GAALKACYO, Soomaaliya — Agoosto 13, 2026 — Dowladda Puntland ayaa Khamiistii ku eedeysay Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud inuu wado abaabul ay ku tilmaantay mid colaadeed oo ka dhan ah Puntland, iyadoo ka digtay in safar la qorsheynayo inuu ku tago Koonfurta Gaalkacyo ee Galmudug uu khatar gelin karo xasilloonida magaalada.
Eedeymahan ayaa lagu sheegay war-saxaafadeed rasmi ah oo Puntland kasoo saartay Gaalkacyo. Puntland waxay sheegtay inay si dhow ula socoto abaabulka ay ku eedeysay Madaxweyne Xasan Sheekh, waxayna ku dhawaaqday in Ciidamada Difaaca Puntland la geliyay heegan buuxa.
War-saxaafadeedka Puntland ma soo bandhigin caddeymo muujinaya in Madaxweyne Xasan Sheekh uu qorsheynayo inuu colaad ka abuuro magaalada. Eedeymahaas waa kuwo ay soo jeedisay Puntland oo aan si madax-bannaan loo xaqiijin.
Puntland ayaa sheegtay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu qorsheynayo safar uu ku tagayo Koonfurta Gaalkacyo, oo ay maamusho Galmudug, waxayna ku eedeysay in safarkaasi salka ku hayo qorshe lagu abuurayo xiisad siyaasadeed iyo mid amni.
“Dowladda Puntland waxay si dhow ula socotaa abaabulada qorsheysan ee uu Xasan Sheekh Maxamuud wado,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka.
Puntland ayaa ku eedeysay Madaxweynaha inuu doonayo inuu “fidno iyo colaad” ka abuuro Gaalkacyo, oo ah magaalo maamulkeedu u kala qeybsan yahay Puntland iyo Galmudug.
Puntland ayaa maamusha waqooyiga Gaalkacyo, halka maamulka Galmudug uu ka arrimiyo koonfurta magaalada.
War-saxaafadeedka laguma sheegin waqtiga la filayo inuu Madaxweyne Xasan Sheekh tago Koonfurta Gaalkacyo ama faahfaahinta qorshaha safarkiisa.
Sidoo kale, Puntland ma aysan soo bandhigin tallaabooyin gaar ah oo ay sheegtay inuu Madaxweynuhu qaaday kuwaas oo caddeynaya eedeynta abaabulka colaadeed.
Puntland oo Ciidamada Heegan Gelisay
Dowladda Puntland ayaa sheegtay inay heegan buuxa gelisay Ciidamada Difaaca Puntland, iyadoo sidoo kale shacabka uga digtay inay u diyaar garoobaan tallaabooyin dheeraad ah oo lagu xoojinayo amniga.
“Dowladda Puntland waxay heegan buuxa gelisay Ciidamada Difaaca Puntland,” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka.
Maamulka ayaa sheegay in tallaabooyinka la qorsheynayo ay diiradda saari doonaan sugidda amniga guud ee Puntland, gaar ahaan magaalada Gaalkacyo iyo deegaannada hoos yimaada.
Puntland ma aysan faahfaahin tallaabooyinka dheeraadka ah ee ay qaadi doonto, mana aysan sheegin in ciidamo cusub lagu daabulay Gaalkacyo.
Ma jiraan dagaallo ama khasaare la xiriira xiisaddan siyaasadeed oo lagu sheegay war-saxaafadeedka.
Puntland ayaa sidoo kale ugu baaqday shacabka Soomaaliyeed, dalalka deriska ah iyo beesha caalamka inay Madaxweyne Xasan Sheekh kula xisaabtamaan wixii ka dhasha waxa ay ku tilmaantay abaabul colaadeed oo ka dhan ah Puntland.
Puntland oo Galmudug ku Ammaanay Ilaalinta Nabadda
Puntland ayaa dhanka kale uga mahadcelisay maamulka iyo shacabka Galmudug, gaar ahaan dadka ku nool Koonfurta Gaalkacyo, kaalinta ay sheegtay inay ka qaateen ilaalinta nabadda iyo ka hortagga isku dhacyo.
Waxay ugu baaqday maamulka iyo bulshada Galmudug inay ka hortagaan isku-day kasta oo cusub oo, sida Puntland sheegtay, lagu abuuri karo qalalaase amni oo loo adeegsanayo cadaadis siyaasadeed.
Hadalka Puntland wuxuu muujinayaa sida ay maamulka Garowe u doonayaan in khilaafkooda dowladda federaalka uusan saameyn ku yeelan xiriirka iyo wada shaqeynta ka dhaxeysa Puntland iyo Galmudug ee Gaalkacyo.
Gaalkacyo waa mid ka mid ah magaalooyinka Soomaaliya ee leh xaalad siyaasadeed iyo mid amni oo xasaasi ah, maadaama magaalada ay wada maamulaan laba dowlad-goboleed.
Qeybta waqooyi waxaa maamusha Puntland, halka koonfurta ay maamusho Galmudug. Magaalada iyo qeybo ka mid ah gobolka Mudug ayaa sannadihii hore soo maray dagaallo iyo iska horimaadyo sababay dhimasho iyo barakac.
Xaaladda ayaa sannadihii dambe kasoo hagaagtay heerarkii colaadaha, iyadoo maamullada, odayaasha dhaqanka iyo bulshada labada dhinac ay sameeyeen dadaallo dib-u-heshiisiin iyo iskaashi dhinaca amniga ah.
Puntland ayaa war-saxaafadeedkeeda ku adkeysatay muhiimadda ilaalinta xasilloonidaas, iyadoo ku doodaysa in safarka Madaxweyne Xasan Sheekh uu khatar gelin karo nabadda magaalada.
Khilaafka Puntland iyo Dowladda Federaalka
War-saxaafadeedkan ayaa kusoo beegmaya xilli uu sii xoogeysanayo khilaafka siyaasadeed ee muddada dheer u dhexeeyay Puntland iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya.
Khilaafka labada dhinac wuxuu salka ku hayaa arrimo ay ka mid yihiin wax-ka-beddelka dastuurka, awood-qeybsiga federaalka iyo hannaanka doorashooyinka dalka.
Bishii Maarso 2024, Puntland ayaa ku dhawaaqday inay kala noqotay kalsoonidii hay’adaha dowladda federaalka kaddib markii Baarlamaanka Federaalka uu ansixiyay wax-ka-beddello lagu sameeyay qaybo ka mid ah Dastuurka Kumeelgaarka ah.
Puntland waxay ku doodday in isbeddelada dastuuriga ah ay u baahan yihiin heshiis siyaasadeed oo ballaaran, iyadoo sheegtay inay si madax-bannaan u adeegsan doonto awoodaheeda dowladnimo inta laga gaarayo heshiis dastuur oo loo dhan yahay.
Dowladda Federaalka ayaa dhinaceeda waday qorshayaal wax looga beddelayo nidaamka siyaasadda iyo doorashooyinka dalka, iyadoo sheegtay inay doonayso in Soomaaliya loo gudbiyo doorasho qof iyo cod ah.
Khilaafaadkaas ayaa sii adkeeyay xiriirka Muqdisho iyo Garowe, iyadoo labada dhinac ay marar kala duwan isku eedeeyeen tallaabooyin dhaawacaya nidaamka federaalka iyo geeddi-socodka siyaasadeed ee Soomaaliya.
Indhaha ayaa hadda ku jeeda haddii Madaxweyne Xasan Sheekh uu fulin doono safarka la sheegay inuu ku tagayo Koonfurta Gaalkacyo iyo sida maamulka Galmudug uga jawaabi doono digniinta Puntland.
Puntland waxay sheegtay inay qaadi karto tallaabooyin amni oo dheeraad ah, balse ma aysan faahfaahin nooca tallaabooyinkaasi noqon doonaan.
Jawaabta Galmudug ayaa sidoo kale muhiim noqon karta, maadaama Puntland ay si toos ah ugu baaqday maamulka iyo bulshada Koonfurta Gaalkacyo inay gacan ka geystaan ka hortagga xaalad kasta oo wax u dhimi karta nabadda magaalada.
Khilaafkan wuxuu sare u qaadayaa walaaca siyaasadeed ee Gaalkacyo, maadaama muranka u dhexeeya Puntland iyo madaxda Dowladda Federaalka hadda si toos ah loogu xiriirinayo amniga magaalo ay wadaagaan Puntland iyo Galmudug.
Go’aanka Puntland ay ciidamadeeda ugu gelisay heegan buuxa wuxuu sidoo kale muujinayaa heerka uu gaarsiisan yahay kalsooni darrada u dhexeysa Garowe iyo Muqdisho. Xitaa haddii aysan dhicin isku dhac hubeysan, dhaqdhaqaaqyada ciidan iyo hadallada siyaasadeed waxay abuuri karaan walaac dheeraad ah oo soo wajaha shacabka.
