MUQDISHO, Soomaaliya — Agoosto 6, 2026 —
Maamulka Puntland ayaa si rasmi ah ula wareegay xero ciidan oo ku taallay magaalada Boosaaso, taas oo ay hore u maamulayeen ciidamo ka tirsan Puntland Security Force (PSF) oo ilo deegaanka ahi ku tilmaameen inay xiriir la lahaayeen Dowladda Federaalka Soomaaliya.
Sida ay sheegeen ilo amni iyo saraakiil deegaanka ah, wareejinta xerada ayaa u dhacday si nabad ah, iyadoo aan wax dagaal ah ama iska horimaad hubeysan ka dhicin magaalada Boosaaso.
Ilo amni ayaa sheegay in ciidamada ku sugnaa xerada ay si is-afgarad ah ugu wareejiyeen Puntland hubkii, gaadiidkii dagaalka, rasaastii iyo agabkii ciidan ee yaallay xerada.
Mas’uuliyiintu ma aysan shaacin tirada rasmiga ah ee hubka iyo gaadiidka la wareegay, hase yeeshee ilo deegaanka ah ayaa sheegay in xeradu ay lahayd agab ciidan oo dhammaystiran.
Dhacdadan ayaa timid maalin kadib markii Madaxweynaha Puntland, Siciid Cabdullaahi Deni, uu muddo 48 saacadood ah u qabtay dhammaan kooxaha hubeysan ee ku sugan Puntland inay hubkooda ku wareejiyaan dowladda, isaga oo uga digay inay la kulmi doonaan tallaabo militari haddii ay diidaan.
Madaxweynaha ayaa sheegay in kooxaha aan u hoggaansamin amarka ay wajihi doonaan hawlgallo militari oo la mid ah kuwii dhawaan ka dhacay magaalada Gaalkacyo.
Ciidamo Gaaray Laascaanood
Dhanka kale, ilo deegaanka ah ayaa sheegay in kolonyo ka kooban toddobo gaari oo ay saaran yihiin ciidamo hubeysan ay gaareen magaalada Laascaanood, kadib markii ay ka soo ambabaxeen magaalada Qardho.
Ma jiro war rasmi ah oo lagu faahfaahiyey ujeeddada socdaalka ciidamadaas, mana aysan hadlin mas’uuliyiinta Puntland ama maamulka Laascaanood.
Mas’uuliyiinta Puntland ayaa sheegay in tallaabooyinkan ay qayb ka yihiin dadaallo lagu mideynayo ciidamada ka howlgala deegaannada Puntland iyo in dhammaan hubka iyo saldhigyada ciidamada la hoos geeyo maamulka Puntland.
Sida ay sheegeen saraakiil iyo ilo amni, maamulka Puntland wuxuu rumeysan yahay in hawlgalladii ugu dambeeyay ay si weyn u wiiqeen unugyo ciidan oo ay ku eedeeyeen inay xiriir la lahaayeen Dowladda Federaalka Soomaaliya, kuwaas oo sida ay sheegeen laga abaabulay deegaanno u dhexeeya Gaalkacyo iyo Boosaaso.
Dowladda Federaalka Soomaaliya weli kama aysan hadlin sheegashooyinkan waqtiga la daabacayay warbixintan.
Ma jirin wax dhimasho ama dhaawac ah oo laga soo sheegay wareejinta xerada Boosaaso.
Sidoo kale, dadka deegaanka ayaa sheegay in xaaladda magaalada ay ahayd mid deggan, isla markaana aysan jirin wax barakac ama burbur ah oo ka dhashay hawlgalka.
Muddooyinkii u dambeeyay waxaa jiray khilaaf siyaasadeed iyo mid amni oo u dhexeeya Puntland iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya, kaas oo salka ku haya maamulka ciidamada, awood qaybsiga iyo arrimo kale oo siyaasadeed.
Ciidanka PSF, oo markii hore loo aas aasay la dagaallanka argagixisada, ayaa sanadihii la soo dhaafay la kulmay kala qaybsanaan, iyadoo qaybo ka mid ah ay sii joogeen dhinaca Puntland, halka qaybo kale lagu eedeeyay inay xiriir dhow la yeesheen Dowladda Federaalka.
Xiisadaha ayaa sii kordhay bilihii la soo dhaafay, iyadoo Puntland marar badan ku eedaysay Dowladda Federaalka inay taageerto kooxo hubeysan oo ka howlgala gudaha Puntland, eedeymahaas oo dowladda dhexe ay hore u beenisay.
Indhaha siyaasadda iyo amniga ayaa hadda ku wajahan sida ay uga falcelin doonaan kooxaha kale ee hubeysan amarka Puntland iyo in ay si iskaa ah hubka u wareejin doonaan.
Sidoo kale waxaa la sugayaa in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ka jawaabto sheegashooyinka la xiriira la wareegista xerada iyo eedeymaha ay Puntland u jeedisay.
La wareegista xerada Boosaaso iyadoo aan wax dagaal ahi dhicin waxay muujinaysaa in Puntland ay awood u yeelatay inay gacanta ku dhigto xarun ciidan oo muhiim ah iyada oo aan dhiig ku daadan. Taasi waxay yareyn kartaa khatarta amni ee ka dhalan lahayd iska horimaad ka dhaca Boosaaso.
Dhacdadan waxay sidoo kale qayb ka noqon kartaa dadaallada Puntland ee lagu mideynayo dhammaan ciidamada ku sugan deegaannadeeda hal talis. Haddii kooxaha kale ay u hoggaansamaan amarka dowladda, waxaa suuragal ah in maamulka uu sii xoojiyo gacan ku haynta dhinaca amniga.
Dhanka siyaasadda, tallaabadan waxay sii xoojin kartaa xiisadda u dhexeysa Puntland iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya haddii aan labada dhinac la gaarin is-afgarad ku saabsan maamulka iyo qaab-dhismeedka ciidamada.
Sidoo kale, dhaq-dhaqaaqyada ciidamada ee loo soo sheegay Laascaanood ayaa si dhow loola socon doonaa, maadaama isbeddellada amni ee waqooyiga Soomaaliya ay inta badan yeeshaan saameyn siyaasadeed iyo mid amni oo ballaaran.