BAIDOA , Soomaaliya — Agoosto 17, 2026 — Dagaal culus ayaa Isniintii ka sii xoogaystay bartamaha magaalada Baydhabo, iyadoo ciidamada daacadda u ah madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed “Laftagareen” ay la dagaallamayaan ciidamada dowladda federaalka ee taageeraya maamulka la tartamaya ee uu hoggaamiyo Sheekh Aadan Maxamed Nuur “Madoobe.”
Muuqaallo laga soo duubay bartamaha Baydhabo ayaa muujinaya ciidamada taageersan Laftagareen oo rasaas isweydaarsanaya ciidamada federaalka. Rasaas xooggan iyo qaraxyo ayaa laga maqlay bartamaha magaalada iyo xaafadaha ku dhow.
Ciidamada taageersan Laftagareen ayaa sidoo kale lagu arkay iyagoo si xor ah uga dhex socda xaafadda Mursal kadib dagaalkii ka dhacay halkaas. Joogitaankooda ayaa muujinaya inay fariisimo ka samaysteen xaafadda, inkastoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin karin baaxadda dhulka ay gacanta ku hayaan.
Wararka ka imanaya gudaha Baydhabo ayaa sheegaya in ciidamada Laftagareen ay gudaha u galeen goobo dhowr ah oo ay ka mid yihiin Siliga, Warshadda Hassay, Boonkaay iyo Bangi Qiyaamay. Wararka qaarkood ayaa sidoo kale sheegaya inay gaareen qaybo ka mid ah bartamaha magaalada.
Xaaladda ayaa weli isbeddelaysa, mana jirto dhinac bixiyay warbixin dhammaystiran oo ku saabsan goobaha uu gacanta ku hayo. Tirada ciidamada dagaalka ku lug leh sidoo kale lama oga.
Adeegyadii isgaarsiinta iyo internet-ka ee shirkadda Hormuud ayaa ka go’ay magaalada Baydhabo markii uu dagaalku sii xoogaystay. Arrintaas ayaa adkaysay helitaanka wararka, la xiriirka dadka deegaanka iyo xaqiijinta xaaladda gudaha magaalada.
Sababta keentay go’itaanka isgaarsiinta si rasmi ah looma shaacin, shirkadda Hormuudna weli kama aysan hadlin.
Ciidamada Ku Dagaallamaya Baydhabo
Maamulka Koonfur Galbeed waxaa hadda sheeganaya laba maamul siyaasadeed oo iska soo horjeeda, kuwaas oo mid walba uu ku doodayo inuu haysto sharciyadda hoggaaminta deegaannada maamulkaas.
Maamulka fadhigiisu yahay Baydhabo waxaa hoggaamiya Sheekh Aadan Madoobe, waxaana taageeraya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo ciidamo ka tirsan dowladda.
Maamulka la tartamaya waxaa hoggaamiya Laftagareen, iyadoo ciidamadiisa iyo taageerayaashiisu ay markii hore fariisimo ku lahaayeen deegaannada ka baxsan caasimadda Koonfur Galbeed.
Dagaalka Isniintii ayaa muujinaya xaalad si weyn uga sii dartay, kadib markii ciidamada taageersan Laftagareen ay gudaha u galeen Baydhabo oo ay ciidamada federaalka kula dagaallameen qaybo dadku ku badan yihiin.
Ugaas Xasan Cabdi Maxamed, oo ah afhayeenka maamulka Koonfur Galbeed ee taageersan Laftagareen, ayaa ugu baaqay ciidamada ka soo horjeeda ee weli hubka ku dhex wata Baydhabo inay isku dhiibaan ciidamada Daraawiishta Koonfur Galbeed ee taageersan madaxweynihii hore.
Afhayeenka, oo hadlay kadib markii ciidamadoodu gudaha u galeen magaalada, ayaa ciidamada ka soo horjeeda ku tilmaamay “maleeshiyaadka Salbalaar iyo Af-Balaar,” isaga oo sheegay in Muqdisho laga keenay.
“Maleeshiyaadka Salbalaar iyo Af-Balaar ee weli qoryaha ku dhex wata Baydhabo waxaan ugu baaqaynaa inay isku dhiibaan ciidamada Daraawiishta Koonfur Galbeed ee taageersan Laftagareen,” ayuu yiri Maxamed.
Magacyada uu afhayeenku adeegsaday waa erayo siyaasadaysan oo uu ku tilmaamay ciidamada ka soo horjeeda, mana aha magacyo ciidan oo si madax-bannaan loo xaqiijiyay.
Maamulka Aadan Madoobe iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya weli kama aysan bixin jawaab faahfaahsan oo ku saabsan baaqa is-dhiibidda ama xaaladda dagaalka.
Khasaaraha Dadka Rayidka ah
Khasaare soo gaaray dadka rayidka ah ayaa laga soo sheegay magaalada, balse ma jiro tiro rasmi ah oo la xaqiijiyay.
Goobjooge la hadlay Baidoa Online ayaa sheegay inuu arkay dhallinyaro daadgureynaysa ugu yaraan laba qof oo rayid ah oo ku dhaawacmay xaafadda Warshadda Hassay.
Ilo amni ayaa sheegay in qoriga garabka laga tuuro ee RPG-gu uu ku dhacay guri ku yaalla xaafadda, taas oo sababtay in laba guri oo la deggan yahay uu dab qabsado.
Lama oga dhinaca riday gantaalka iyo haddii dad kale ay ku dhex jireen guryaha uu dabku qabsaday. Magacyada iyo xaaladda caafimaad ee dadka dhaawacmay sidoo kale lama shaacin.
Dagaalka iyo go’itaanka isgaarsiinta ayaa walaac ku abuuray dadka rayidka ah ee isku dayaya inay ka baxaan xaafadaha ay rabshaduhu saameeyeen ama ay la xiriiraan ehelkooda.
Dagaalkan ayaa salka ku haya khilaaf siyaasadeed oo muddo soo jiitamayay oo u dhexeeya Laftagareen iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya. Khilaafka ayaa ku saabsan doorashooyinka, nidaamka federaalka iyo hoggaanka siyaasadeed ee Koonfur Galbeed.
Taageerayaasha Laftagareen ayaa dowladda federaalka ku eedeeya inay isku dayday inay awood iyo cadaadis siyaasadeed kaga qaaddo xilka. Dowladda federaalka ayaa dhinaceeda taageerta maamulka Aadan Madoobe ee fadhigiisu yahay Baydhabo.
Labada dhinac ayaa mid walba sheeganaya sharciyadda siyaasadeed, taas oo abuurtay laba hoggaan oo iska soo horjeeda, isla markaana sii kala qaybisay ciidamada iyo siyaasiyiinta Koonfur Galbeed.
Baydhabo waa xarunta maamulka Koonfur Galbeed, waana magaalo muhiim u ah siyaasadda, amniga iyo hawlaha bani’aadannimo ee koonfur-galbeed Soomaaliya.
Gelitaanka ciidamada Laftagareen ee bartamaha Baydhabo wuxuu muujinayaa in khilaafkii siyaasadeed uu isu beddelay dagaal toos ah oo ka socda gudaha magaalada. Haddii uu sii socdo, Baydhabo waxay halis ugu jirtaa inay u kala qaybsanto goobo ay kala maamulaan dhinacyada dagaallamaya.
Dagaalku wuxuu sidoo kale wiiqi karaa howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab, oo weli ku sugan qaybo ka mid ah deegaannada Koonfur Galbeed. Ciidamada dowladda iyo kuwa maamulka ee dhexdooda dagaallamaya waxay heli karaan awood iyo dhaqaale ka yar kuwii loo adeegsan lahaa la dagaallanka kooxda.