MOGADISHU, Soomaaliya — July 21, 2026 —

Ciidanka Amniga Puntland (Puntland Security Force, PSF), oo ka mid ah cutubyada amni ee ugu awoodda badan Puntland, ayaa bartamaha u galay khilaaf siyaasadeed iyo mid amni oo u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Puntland, kadib markii mas’uuliyiin ka tirsan dowladda federaalka ay sheegeen in ciidanka lagu daray Guutada 17-aad ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Maamulka Puntland ayaa si cad u diiday sheegashadaas, isagoo sheegay in PSF uu yahay ciidan gaar u ah Puntland oo hoos yimaada maamulka gobolka, isla markaana aan la aqbali doonin in lagu wareejiyo awood federaal.

Mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sheegay in PSF lagu daray qaab dhismeedka Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, iyagoo ku tilmaamay ciidankaas qayb ka mid ah guutada 17-aad ee ciidamada qaranka oo laga qoray gudaha Puntland.

Si kastaba, madaxda Puntland ayaa arrintaas si adag uga hor timid, iyagoo sheegay in PSF uu yahay ciidan ay leedahay Puntland, lana sameeyay si uu uga shaqeeyo amniga iyo la dagaallanka kooxaha hubeysan ee ka jira deegaanada Puntland.

Khilaafkan ayaa kusoo beegmaya xilli ay sii xoogeysanayaan kala aragti duwanaanshaha u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo Puntland ee ku saabsan maamulka ciidamada, awoodaha dastuuriga ah iyo sida loo maamulayo hay’adaha amniga.

Arrintan ayaa sidoo kale dareen dheeraad ah yeelatay kadib markii ay jireen iska horimaadyo dhawaan dhex maray xubno ka tirsan PSF iyo ciidamada amniga Puntland ee agagaarka magaalada Boosaaso. Labada dhinac ayaa bixiyay aragtiyo kala duwan oo ku saabsan sababta iyo xaaladda dhacdooyinkaas.

Waa Maxay Ciidanka PSF?

Ciidanka Amniga Puntland (PSF) waxaa la aas aasay horraantii sanadihii 2000-meeyadii, xilli Puntland iyo guud ahaan Soomaaliya ay wajahaysay caqabado amni oo ay ka mid ahaayeen kooxaha hubeysan, argagixisada iyo burcad-badeedda ka howlgeli jirtay xeebaha Soomaaliya.

Ciidankan waxaa la dhisay xilligii madaxweynihii hore ee Puntland Mohamud Muse Hersi “Adde Muse”, iyadoo taageero laga helay dhinacyo caalami ah oo daneynayay xoojinta awoodda Puntland ee la dagaallanka argagixisada iyo sugidda amniga.

Muddo kadib, PSF wuxuu noqday mid ka mid ah cutubyada ugu tababarka iyo qalabka wanaagsan ee Puntland, isagoo fuliyay howlgallo ka dhan ah kooxaha Al-Shabaab iyo Daacish (ISIS) ee ka howlgala gobolka Bari.

Sida ay sheegeen mas’uuliyiinta Puntland, ciidanka PSF wuxuu si gaar ah diiradda u saaray sirdoonka, howlgalada gaarka ah iyo la dagaallanka kooxaha hubeysan ee khatarta ku ah amniga gobolka.

Mowqifyada Is Khilaafsan ee Dowladda Federaalka iyo Puntland

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay in ku biirista PSF ee Ciidanka Xoogga Dalka ay qayb ka tahay dadaallada lagu mideynayo ciidamada dalka iyo dhisidda hay’ad qaran oo amni oo isku dhafan.

Dhanka kale, Puntland ayaa ku doodaysa in PSF uu yahay hay’ad amni oo hoos timaadda maamulka Puntland, ayna jirin wax heshiis ah oo lagu beddelayo qaab dhismeedka iyo taliska ciidanka.

Madaxda Puntland waxay sheegeen in isku day kasta oo lagu doonayo in PSF lagu hoos geeyo taliska federaalka uu yahay arrin aan waafaqsanayn awoodaha maamulka Puntland.

Ilaa hadda, labada dhinac ma aysan shaacin heshiis rasmi ah oo lagu xallinayo khilaafka ka taagan mustaqbalka ciidanka.

Khilaafka u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Puntland ayaa muddo dheer ka jiray arrimo la xiriira awood qaybsiga, dastuurka, doorashooyinka iyo maamulka khayraadka.

Arrimaha amniga ayaa kamid ahaa meelaha ugu waaweyn ee labada dhinac ku kala aragti duwan yihiin. Dowladda Federaalka waxay ku dadaalaysaa in ciidamada kala duwan ee dalka lagu mideeyo qaab qaran, halka maamul goboleedyada qaarkood ay ku adkaysanayaan awooddooda ku aaddan maareynta ciidamada deegaanadooda.

PSF ayaa muddo dheer loo arkayay ciidan muhiim u ah Puntland, gaar ahaan howlgalada ka dhanka ah kooxaha hubeysan ee ku dhuumaaleysanaya buuraha gobolka Bari.

Ciidankan ayaa door muuqda ku lahaa howlgalada Puntland ay kula dagaallamayso dagaalyahannada Daacish ee ku sugan deegaano ka tirsan gobolka Bari.

Jawaabta Dowladda iyo Puntland

Mas’uuliyiinta Dowladda Federaalka ayaa sii wada inay PSF ku tilmaamaan qayb ka mid ah Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, iyagoo arrintaas ku fasiraya dadaallo lagu xoojinayo ciidamada qaranka.

Puntland ayaa iyaduna ku adkaysanaysa mowqifkeeda ah in ciidanku yahay mid hoos yimaada maamulka Puntland, ayna diidan tahay in lagu wareejiyo talis federaal.

Ilaa hadda lama shaacin hannaan wada-hadal rasmi ah oo labada dhinac ku xallinayaan khilaafka.

Khilaafka ku saabsan mustaqbalka PSF ayaa la filayaa inuu sii ahaado arrin muhiim ah oo saameyn ku leh siyaasadda iyo amniga Soomaaliya.

Xeeldheerayaasha amniga ayaa sheegaya in isbeddel kasta oo lagu sameeyo taliska ciidamada gaarka ah uu u baahan karo wada-hadal u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo Puntland si looga fogaado xiisado cusub.

Sidoo kale, khilaafka sii socda wuxuu saameyn ku yeelan karaa iskaashiga amni ee ka dhanka ah kooxaha sida Al-Shabaab iyo Daacish, gaar ahaan xilli howlgalada amniga ee Puntland ay socdaan.

Khilaafka PSF ma aha oo keliya arrin ku saabsan hal ciidan, balse wuxuu ka tarjumayaa doodda ballaaran ee ku saabsan sida awoodaha amniga loogu qaybsanayo nidaamka federaalka Soomaaliya.

PSF wuxuu muddo dheer ahaa ciidan muhiim u ah amniga Puntland, gaar ahaan dagaalka lagula jiro kooxaha argagixisada. Hubanti la’aanta ku saabsan cidda talisa ciidankaas waxay saameyn ku yeelan kartaa isku xirka howlgalada, wadaagga xogta sirdoonka iyo qorshayaasha amniga mustaqbalka.