MUQDISHO, Soomaaliya — Agoosto 5, 2026 —Maamulka Jubbaland ayaa si rasmi ah ugu dhawaaqay inuu garab taagan yahay Puntland, isagoo ku eedeeyay Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud inuu hurinayo khilaaf hubeysan oo siyaasadeed, isla markaana uu ciidamada ammaanka iyo hubka dowladda u adeegsanayo dano siyaasadeed halkii xoogga lagu saari lahaa dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab iyo kooxaha kale ee argagixisada.
War-saxaafadeedka Jubbaland ayaa kusoo beegmaya iyadoo xiisadda u dhexeysa Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Puntland ay sii kordheyso, kadib tallaabooyin amni oo ay Puntland qaaday maalmihii la soo dhaafay.
Qoraalka Jubbaland ayaa lagu sheegay in maamulkaasi uu si buuxda u taageersan yahay Puntland, isla markaana uu bogaadinayo tallaabooyinka ay qaadeen dowladda iyo shacabka Puntland.
Jubbaland waxay ku eedeysay Dowladda Federaalka inay ciidamada iyo awoodda dowladda u adeegsaneyso dano siyaasadeed, taasoo ay sheegtay inay dib u dhigeyso dadaallada lagu xasilinayo Soomaaliya.
Sidoo kale, maamulka Jubbaland wuxuu sheegay in dagaalka lagula jiro kooxaha argagixisada uu mudnaan qaran leeyahay, isla markaana uu muhiim yahay in ciidamada qaranka loo adeegsado hawlgallada amniga halkii lagu mashquulin lahaa khilaafaadka siyaasadeed.
Jubbaland ma soo bandhigin caddeyn ay ku taageereyso eedeymahaas, waxaana illaa waqtiga la daabacayay warbixintan aan Dowladda Federaalka Soomaaliya wax jawaab rasmi ah ka bixin hadalka maamulkaasi.
Puntland oo Adkeysay Tallaabooyinka Ammaanka
Hadalka Jubbaland wuxuu kusoo aadayaa xilli Puntland ay qaaday tallaabooyin amni oo is xigxigay.
Puntland ayaa dhawaan amar ku bixisay in dhammaan dadka sheeganaya inay ka tirsan yihiin hay’adaha ammaanka Dowladda Federaalka ee ku sugan deegaannadeeda ay isku soo dhiibaan xarumaha ugu dhow ee ciidamada Puntland muddo 48 saacadood gudahood ah, isla markaana ay ku wareejiyaan hubka ay wataan.
Maamulka ayaa sidoo kale mamnuucay hub kasta oo aan ku jirin nidaamka rasmiga ah ee ciidamada Puntland, isagoo sheegay in hubka gacanta ugu jira kooxo ama shaqsiyaad aan ka tirsaneyn hay’adaha ammaanka Puntland aan la oggolaan doonin.
Tallaabooyinkan ayaa yimid kadib markii ilo amni ay sheegeen in ciidamada Puntland ay qabteen taliye ku xigeenka cutubka gaarka ah ee Booliska Federaalka Soomaaliya ee JET, Korneyl Cabdiqaadir Shiine. Dowladda Federaalka iyo Puntland midkoodna weli si rasmi ah ugama hadlin faahfaahinta arrintaas.
Ilaa iyo hadda Dowladda Federaalka Soomaaliya kama aysan jawaabin eedeymaha cusub ee Jubbaland iyo tallaabooyinka amni ee Puntland.
Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa hore u sheegay in dowladdiisu ay mudnaanta siinayso dib u dhiska hay’adaha amniga iyo sii wadidda dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab.
Saraakiisha dowladda ayaa sidoo kale marar badan ku adkeystay in ciidamada qaranka ay ku shaqeeyaan si waafaqsan dastuurka, ayna u adeegaan ilaalinta amniga dalka.
Xiriirka Dowladda Federaalka iyo maamullada Puntland iyo Jubbaland ayaa muddooyinkii dambe wajahayay khilaafyo siyaasadeed oo la xiriira wax ka beddelka dastuurka, awood-qeybsiga, nidaamka doorashooyinka, maamulka ciidamada iyo qaabka federaalka Soomaaliya.
Puntland iyo Jubbaland ayaa marar badan ku eedeeyay dowladda dhexe inay isku koobeyso awoodaha dowladda, halka Dowladda Federaalka ay ku doodayso in hay’adaha qaranku ay ku shaqeynayaan awoodaha uu siinayo dastuurka.
Xiisaddan cusub ayaa kusoo aadaysa xilli Soomaaliya ay weli waddo hawlgallo militari oo ka dhan ah Al-Shabaab, iyadoo iskaashiga u dhexeeya dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyada uu door muhiim ah ka ciyaaro sugidda amniga.
Lama oga in dhinacyadu ay geli doonaan wada-hadallo lagu dejinayo xiisadda sii kordheysa.
Indhaha siyaasadda Soomaaliya ayaa hadda ku wajahan jawaabta Dowladda Federaalka iyo sida Puntland u fulin doonto amarradii amniga ee ay dhawaan soo saartay.
Sidoo kale, saaxiibbada caalamiga ah ee Soomaaliya ayaa la filayaa inay si dhow ula socdaan xaaladda, iyagoo hore ugu baaqay wada-hadal iyo iskaashi u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada.
Taageerada cad ee Jubbaland u muujisay Puntland waxay muujinaysaa in khilaafka siyaasadeed uusan ku koobnayn hal maamul oo keliya, balse uu saameyn ku yeelan karo xiriirka Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada kale.
