Garowe, Soomaaliya — Agoosto 6, 2026— Dowladda-Puntland ayaa ku eedeysay Dowladda Federaalka Soomaaliya inay isku dayday inay carqaladeyso ammaanka iyo nidaamka dowladnimada Puntland, iyadoo sheegtay in ciidamada ammaanku ay fashiliyeen qorshe ay ku tilmaantay mid lagu wiiqayay xasilloonida gobolka, isla markaana ay la wareegeen hub ay sheegeen in Dowladda Federaalka geysay saldhigyo ciidan oo ku yaalla magaalada Galkacyo.
Eedeymahan ayaa lagu shaaciyay kaddib shirkii Golaha Wasiirrada Puntland ee Khamiistii uu guddoomiyay Madaxweynaha Puntland, Siciid Cabdullaahi Deni, oo uu wehelinayay Madaxweyne Ku-xigeenka Ilyaas Cismaan Lugatoor.
War-saxaafadeedka kasoo baxay shirka ayaa lagu ammaanay hawlgalladii ugu dambeeyay ee ay Ciidamada Difaaca Puntland ka fuliyeen qaybo ka mid ah deegaannada Puntland.
Golaha Wasiirradu waxay sheegeen in hawlgalladaasi lagu fashiliyay waxa ay ku tilmaameen qorshe lagu khalkhal gelinayay ammaanka iyo dowladnimada Puntland, iyagoo Dowladda Federaalka ku eedeeyay inay ka dambeysay qorshahaas.
Goluhu wuxuu si gaar ah ugu eedeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud inuu taageerayay dadaallo lagu wiiqayay maamulka Puntland, isagoo ku tilmaamay “madaxweyne muddo xileedkiisu dhammaaday.” Puntland ma soo bandhigin caddeyn lagu xaqiijinayo eedeymahaas, halka Dowladda Federaalka Soomaaliya aysan weli si rasmi ah uga hadlin.
Goluhu wuxuu faray hay’adaha ammaanka inaan gudaha Puntland lagu dhex arki karin ciidamo iyo gaadiid ciidan oo aan ka tirsaneyn hay’adaha rasmiga ah ee Puntland.
Sidoo kale waxaa la faray ciidamada inay xoojiyaan la dagaallanka dambiyada ka dhaca badda Puntland, oo ay ka mid yihiin burcad-badeedda iyo kalluumeysiga sharci darrada ah, iyadoo la sheegay in tallaabo sharci laga qaadi doono cid kasta oo ku xadgudubta biyaha Puntland.
Goluhu wuxuu sidoo kale go’aamiyay in hay’adaha garsoorka loo gudbiyo magacyada siyaasiyiin, saraakiil ciidan iyo shaqsiyaad kale oo lagu eedeeyay inay ku lug leeyihiin falal lagu carqaladeynayo amniga iyo dowladnimada Puntland.
Waxaa kale oo la sheegay in tallaabo sharci laga qaadi doono dadka sida joogtada ah ugu faafiya warar aan sax ahayn baraha bulshada, halka warbaahinta laga xusuusiyay inay ilaaliyaan xeerarka saxaafadda iyo anshaxa mihnadda.
Goluhu wuxuu ugu dambeyn ugu baaqay shacabka Puntland inay ka qayb qaataan ilaalinta amniga, nabadda iyo wadajirka bulshada.
Puntland oo Sheegtay inay La Wareegtay Hub Dowladda Federaalka Leedahay
Dhanka kale, mas’uuliyiinta Puntland ayaa sheegay in ciidamada ammaanku ay la wareegeen keyd hub ah oo laga helay saldhigyo ciidan oo dhowaan ay gacanta ku dhigeen ciidamada Puntland gudaha magaalada Galkacyo.
Mas’uuliyiinta ayaa ku andacooday in hubkaasi uu ahaa saanad ciidan oo Dowladda Federaalka Soomaaliya u soo dirtay Puntland bilihii la soo dhaafay.
Sida ay sheegtay Puntland, hubkaasi markii hore looma adeegsan ciidamada ka dagaallamayay kooxda Daacish ee buuraha Calmiskaad, balse waxaa loo qorsheeyay cutubyo ciidan oo loogu talagalay hawlgallo kale oo ay ku tilmaantay kuwo la xiriiray ujeeddooyinka Dowladda Federaalka.
Sheegashooyinkaas si madax-bannaan looma xaqiijin, Dowladda Federaalka Soomaaliyana weli kama aysan jawaabin.
Mas’uuliyiinta Puntland waxay sheegeen in hubka hadda uu gacanta ugu jiro ciidamada Puntland, iyagoo ku tilmaamay arrintaas mid ka soo horjeedda qorshihii Villa Soomaaliya.
Waxay sidoo kale dhacdadan la barbar dhigeen dhacdo hore oo ka dhacday Raas Kambooni, halkaas oo ay sheegeen in hub uu gacmo kale galay markii xaaladda ciidamada is beddeshay.
Xiriirka u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Puntland ayaa muddo dheer ahaa mid ay hareeyeen khilaafyo ku saabsan dastuurka, awood qaybsiga, maamulka amniga iyo arrimo siyaasadeed.
Xiisaddii ugu dambeysay waxay kusoo beegmaysaa iyadoo maalmihii la soo dhaafay ay jireen dhaq-dhaqaaqyo ciidan oo ka dhacay Galkacyo iyo muran la xiriira joogitaanka ciidamada Federaalka ee gudaha Puntland.
Puntland waxay marar badan Dowladda Federaalka ku eedeysay faragelin ay ku hayso arrimaheeda gudaha, halka Dowladda Federaalka ay mar walba ku adkaysatay inay mas’uul ka tahay ammaanka qaranka oo dhan.
Khilaafkan ayaa sidoo kale imanaya xilli Soomaaliya ay weli waddo dagaallo ka dhan ah Al-Shabaab ee koonfurta iyo bartamaha dalka, halka Puntland ay sii waddo hawlgallada ka dhanka ah Daacish ee buuraha Calmiskaad.
Ilaa hadda ma cadda in hay’adaha garsoorka Puntland ay si rasmi ah u dacweyn doonaan dadka lagu eedeeyay ama in Dowladda Federaalka ay jawaab rasmi ah ka bixin doonto eedeymaha.
Khubarada siyaasadda ayaa aaminsan in xiisaddan ay sii adkeyn karto xiriirka u dhexeeya Garowe iyo Muqdisho, xilli dalka uu wajahayo caqabado amni iyo kuwo siyaasadeed oo waaweyn.
Eedeymaha cusub iyo sheegashada la xiriirta la wareegista hubka ayaa sare u qaaday heerka khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya Puntland iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya.
Haddii aan la helin xal siyaasadeed ama wada hadal, khilaafkan wuxuu saameyn ku yeelan karaa wada shaqeynta dhinaca amniga, gaar ahaan dagaallada lagula jiro Al-Shabaab iyo Daacish.
Maadaama Dowladda Federaalka aysan weli ka jawaabin eedeymaha Puntland, qaar badan oo ka mid ah sheegashooyinka weli si madax-bannaan looma xaqiijin, waxaana la filayaa in horumarka xiga uu caddeyn dheeraad ah ka bixiyo xaaladda.
