MOGADISHU, Soomaaliya, June 20, 2026,-Warbaahin milatari oo qaar ka mid ah Yurub laga leeyahay ayaa sheegaya in Israa’iil ay ka fiirsanayso in ay ciidamo badeed iyo gujisyada nukliyeer la’aanta ah ee Dolphin class u dirto dekedda Berbera ee Somaliland, taas oo ku dhow Gacanka Cadmeed. Wararku waxay tixraacayaan fahamyo la sheegay in ay dhex mareen Somaliland iyo Israa’iil, balse lama hayo xaqiijin rasmi ah.
Warar ka soo baxay qaar ka mid ah warbaahinta difaaca ee Yurub ayaa tilmaamaya in Israa’iil ay sahaminayso suurtagalnimada ay Berbera uga adeegsan karto marin badeed ama saldhig hawlgal. Sida ay sheegtay Defence Network oo Jarmal ku xidhan, qorshaha la hadal hayo waxaa ka mid ah in la geeyo maraakiib dagaal oo badeed, oo ay ku jiraan gujisyada Dolphin class oo lagu soo saaray Jarmalka.
Warbixinnadaas ayaa sidoo kale sheegaya in wada hadallada la sheegay ay qayb ka yihiin xiriiryo diblomaasiyadeed iyo kuwo amni oo u dhexeeya Somaliland iyo Israa’iil. Si kastaba ha ahaatee, hoggaanka Somaliland ayaa si cad u sheegay in aysan jirin heshiis rasmi ah oo ku saabsan saldhig milatari oo Israa’iil leedahay.
Sida ay sheegeen mas’uuliyiin Somaliland ah oo warbaahinta maxalliga ah ay soo xigatay, maamulka ayaa soo dhoweeya maalgelinta shisheeye iyo isticmaalka dekedaha, balse ma jiraan wax heshiis ah oo si rasmi ah u oggolaanaya saldhig ciidan oo shisheeye.
Saraakiil amni oo Israa’iil ah ayaan weli ka hadlin wararkan, mana jirto hay’ad caalami ah oo si madax bannaan u xaqiijisay joogitaanka gujisyada ama qorshe hawlgal oo Berbera la xiriira.
Danaha Istaraatiijiga ah ee Berbera
Sida ay sheegeen falanqeeyayaal lagu xusay warbixinada, xiisaha Israa’iil ee Berbera waxaa lagu sababeeyaa muhiimadda juqraafiyeed ee ay leedahay, maadaama ay ku taallo marin badeed muhiim ah oo isku xira Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas.
Warbixinadu waxay tilmaamayaan in goobtan ay muhiim u tahay la socodka maraakiibta maraya Yemen iyo guud ahaan marinada ganacsiga caalamiga ah ee gobolka. Si kastaba, sheegashooyinkan lama xaqiijin ilo milatari oo madax bannaan.
Mas’uuliyiinta Somaliland ayaa hore u sheegay in ay diyaar u yihiin in ay ballaariyaan iskaashi dhaqaale iyo maalgashi caalami ah oo la xiriira dekedda Berbera. Si kastaba, waxay si joogto ah u beeniyeen in ay jiraan heshiisyo rasmi ah oo saldhig milatari lagu siinayo dal shisheeye.
Dhinaca Israa’iil, ma jirto wax jawaab rasmi ah oo laga bixiyay warbixinnada ku saabsan gujisyada ama joogitaanka milatari ee Somaliland.
Ilaa hadda ma jirto caddeyn la xaqiijiyay oo muujinaysa in maraakiib dagaal oo Israa’iil leedahay ay si joogto ah ugu sugan yihiin Berbera. Wararku waxay ku saleysan yihiin ilo aan la magacaabin iyo falanqayn warbaahineed. Khubarada amniga gobolka ayaa sheegaya in xaaladda Gacanka Cadmeed ay weli tahay mid si dhow loola socdo sababo la xiriira xiisadaha ka jira Badda Cas iyo Yemen.
Dekedda Berbera ayaa sanadihii ugu dambeeyay noqotay xarun sii kordheysa oo ganacsi iyo saadka ah oo ku taalla Geeska Afrika. Somaliland waxay dadaal ugu jirtaa in ay soo jiidato maalgelin caalami ah si ay u horumariso kaabayaasha dekedda iyo ganacsiga.
Goobtan istaraatiijiga ah waxay sidoo kale muhiim u noqotay maraakiibta caalamiga ah ee maraya marinka isku xira Badweynta Hindiya iyo Badda Cas. Gobolka ayaa sidoo kale noqday meel ay ka jiraan xiisado amni oo la xiriira burcad badeed iyo dagaallo gobolka ka socda.
Warar la mid ah ayaa marar hore lagu sheegay warbaahinta gobolka, kuwaas oo ka hadlayay suurtagalnimada iskaashi milatari oo shisheeye, balse intooda badan ma aysan noqon heshiisyo si rasmi ah loo xaqiijiyay.
Haddii ay run noqoto, joogitaan milatari oo shisheeye oo Berbera ka dhaca wuxuu beddeli karaa miisaanka amniga ee Gacanka Cadmeed iyo guud ahaan Geeska Afrika. Gobolka ayaa hore u ahaa mid ay si joogto ah u ilaaliyaan ciidamada badda ee caalamka.
Xiisaha la sheegay ee Israa’iil wuxuu muujinayaa sida ay u sii kordhayso tartanka ku saabsan amniga marinada Badda Cas iyo aagga Yemen, halkaas oo xiisado amni ay sii kordhayaan.
Dhanka Somaliland, wararkan waxay iftiiminayaan dadaalka ay ugu jirto in ay hesho iskaashi caalami ah iyo maalgelin istaraatiiji ah, inkasta oo ay jiraan xasaasiyado siyaasadeed oo gobolka ah.
