BELEDWEYNE, Soomaaliya | 9 Nofeembar 2026 — Askar ka tirsan ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa dhammaadkii toddobaadka isugu tagay hoyga Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan ee magaalada Beledweyne, kaddib markii uu ugu baaqay ciidamada ka soo jeeda beeshiisa inay magaalada isugu yimaadaan oo ay difaacaan gobolka Hiiraan.

Askar kale ayaa la sheegay inay Isniintii gaareen hoyga Ugaaska, xilli xildhibaanno ka tirsan labada aqal ee Baarlamaanka Federaalka la filayay inay la kulmaan hoggaamiyaha dhaqanka si ay uga wada hadlaan khilaafka ka dhashay doorashadii hoggaanka Hirshabeelle.

Ciidamada ayaa Sabtidii lagu arkay hoyga Ugaaska, maalin kaddib markii uu jeediyay baaqiisa. Weli ma cadda tirada askarta halkaas tagtay, cutubyada ay ka tirsan yihiin iyo inay ka soo tageen goobihii ay ka hawlgeli jireen iyaga oo aan fasax haysan. Dowladda Federaalka si degdeg ah ugama aysan hadlin isu imaatinka ciidamada iyo eedeymaha uu Ugaasku jeediyay.

Ugaas Yuusuf oo Jimcihii fiidkii ka hadlayay hoygiisa ayaa ugu baaqay askarta Xawaadle ee ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka iyo hay’adaha kale ee amniga inay isugu yimaadaan Beledweyne oo ay garab istaagaan dadkooda. Wuxuu ku boorriyay inay diidaan ka qaybgalka hawlgallo ka dhan ah dadka reer Hiiraan, isaga oo sheegay in, sida uu qabo, aysan jirin dowlad shaqaynaysa oo ay difaacaan. Wuxuu sidoo kale dad xiran dareyska ciidamada dowladda ku eedeeyay inay beegsadeen dadkiisa. Eedeyntaas weli si madax-bannaan looma xaqiijin.

Khilaafka doorashada Hirshabeelle oo ku sii fiday Beledweyne

Xiisaddan ayaa daba socota doorashadii 24-kii Oktoobar ka dhacday magaalada Jowhar, halkaas oo Cali Cabdullaahi Xuseen Guudlaawe dib loogu doortay madaxweynaha Hirshabeelle, Cabdifitaax Xasan Afraxna loo doortay madaxweyne ku xigeenka maamulka. Qaar ka mid ah odayaasha dhaqanka, siyaasiyiinta iyo wakiillada bulshada ee Hiiraan ayaa diiday habkii doorashada loo maamulay. Waxay sheegeen in la qabtay iyada oo aan la samayn wadatashi ku filan, lagana heshiin habka awoodda loo qaybsanayo.

Hirshabeelle waxay ka kooban tahay gobollada Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe. Tan iyo markii maamulka la dhisay sannadkii 2016, waxaa soo noqnoqday khilaafaad ku saabsan matalaadda siyaasadeed iyo halka ay ku taallo caasimadda maamulka. Doorashadii Oktoobar ayaa dib u soo celisay tabashooyinkaas, waxayna sii kala fogeysay taageerayaasha hoggaanka Hirshabeelle iyo dhinacyada Hiiraan ee doonaya in muranka lagu xalliyo wadahadal.

Bishii Sebtembar, odayaal, siyaasiyiin iyo wakiillo kale oo ka soo jeeda beesha Xawaadle ayaa Beledweyne ku yeeshay kulamo uu hoggaaminayay Ugaas Yuusuf. Waxay dalbadeen in la hakiyo geeddi-socodka doorashada ilaa laga gaarayo heshiis loo dhan yahay. War-murtiyeed ay kulamadaas ka soo saareen ayay ku baaqeen in dhinacyada kala duwan laga qaybgeliyo dhismaha maamulka cusub, iyaga oo ka digay in doorasho la qabto iyada oo aan heshiis la gaarin ay keeni karto qalalaase.

Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Hirshabeelle, Cismaan Barre Maxamed, iyo odayaal ka soo jeeda beesha Makane ayaa dhammaadkii toddobaadka taageeray mowqifka Ugaas Yuusuf. Cismaan Barre ayaa Dowladda Federaalka ku eedeeyay inay diyaarinayso ciidamo loo adeegsanayo dadka Hiiraan ee tabashada ka qaba hoggaanka Hirshabeelle. Wuxuu dowladda ugu baaqay in ciidanka qaranka loo adeegsado la dagaallanka kooxaha hubeysan, isaga oo sheegay in dadka deegaanku ay isdifaaci doonaan haddii la weeraro.

Soo jeedinta Xasan Sheekh ee caasimadda Hirshabeelle oo la dhaliilay

Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa xafladdii caleema-saarka Guudlaawe ee Jowhar ka sheegay in gobolka Hiiraan uu martigeliyo caasimadda Hirshabeelle. Wuxuu dhinacyada ka cabanaya maamulka ugu baaqay inay ka fogaadaan tallaabooyin aargoosi ah. Madaxweynaha ayaa sheegay in Hiiraan laga soo xulo magaalo ay mas’uuliyiinta maamulku si ammaan ah ugu noolaan karaan ugana shaqayn karaan. Wareejinta xarunta maamulka waxay u baahan tahay go’aan rasmi ah oo hoggaanka Hirshabeelle uu gaaro si waafaqsan dastuurka maamulka.

Agaasimihii hore ee Hay’adda Nabad-sugidda iyo Sirdoonka Qaranka, Cabdullaahi Maxamed Cali Sanbaloolshe, ayaa dhaliilay soo jeedinta madaxweynaha. Wuxuu ku dooday in madaxweynaha federaalku uusan awood u lahayn inuu go’aamiyo halka ay noqonayso caasimadda Hirshabeelle. Sanbaloolshe ayaa sheegay in bulshooyinka Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe ay arrintaas ku go’aansadaan wadahadal. Hadalkiisa ayaa muujiyay in muranku sidoo kale salka ku hayo cidda go’aaminaysa hoggaanka maamulka iyo sida awoodda loogu qaybsanayo labada gobol.

Madaxweyne ku xigeenka Hirshabeelle, Cabdifitaax Xasan Afrax, ayaa dhankiisa tegay Beledweyne. Wuxuu sheegay inuu doonayo inuu si toos ah u dhageysto tabashooyinka odayaasha iyo siyaasiyiinta diiddan doorashadii Jowhar. Wuxuu sidoo kale meesha ka saaray hadallada sheegaya in kooxo hubeysan ay ka hor istaagi karaan inuu galo Beledweyne, oo ah magaalada uu ku dhashay.

Xildhibaanno ka tirsan labada aqal ee Baarlamaanka Federaalka ayaa Axaddii gaaray Beledweyne, waxaana la filayay inay Isniintii la kulmaan Ugaas Yuusuf. Kulanka ayaa la filayay in looga hadlo xaaladda magaalada, mowqifka beesha Xawaadle iyo tallaabooyinka lagu dejin karo xiisadda. Ilaa Isniintii wax natiijo ah oo kulanka ka soo baxday si rasmi ah looma shaacin. Sidoo kale, weli ma cadda in qaar ka mid ah askartii isugu tagtay hoyga Ugaaska ay dib ugu laabteen cutubyadoodii.