MUQDISHO, Soomaaliya — Jul 19, 2026 — Qaar ka mid ah dadka ku nool magaalada Muqdisho ayaa cabasho ka muujiyay duminta guryahooda kadib howlgal la xiriiray dhul, iyagoo sheegay in ay haysteen dukumiintiyo sharci ah oo caddeynaya lahaanshaha hantidooda.
Dadka ay saameysay arrintan ayaa sheegay in guryahooda la burburiyay kaddib markii ay soo bandhigeen waraaqaha iyo caddeymaha muujinaya xuquuqdooda lahaanshaha dhulka.
Waxay sidoo kale ku eedeeyeen howlwadeennadii fuliyay howlgalka in dadka qaar loo adeegsaday hanjabaad, xarig iyo cadaadis intii uu socday burburinta guryaha.
Sida ay sheegeen dadka deegaanka, cagafyo ayaa galay goobta, waxaana la dumiyay guryo iyadoo qaar ka mid ah qoysasku ay weli ku sugnaayeen gudaha. Waxay sheegeen in alaabtii iyo hantidii ku jirtay guryaha ay ku burburtay howlgalka.
Eedeymahan si madax-bannaan looma xaqiijin, mana jirto war rasmi ah oo kasoo baxay hay’adaha lagu eedeeyay fulinta howlgalka.
Dadka guryahooda la dumiyay ayaa sheegay in ay isku dayeen inay joojiyaan howlgalka iyagoo soo bandhigay dukumiintiyada lahaanshaha, balse aan la aqbalin cabashadooda.
Qaar ka mid ah dadkaas ayaa sheegay inay dhulkaas ku noolaayeen muddo dheer, ayna u arkaan guryahaasi hanti ay sharci ahaan u leeyihiin.
“Waxaan haysannay dukumiintiyo muujinaya lahaanshaha, haddana guryihii waa la dumiyay,” ayuu yiri mid ka mid ah dadka ay saameysay arrintan.
Qaar kale ayaa sheegay in xoog loo adeegsaday intii uu socday howlgalka, iyagoo ku andacooday in dad la xiray. Ilaa hadda ma jiro war rasmi ah oo xaqiijinaya tirada dadka la xiray ama xaaladda dadka la sheegay in la dhibaateeyay.
Arrintan ayaa kusoo beegmaysa xilli ay Muqdisho ka jiraan muranno badan oo la xiriira lahaanshaha dhulka, gaar ahaan deegaanada ay saameeyeen ballaarinta magaalada iyo qiimaha sii kordhaya ee dhulka.
Saameynta Bini’aadantinimo
Qoysaska guryahooda la dumiyay ayaa sheegay in ay waayeen hoy iyo hanti muhiim ah, taasoo ku keentay xaalad adag.
Dadkan ayaa sheegay in guryahoodu ahaayeen hantidooda ugu weyn, isla markaana burburintoodu ay saameyn dhaqaale iyo mid nololeed ku yeelatay.
Qaar ka mid ah dadka deegaanka ayaa ku baaqay in hay’adaha dowladda ay si cad u sharxaan sababta howlgalka loo fuliyay, isla markaana xal sharci ah loo helo muranka jira.
Jawaabta Dowladda
Ilaa hadda ma jiro war rasmi ah oo kasoo baxay hay’adaha dowladda ee ku saabsan duminta guryahan ama eedeymaha ay soo jeediyeen dadka ay saameysay.
Ma cadda hay’adda bixisay amarka burburinta, saldhigga sharci ee howlgalka, iyo haddii dadka guryahooda laga dumiyay loo sameyn doono magdhow ama xal kale.
Mas’uuliyiinta dowladda ayaa horay u sheegay in qaar ka mid ah howl-gallada duminta guryaha Muqdisho ay la xiriiraan qorsheynta magaalada, dhismaha kaabayaasha iyo xallinta murannada dhulka.
Murannada Dhulka Muqdisho
Murannada dhulka ayaa muddo dheer ka jiray Muqdisho, waxaana sabab u ah dagaalladii dalka soo maray, barakaca shacabka iyo nidaamka diiwaangelinta dhulka oo aan si buuxda u shaqeyn.
Koritaanka magaalada iyo baahida sii kordheysa ee dhulka ayaa kordhisay khilaafaadka u dhexeeya dadka deegaanka, ganacsatada, iyo hay’adaha dowladda.
Ururrada bulshada rayidka ah iyo khubarada sharciga ayaa marar badan ku baaqay in la xoojiyo nidaamka maamulka dhulka, isla markaana la ilaaliyo xuquuqda dadka leh hantida.
Dadka ay saameysay duminta guryaha ayaa la filayaa inay raadiyaan xal sharci iyo mid maamul iyagoo la xiriiraya hay’adaha dowladda iyo hoggaanka bulshada.
Arrintan ayaa sidoo kale dib u kicin karta doodda ku saabsan sida loo maareeyo dhulka Muqdisho iyo muhiimadda ay leedahay in howl-gallada noocan ah lagu fuliyo hannaan sharci ah oo cad.
Muranka guryaha laga dumiyay wuxuu muujinayaa caqabadaha waaweyn ee ka jira maamulka dhulka iyo horumarinta magaalada Muqdisho.
Dadka badan, gurigu waa hantida ugu weyn ee ay leeyihiin, sidaas darteed khilaafaadka la xiriira lahaanshaha dhulka waxay sababi karaan saameyn dhaqaale iyo bulsho oo weyn.
