo amniga xuduudaha.

Indhaha siyaasiyiinta iyo bulshada Soomaaliyeed ayaa hadda ku wajahan tallaabooyinka xiga ee dowladda federaalka iyo haddii hadalladan cusub ay horseedi doonaan isbeddello muuqda oo ku saabsan Somaliland iyo xiriirka Soomaaliya la leedahay dalalka Yurub.