Marka, Somalia โ May 24, 2026 -Qarax loo maleynayo inuu ahaa walxaha qarxa ee gacanta lagu sameeyo (IED) ayaa subaxnimadii Arbacada ka dhacay magaalada Marka ee gobolka Shabeellaha Hoose, kaas oo dhaawacay haweeney rayid ah oo ku iibinaysay shaah meel u dhow goobta uu qaraxu ka dhacay, sida ay sheegeen dadka deegaanka iyo ilo dhinaca amniga ah.
Mas'uuliyiinta ayaa sheegay in ciidamada ammaanka ay si degdeg ah u gaareen goobta kadib qaraxa, ayna bilaabeen baaritaan ku saabsan dhacdada. Ilaa iyo hadda ma jirto cid si rasmi ah u sheegatay mas'uuliyadda qaraxa.
Qaraxa ayaa ka dhacay goob ay dad badan ku sugnaayeen oo ku taalla magaalada Marka, waxaana uu sababay cabsi iyo jahwareer soo wajahay shacabka, iyadoo ganacsigii caadiga ahaa uu hakad kooban galay.
Goobjoogayaal ayaa sheegay in qaraxu uu dhacay xilli dadku ku guda jireen hawlahooda maalinlaha ah. Haweeneyda dhaawacantay, oo lahayd goob yar oo shaah lagu iibiyo oo ku dhoweyd halka uu qaraxu ka dhacay, ayaa isla markiiba loo qaaday xarun caafimaad si loogu daweeyo dhaawacyadeeda.
Mas'uuliyiintu weli si rasmi ah uma shaacin heerka uu gaarsiisan yahay dhaawaceeda, mana jiraan dhaawacyo ama dhimasho kale oo la xaqiijiyay.
Ciidamada ammaanka ayaa xiray goobta, iyagoo xaddiday isu socodka dadka si baarayaashu u uruuriyaan caddeymo una baaraan halka uu qaraxu ka dhacay. Sidoo kale, lama shaacin nooca walxaha qarxa ee la isticmaalay, mana jiro war ku saabsan in la aqoonsaday ama la qabtay dad looga shakisan yahay dhacdada.
Khasaaraha iyo Saameynta Bani'aadantinimo
Sida ay sheegeen dadka deegaanka, haweeneyda iibinaysay shaaha ayaa ka mid ahayd dadka rayidka ah ee goobta ka shaqeynayay markii uu qaraxu dhacay.
Goobjoogayaal ayaa sheegay in ganacsato iyo dad waddada marayay ay si degdeg ah uga carareen goobta kadib markii uu qaraxu dhacay. Dhaqdhaqaaqii ganacsiga ayaa hakad galay muddo kooban, iyadoo ciidamada ammaanka ay sameeyeen goob ammaan ah oo ku wareegsan halka uu qaraxu ka dhacay.
Mas'uuliyiinta caafimaadka ayaan weli soo saarin war cusub oo ku saabsan xaaladda caafimaad ee haweeneyda dhaawacantay, mana jiraan dhaawacyo kale oo la xaqiijiyay.
Dhacdadan ayaa mar kale muujinaysa khatarta ay wajahaan dadka rayidka ah ee ku nool goobaha ay ka jiraan xaaladaha amni darrada, halkaas oo weerarrada noocan oo kale ahi ay si lama filaan ah u saameyn karaan nolosha iyo ilaha dhaqaale ee bulshada.
Jawaabta Dowladda
Ciidamada ammaanka ayaa goobta gaaray wax yar kadib qaraxa waxayna bilaabeen baaritaan rasmi ah, sida ay sheegeen ilo dhinaca ammaanka ah.
Baarayaasha ayaa la filayaa inay uruuriyaan caddeymo, isla markaana wareystaan goobjoogayaal si loo ogaado sida uu weerarku u dhacay iyo cidda ka dambeysay.
Mas'uuliyiintu waxay ugu baaqeen shacabka inay feejignaadaan isla markaana la shaqeeyaan hay'adaha ammaanka iyagoo soo gudbinaya xog kasta oo gacan ka geysan karta baaritaanka socda.
Ilaa Arbacada, lama shaacin cid loo xiray dhacdadan.
Xaaladda Ammaanka ee Shabeellaha Hoose
Gobolka Shabeellaha Hoose ayaa ka mid ah gobollada ugu muhiimsan Soomaaliya, maadaama uu u dhow yahay Muqdisho isla markaana uu yahay dhul beereed muhiim ah.
Gobolkan ayaa sannadihii la soo dhaafay waxaa si joogto ah uga dhacay qaraxyo miinooyin ah, weerarro bartilmaameedyo gaar ah lagu qaaday iyo dagaallo u dhexeeya ciidamada dowladda iyo kooxaha hubeysan.
Magaalada Marka, oo ah xarunta gobolka, waxaa marar badan laga fuliyay howlgallo amni oo lagu xoojinayo xasilloonida iyo ilaalinta shacabka. Inkastoo dadaalladaas ay socdaan, haddana weerarro goos-goos ah ayaa weli caqabad ku ah shacabka, ganacsatada iyo maamulka deegaanka.
Falanqeeyayaasha amniga ayaa sheegaya in walxaha qarxa ee gacanta lagu sameeyo (IED-yada) ay weli ka mid yihiin xeeladaha ugu badan ee loo adeegsado colaadda daba dheeraatay ee Soomaaliya, maadaama ay bartilmaameedsan karaan goobaha dadweynaha, ciidamada ammaanka iyo waddooyinka muhiimka ah, isla markaana ay cabsi ku abuuraan bulshada.
Mas'uuliyiinta dowladda ayaa marar badan ku celceliyay in xoojinta ammaanka gobolka Shabeellaha Hoose ay tahay mudnaan muhiim ah oo qayb ka ah dadaallada qaran ee lagu xasilinayo goobaha ay saameeyeen falalka amni darrada.
Baaritaanka dhacdadan ayaa la filayaa inuu sii socdo maalmaha soo socda, iyadoo saraakiisha ammaanku ay falanqeynayaan caddeymaha laga helay goobta isla markaana ay xog ka ururinayaan shacabka.
Mas'uuliyiintu waxay sheegeen in faahfaahin dheeraad ah la soo bandhigi doono marka ay soo baxaan natiijooyinka hordhaca ah ee baaritaanka.
Dadka deegaanka iyo ganacsatada ayaa si dhow ula socda xaaladda ammaanka, iyagoo sugaya natiijada baaritaanka iyo tallaabooyinka dowladda ay qaadi doonto si looga hortago dhacdooyin la mid ah mustaqbalka.
Qaraxan ayaa mar kale iftiiminaya caqabadaha amni ee weli ka jira gobolka Shabeellaha Hoose, halkaas oo xitaa hal weerar oo sababa dhaawac qof rayid ah uu saameyn weyn ku yeelan karo nolosha bulshada iyo dhaqdhaqaaqa ganacsiga.
Dadka rayidka ah, gaar ahaan ganacsatada yaryar iyo dadka ku shaqeysta suuqyada iyo hareeraha waddooyinka, ayaa weli ah kuwa ugu nugul khataraha ka dhasha weerarrada noocan oo kale ah.
Dhacdadan ayaa sidoo kale muujinaysa culayska saaran ciidamada ammaanka Soomaaliya ee ku aaddan xoojinta ammaanka magaalooyinka, dardargelinta baaritaannada iyo ilaalinta kalsoonida shacabka.
Weerarkan ayaa ku soo beegmaya xilli Soomaaliya ay sii waddo dadaallada lagu horumarinayo ammaanka iyo soo kabashada dhaqaalaha ee gobollada ay saameeyeen colaadaha soo jireenka ah. Sugidda xasilloonida magaalooyinka sida Marka ayaa muhiim u ah ilaalinta shacabka, kobcinta ganacsiga iyo xoojinta maamulka deegaanka.
