MUQDISHO, Soomaaliya — June 20, 2026 — Dagaal culus ayaa ka qarxay deegaanka u dhexeeya Boosaaso iyo Laag ee Gobolka Bari, kaas oo u dhexeeya ciidamada Puntland iyo kuwa Puntland Security Force (PSF), sida ay sheegeen ilo xog-ogaal u ah xaaladda amni.
Dagaalka ayaa billowday kadib markii labada dhinac oo saacadihii ka horreeyay isku horfadhiyeen deegaankaasi ay is-weydaarsadeen rasaas, sida ay sheegeen ilo amni iyo wararka ka imanaya deegaanka.
Ilaa hadda lama xaqiijin faahfaahinta dagaalka, tirada khasaaraha ka dhashay, ama xaaladda ciidamadii ku lugta lahaa iska horimaadka.
Ilo ku dhow xaaladda ayaa sheegay in dagaalku ka billowday deegaanka u dhexeeya Boosaaso iyo Laag kadib markii ay sare u kacday xiisad u dhexeysay ciidamada Puntland iyo PSF.
Puntland Security Force (PSF) waa ciidan gaar ah oo ka howlgala Puntland, kuwaas oo hore uga qayb qaatay howlgallada amniga iyo la dagaallanka kooxaha hubeysan.
Xiisado hore ayaa dhex maray PSF iyo maamulka Puntland, gaar ahaan arrimaha la xiriira taliska ciidamada, magacaabista hoggaanka iyo awoodda maamulka amniga.
Dhanka kale, ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ciidamo ka soo daabushay magaalada Garoowe kuwaas oo ku wajahan Boosaaso, xarunta Gobolka Bari.
Lama oga tirada ciidamada la diray iyo ujeeddada rasmiga ah ee socdaalkooda, iyadoo aanay weli Dowladda Federaalka soo saarin war rasmi ah oo ku saabsan arrintan.
Xaaladda Boosaaso iyo Jawaabaha Rasmiga ah
Wararka ayaa sheegaya in xaaladda magaalada Boosaaso ay weli tahay mid kacsan, iyadoo ay jiraan dhaqdhaqaaqyo ciidan oo laga dareemayo magaalada iyo hareeraheeda.
Dadka deegaanka ayaa walaac ka muujiyay suuragalnimada in xiisaddu sii korodho haddii aan xal siyaasadeed laga gaarin khilaafka taagan.
Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Puntland midkoodna weli si rasmi ah ugama hadlin dagaalka la sheegay inuu ka dhacay deegaanka u dhexeeya Boosaaso iyo Laag ama dhaq-dhaqaaqa ciidamada la sheegay inay ka soo baxeen Garoowe.
Ilo amni ayaa sheegay in labada dhinac ay xaaladda si dhow ula socdaan, iyadoo dadaallo lagu doonayo in looga hortago dagaal ballaaran ay socdaan.
Khasaaraha iyo Saameynta Dadka Rayidka ah
Ilaa hadda lama xaqiijin tirada dhimashada ama dhaawacyada ka dhashay dagaalka.
Wararka ka imanaya dadka deegaanka ayaa sheegaya in shacabka ku nool meelaha u dhow goobta dagaalka ay walaac ka qabaan amnigooda, inkastoo aan la soo sheegin barakac ballaaran oo rayid ah.
Hay’adaha samafalka ee ka howlgala Gobolka Bari weli wax war ah kama soo saarin saameynta dagaalka ku yeelan karo dadka rayidka ah ama baahiyaha degdegga ah ee ka dhalan kara.
Asalka Khilaafka Puntland iyo PSF
PSF ayaa muddo ahayd mid ka mid ah hay’adaha amniga ee ugu muhiimsan Puntland, iyadoo qaabilsanayd howlgallada la xiriira amniga iyo la dagaallanka kooxaha hubeysan.
Si kastaba, xiriirka u dhexeeya PSF iyo hoggaanka Puntland ayaa marar kala duwan soo maray khilaafaad siyaasadeed iyo mid maamul oo la xiriiray awoodda taliska iyo maamulka ciidamada.
Khilaafaad hore oo dhex maray dhinacyada ayaa mararka qaar sababay isku dhacyo siyaasadeed iyo dhaq-dhaqaaqyo ciidan oo ka dhacay qaybo ka mid ah Puntland.
Boosaaso waa magaalada ugu weyn Gobolka Bari, waana xarun ganacsi oo muhiim u ah Puntland, iyadoo leh deked muhiim ah oo isku xirta ganacsiga gudaha iyo kan gobolka.
Gobolka Bari ayaa sidoo kale wajahaya caqabado amni oo la xiriira kooxaha hubeysan ee ka howlgala qaybo ka mid ah dhulka buuraleyda ah ee Puntland.
Saacadaha soo socda ayaa noqon doona kuwo muhiim ah, iyadoo la eegayo in xiisadda la xakameyn karo ama ay sii fidi karto.
Hoggaamiyeyaasha siyaasadeed iyo odayaasha deegaanka ayaa la filayaa inay door ka qaataan dadaallada lagu doonayo in lagu dejiyo xaaladda laguna furo waddo wadahadal.
Dhaqdhaqaaqa ciidamada Dowladda Federaalka ee ku wajahan Boosaaso ayaa laga yaabaa inuu saameyn ku yeesho xaaladda siyaasadeed iyo amni ee Gobolka Bari.
Iska horimaadka ka dhacay agagaarka Boosaaso wuxuu noqon karaa caqabad weyn oo ku timaadda xasilloonida amni ee Puntland, halkaas oo khilaafaadka u dhexeeya hay’adaha amniga ay mararka qaar sababeen xiisado siyaasadeed.
Haddii dagaalku sii socdo, wuxuu saameyn ku yeelan karaa amniga shacabka, ganacsiga magaalada Boosaaso iyo dhaqdhaqaaqa dadka ku nool Gobolka Bari.
Ku lug lahaanshaha Dowladda Federaalka ayaa sidoo kale arrinta ka dhigaya mid ka baxsan khilaaf gudaha Puntland ah, iyadoo muujinaysa murannada siyaasadeed iyo amni ee u dhexeeya dowladda dhexe iyo qaar ka mid ah maamullada gobolka.