BAIDOA , Soomaaliya — Agoosto 17, 2026 — Madaxweynihii hore ee Dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed “Laftagareen,” ayaa Isniintii ammaanay ciidamada taageersan maamulkiisa kadib dagaal dhimasho dhaliyay oo ay magaalada Baydhabo kula galeen ciidamada dowladda federaalka, isagoo sheegay in howlgalka looga gol lahaa soo celinta amniga iyo xasilloonida caasimadda gobolka.
War-saxaafadeed kasoo baxay xafiiskiisa ayuu Laftagareen ku bogaadiyay ciidamada Daraawiishta Koonfur Galbeed howlgal ay Isniintii ka fuliyeen Baydhabo. Xafiiskiisa ayaa sheegay in ujeeddada howlgalka ay ahayd sugidda amniga, ilaalinta shacabka iyo soo celinta kala dambeynta magaalada.
War-saxaafadeedka ayaa lagu sheegay in ciidamada Daraawiishtu ay magaalada ka saareen ciidamo lagu eedeeyay inay si sharci-darro ah ku galeen qaybo ka mid ah Koonfur Galbeed, isla markaana khatar ku ahaayeen amniga iyo xasilloonida shacabka. Wax caddeyn ah oo taageeraysa eedeyntaas laguma soo bandhigin war-saxaafadeedka.
Xafiiska Laftagareen wuxuu sidoo kale beeniyay wararka ciidamada taageersan maamulkiisa ku tilmaamaya koox hubeysan. Wuxuu wararkaas ku sheegay “marin-habaabin iyo dacaayad been ah” oo lagu doonayo in lagu sharciyeeyo tallaabooyinka dowladda federaalka.
War-saxaafadeedka ayaa Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, oo lagu sheegay inuu waqtigiisa dhammaaday, ku eedeeyay inuu si sharci-darro ah ciidamada iyo qalabka Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ugu adeegsanayo ciidamada Koonfur Galbeed.
Dowladda federaalka weli jawaab faahfaahsan kama bixin eedeymaha lagu soo bandhigay war-saxaafadeedka. Hase yeeshee, Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa sheegtay in ciidamada dowladda ay iska caabiyeen weerar lagu qaaday Baydhabo, isla markaana ay xoogaggii weerarka qaaday dibadda uga saareen magaalada.
Labada dhinac ayaa soo saaray warar iska hor imanaya oo ku saabsan howlgalka iyo cidda ku guuleysatay. Sheegashooyinka dhinacyada si madax-bannaan looma xaqiijin.
Dagaalka iyo Khasaaraha
Dagaal culus ayaa qarxay saacadihii hore ee Isniinta kadib markii ciidamada taageersan Laftagareen ay Baydhabo ka galeen dhowr jiho, kuna dhaceen ciidamada dowladda federaalka ee taageersan maamulka uu hoggaamiyo Sheekh Aadan Maxamed Nuur “Aadan Madoobe.”
Dadka deegaanka ayaa sheegay inay maqleen rasaas joogto ah, qaraxyo xooggan iyo hub culus oo laga adeegsanayay xaafado kala duwan. Muuqaallo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujiyay ciidamo hubeysan oo dhex maraya waddooyinka iyo dad rayid ah oo dhaawacyo ka qaadaya goobaha uu dagaalku ka dhacay.
Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa ciidamada taageersan Laftagareen ku eedeysay inay weerarka ku qaadeen gaadiid laga soo buuxiyay walxaha qarxa. Wasaaraddu waxay sheegtay in ciidamada federaalka ay dib ula wareegeen magaalada, ayna dileen ku dhowaad 30 dagaalyahan oo ka tirsanaa dhinaca weerarka qaaday. Tiradaas si madax-bannaan looma xaqiijin.
Dadka deegaanka iyo ilo caafimaad ayaa sheegay inay jiraan dhimasho iyo dhaawac soo gaaray dhinacyadii dagaallamay iyo dadka rayidka ah. Oday deegaanka ah ayaa Reuters u sheegay inuu arkay meydadka 10 qof, oo ay ku jiraan afar qof oo rayid ah iyo lix askari oo labada dhinac ah.
Warbaahinta maxalliga ah ayaa baahisay tirooyin ka sarreeya kuwaas, hase yeeshee maamulka iyo xarumaha caafimaadku weli ma soo saarin tiro rasmi ah oo la xaqiijiyay.
Laftagareen oo Ammaanay Shacabka Baydhabo
War-saxaafadeedka Laftagareen ayaa lagu hambalyeeyay shacabka Baydhabo, kuwaas oo xafiiskiisu sheegay inay si wanaagsan u soo dhaweeyeen ciidamada Daraawiishta Koonfur Galbeed.
Xafiiskiisu wuxuu sheegay in shacabka magaalada ay taageereen howlgalka, isla markaana ay garab istaageen waxa war-saxaafadeedku ku tilmaamay “dib-u-xoreynta” Baydhabo. Ma jirto caddeyn madax-bannaan oo muujinaysa heerka taageerada shacabka ee labada dhinac.
Sawirro laga qaaday bartamaha Baydhabo habeenimadii Isniinta ayaa muujiyay waddooyin sida caadiga ah mashquul badan oo gebi ahaanba cidlo ah. Goobihii ganacsiga ayaa xirnaa, mana muuqan dhaqdhaqaaq dadweyne oo la taaban karo, iyadoo dadka deegaanka ay guryahooda ku sugnaayeen cabsi laga qabo in dagaalku dib u qarxo.
War-saxaafadeedka ayaa lagu xaqiijiyay in Laftagareen ay ka go’an tahay ilaalinta shacabka, difaaca hay’adaha Koonfur Galbeed iyo dhowrista maamulka dastuuriga ah ee deegaanka.
Iska horimaadka ayaa salka ku haya muran siyaasadeed oo ka taagan hoggaanka iyo xaaladda dastuuriga ah ee Dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed.
Laftagareen iyo taageerayaashiisu waxay ku adkeysanayaan in maamulkoodu yahay awoodda sharciga ah ee gobolka. Dowladda federaalka ayaa taageerta maamul uu hoggaamiyo Aadan Madoobe kadib isbeddel siyaasadeed oo muran dhaliyay.
Xiisadda ayaa sare u kacday bilihii lasoo dhaafay, iyadoo ciidamada taageersan labada maamul ay saldhigyo kala duwan ka sameysteen gudaha iyo hareeraha Baydhabo. Ciidamada taabacsan Laftagareen ayaa isku urursanayay duleedka magaalada ka hor weerarkii Isniinta, halka dowladda federaalka ay ciidamo dheeraad ah geysay Baydhabo.
Magaaladu waxay horey u martigelisay iska horimaadyo la xiriiray doorashooyinka gobolka, faragelinta dowladda federaalka iyo khilaafaadka awood-qaybsiga. Dagaallo kale ayaa Baydhabo ka dhacay horraantii 2026, markii muranka siyaasadeed uu si tartiib ah isu beddelay iska horimaad hubeysan.
Baydhabo waa mid ka mid ah xarumaha ugu waaweyn ee bani’aadannimo ee Soomaaliya, waxayna hoy u tahay boqollaal kun oo qof oo ay barakiciyeen abaaro, colaado iyo weerarrada Al-Shabaab. Dagaal daba dheeraada wuxuu carqaladeyn karaa gaadiidka, suuqyada iyo howlaha gargaarka.
Ciidamada federaalka ayaa la sheegay inay fiidnimadii Isniinta gacanta ku hayeen bartamaha Baydhabo. Hase yeeshee, ma cadda goobaha ay ku sugan yihiin iyo awoodda haray ee ciidamada taageersan Laftagareen.
Wax xabbad-joojin ah ama wadahadal rasmi ah weli laguma dhawaaqin. Abaabul ciidan oo ay sameeyaan labada dhinac wuxuu dhalin karaa iska horimaad kale haddii xal siyaasadeed laga gaari waayo muranka hoggaanka Koonfur Galbeed.
Odayaasha dhaqanka, siyaasiyiinta iyo hoggaamiyeyaasha bulshada ayaa wajahaya cadaadis sii kordhaya oo la xiriira sidii loo bilaabi lahaa wadahadal loogana hortagi lahaa dagaal kale oo ka dhaca gudaha magaalada.
Dagaalka Baydhabo wuxuu muujinayaa sida muran siyaasadeed uu ugu gudbi karo dagaal toos ah oo ka dhaca magaalo ay dad badan ku nool yihiin. Iska horimaadyada u dhexeeya ciidamada federaalka iyo kuwa gobolka waxay sii kala qaybin karaan hay’adaha amniga Soomaaliya.
