MOGADISHU, Soomaaliya, 27 Sebtembar 2026.
Qarax looga shakisan yahay in uu ahaa miino ayaa Axaddii laga soo sheegay agagaarka Buundo Nationlink ee magaalada Marka, gobolka Shabeellaha Hoose, halka warar horudhac ah ay sheegeen in ciidamo dowladda ah lagu weeraray jidka isku xira Xarardheere iyo Ceelhuur ee gobolka Mudug. Faahfaahinta labada dhacdo way koobnayd, mana jirin war rasmi ah oo degdeg ah oo xaqiijinaya khasaaraha ama cidda ka dambaysay.
Wararkii ugu horreeyey ee qaraxa Marka ayaa sheegay inaan wax khasaare nafeed ah la soo sheegin. Xogtaas si madax-bannaan looma xaqiijin, mana cadda sababta qaraxa, cidda ama waxa la beegsaday, ama in hanti waxyeello gaartay.
Dhacdada kale, warar horudhac ah ayaa sheegay in ciidamo dowladda ah oo marayey inta u dhexeysa Xarardheere iyo Ceelhuur la weeraray subaxnimadii Axadda. Wararkaas ayaa weerarka ku eedeeyey Al-Shabaab, balse sheegashadaas weli lama xaqiijin. Tirada dhimashada ama dhaawaca lama helin.
Faahfaahinta dhacdooyinka
Qaraxa Marka ayaa laga soo sheegay agagaarka Buundo Nationlink. Wararka hordhaca ah ayaa ku tilmaamay qarax miino, hase yeeshee ma jirin faahfaahin xaqiijinaysa nooca qaraxa. Lama oga in qaraxu waxyeello u geystay dhismayaal ama ganacsiyo, ama inuu ka dhacay meel dadweyne oo mashquul ahayd.
Sidoo kale ma jirin war sheegaya in dad dhaawacmay loo qaaday xarun caafimaad ama in dadka deegaanka laga daadgureeyey goobta. Maamulka degmada iyo hay’adaha amniga midkoodna ma soo saarin war degdeg ah oo ku saabsan baaritaan ama qiimeyn lagu sameeyey goobta.
Weerarka la soo sheegay ee Mudug ayaa ka dhacay waddada u dhexeysa Xarardheere iyo Ceelhuur, sida ay sheegeen wararka hordhaca ahi. Lama oga muddada uu socday iska horimaadku, tirada ciidamada ku lugta lahayd, ama halka ay ciidamadu aadeen kadib dhacdada.
Sidoo kale lama helin xog ku saabsan in dad rayid ahi ay ka ag dhowaayeen goobta, in gaadiid ama hanti waxyeello gaartay, ama in isu-socodka waddadaasi hakad galay. Eedeynta ah in Al-Shabaab ay ka dambaysay weerarka weli sugaysa xaqiijin rasmi ah.
Khasaaraha iyo jawaabta dowladda
Wararka hordhaca ah ee Marka waxay sheegeen inaan wax khasaare ah la soo sheegin, balse xogtaas lama xaqiijin. Dhanka Mudug, tiro rasmi ah oo dhimasho ama dhaawac ah lama shaacin.
Ilaa waqtiga warbixintan, ma jirin bayaan degdeg ah oo ka soo baxay maamulka deegaanka ama saraakiisha amniga federaalka oo faahfaahinaya labada dhacdo. Ma cadda in hay’adaha amnigu ay fureen baaritaanno ama ay soo saareen digniin ku saabsan isticmaalka waddada Xarardheere iyo Ceelhuur. Sidoo kale lama hayo xog ku saabsan cid sheegatay mas’uuliyadda qaraxa Marka.
Dhacdooyin hore iyo xaaladda amniga
Marka, oo ah xarunta gobolka Shabeellaha Hoose, waxaa hore uga dhacay weerarro dhimasho sababay. Bishii Luulyo 2022, qarax ka dhacay magaalada ayaa dilay guddoomiyihii degmada, Cabdullaahi Cali Waafow. Al-Shabaab ayaa sheegatay mas’uuliyadda weerarkaas. Ma jiro xog muujinaysa in qaraxa Axaddii uu xiriir la leeyahay dhacdadii 2022.
Xarardheere iyo Ceelhuur waxay ku yaallaan koonfurta gobolka Mudug, oo hoos taga maamulka Galmudug. Gobolka intiisa waqooyi waxaa maamusha Puntland, halka koonfurta ay maamusho Galmudug. Xarardheere waxay muddo ahayd meel ay Al-Shabaab ku xoogganayd, balse ciidamada dowladda iyo kuwa deegaanka ayaa dib ula wareegay magaalada sannadkii 2023.
Mudug waxaa marar kala duwan ka dhacay iska horimaadyo u dhexeeya Al-Shabaab, ciidamada dowladda iyo maleeshiyaad deegaanka ah. Dhacdooyinkaas hore waxay muujinayaan caqabadaha amni ee gobolka, hase yeeshee ma xaqiijinayaan weerarka cusub ee lagu soo warramay jidka Xarardheere iyo Ceelhuur.