BAYDHABO, Soomaaliya, Agoosto 19, 2026: In ka badan 10 qarax oo loo maleynayo inay ka dhasheen madaafiic ayaa laga maqlay magaalada Baydhabo habeenkii Arbacada, iyadoo madaafiicda lagu warramay in lala beegsaday Madaxtooyada Koonfur Galbeed iyo deegaannada ku dhow. Isla waqtigaas, ciidamo hubeysan oo la rumeysan yahay inay taageersan yihiin Cabdicasiis Laftagareen ayaa lagu arkay agagaarka laba xaafadood, taas oo sababtay in qoysas qaarkood ay guryahooda ka baxaan.
Dadka deegaanka ayaa sheegay inay maqleen qaraxyo xiriir ah oo ka dhacay qeybo ka mid ah magaalada. Ilo deegaanka ah ayaa sheegay in madaafiicda loo maleynayo in lagu bartilmaameedsaday xarunta Madaxtooyada Koonfur Galbeed iyo nawaaxigeeda, inkastoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin goobaha saxda ah ee ay ku dhaceen.
Ma jiraan warar la xaqiijiyey oo ku saabsan dhimasho, dhaawac ama burbur hantiyeed oo ka dhashay duqeynta. Saraakiisha ammaanka sidoo kale ma aysan shaacin in dhammaan madaafiicdu gaareen meelihii lala damacsanaa.
Ma jirto cid si degdeg ah u sheegatay masāuuliyadda weerarka. Maamulka ammaanka ayaan sidoo kale sheegin goobta laga soo tuuray madaafiicda.
Qaraxyada ayaa dhacay iyadoo ciidamo aad u hubeysan oo la rumeysan yahay inay daacad u yihiin madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, lagu warramay in lagu arkay deegaanka Manyafuulka iyo meel ku dhow xaafadda Barwaaqo.
Dadka deegaanka ayaa sheegay in dagaalyahannadu wateen hub culus, isla markaana ay fariisimo ka sameysteen agagaarka labada deegaan. Tirada ciidamada, ujeeddadooda iyo cidda sida tooska ah u amarta si madax-bannaan looma xaqiijin.
Qaar ka mid ah qoysaska ku nool Barwaaqo ayaa bilaabay inay xaafadda ka baxaan markii ay soo baxeen wararka ku saabsan dhaq-dhaqaaqa ciidamada. Dadka ayaa ka cabsi qaba in weerar kale oo lagu qaado Baydhabo uu dhici karo.
Qaar kale ayaa guryahooda ku nagaaday iyadoo hubanti laāaanta iyo xiisaddu ay magaalada ku sii kordhayeen.
Ma jirin caddeyn madax-bannaan oo xaqiijineysa in weerar la diyaarinayo. Masāuuliyiinta ammaanka dowladda iyo wakiillada Laftagareen kama aysan hadlin ciidamada la sheegay in lagu arkay agagaarka xaafadahaas.
Ammaanka Magaalada oo La Adkeeyey
Baydhabo waxay ku jirtay xaalad amni oo aad loo adkeeyey tan iyo markii dagaal uu Agoosto 17 dhexmaray ciidamada dowladda federaalka iyo kooxo hubeysan oo taageersan Laftagareen.
Ciidamada dowladda ayaa markii dambe xoogagga hubeysan ka saaray magaalada kadib dagaal saacado badan socday oo la isku adeegsaday hub culus iyo gaadiid laga soo buuxiyey walxaha qarxa, sida ay sheegeen masāuuliyiinta dowladda iyo dadka deegaanka.
Warbixin ay Baidoa Online ka soo ururisay ilo caafimaad iyo kuwo deegaanka ah ayaa tirada dhimashada ku sheegtay 51 qof, oo ay ku jiraan 46 askari ama dagaalyahan iyo shan qof oo rayid ah. Ugu yaraan 98 qof ayaa la sheegay inay ku dhaawacmeen.
Tirada guud ee khasaaraha si madax-bannaan looma xaqiijin.
Dr. Cabdikaafi Cumar Maxamuud, madaxa qeybta gurmadka degdegga ah ee Isbitaalka Gobolka Bay, ayaa wakaaladda Associated Press u sheegay in ugu yaraan afar qof oo rayid ah ay dhinteen, halka 98 kalena ay dhaawacmeen. Dadka dhaawacmay waxaa ku jiray 28 haween ah iyo nin waayeel ah oo ay rasaas habow ahi haleeshay.
Kala duwanaanshaha tirada dadka rayidka ah ee la sheegay inay dhinteen lama xaqiijin karin.
Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa sheegtay in ku dhowaad 30 ka mid ah xoogaggii weerarka soo qaaday la dilay kadib markii kooxaha hubeysan ay waaberigii weerareen fariisimo dowladeed. Wasaaraddu ma aysan shaacin khasaaraha soo gaaray ciidamada federaalka.
Goobjoogayaal ayaa sheegay in ciidamada federaalka ay magaalada dib ula wareegeen kadib markii ay dibadda u saareen xoogaggii mucaaradka. Ciidamada taageersan Laftagareen ayaa horay u sheegay inay gudaha u galeen oo ay qabsadeen qeybo ka mid ah Baydhabo.
Rabshadaha cusub ayaa qeyb ka ah khilaaf muddo socday oo ku saabsan awoodda siyaasadeed ee Koonfur Galbeed iyo xiriirka u dhexeeya maamul-goboleedka iyo dowladda federaalka.
Ciidamada federaalka ayaa bishii Maarso la wareegay Baydhabo kadib markii maamulkii Laftagareen uu ku dhawaaqay inuu xiriirka u jaray dowladda Muqdisho.
Laftagareen ayaa markii dambe xilka iska casilay, balse wuxuu dib uga horyimid isbeddelkii siyaasadeed, isagoo sii waday inuu caqabad ku noqdo maamulka cusub.
Khilaafka ayaa la xiriira wax-ka-beddellada dastuurka, hannaanka doorashooyinka iyo awood-qeybsiga dowladda federaalka iyo dowlad-goboleedyada.
Baydhabo ayaa sidoo kale marar badan la kulantay weerarro ay fulisay Al-Shabaab, oo weli ka howlgasha deegaannada miyiga ah ee gobolka Bay. Madaafiic ayaa hore loogu beegsaday garoonka diyaaradaha, xarumaha dowladda iyo goobaha ammaanka.
Ma jirto caddeyn muujineysa in Al-Shabaab ay ku lug lahayd duqeyntii habeenkii Arbacada.
Khasaaraha iyo Saameynta Baniāaadannimo
Dagaal cusub ayaa sii xumeyn kara xaaladda baniāaadannimo ee Baydhabo, oo martigelisa boqolaal kun oo qof oo ay barakiciyeen colaadaha, abaarta iyo cunto-yaraanta.
Isbitaalka Gobolka Bay ayaa cadaadis xooggan la kulmay kadib markii la geeyey dad badan oo ku dhaawacmay dagaalkii Isniinta. Shaqaalaha caafimaadka ayaa sheegay inay haystaan sariiro iyo dawooyin aan ku filneyn dadka dhaawacmay.
Ka bixitaanka qoysaska xaafadda Barwaaqo ayaa sababi kara barakac kale haddii dagaalku dib u qarxo. Lama oga tirada qoysaska ka baxay xaafadda iyo meelaha ay magangelyada ka raadsadeen.
Ciidamada ammaanka ayaa laga sugayaa inay baaraan halka laga soo tuuray madaafiicda iyo in waxyeello gaartay Madaxtooyada Koonfur Galbeed ama dhismayaasha ku dhow.
Maamulka ayaa sidoo kale wajahaya cadaadis ku saabsan inuu caddeeyo joogitaanka ciidamada hubeysan ee la sheegay in lagu arkay Manyafuulka iyo Barwaaqo, isla markaana uu ka hortago in xoogagga iska soo horjeeda ay ku dagaallamaan xaafadaha ay shacabka deggan yihiin.
Dad badan oo Baydhabo ku nool ayaa weli guryahooda ku jira iyagoo ka cabsi qaba in rabshado kale ay magaalada ka qarxaan.
Madaafiicda iyo dhaq-dhaqaaqa la soo sheegay ee ciidamada mucaaradka ayaa muujinaya in xaaladda amni ee Baydhabo aysan ku dhammaan dagaalkii Agoosto 17. Xitaa haddii aanu weerar dhulka ahi dhicin, joogitaanka kooxo hubeysan oo ku dhow xaafadaha shacabka waxay kordhinaysaa khatarta dagaal kale.