MOGADISHU, Somalia — May 24, 2026 —Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed ayaa ka digay in dalka uu galay marxalad “xiisad siyaasadeed iyo amni oo sareysa,” isagoo sheegay in hoggaanka dalka uu ku shaqeynayo si ka baxsan, sida uu sheegay, muddad-xileedkiisa dastuuriga ah.
Hadalladiisa ayuu ku sheegay in Soomaaliya ay u baahan tahay in laga feejignaado xaalad sii xumaan karta oo ka dhalan karta khilaafaadka siyaasadeed iyo habraacyada amniga ee dalka.
Sheekh Shariif ayaa sheegay in jihada siyaasadeed ee dalka ay sababtay caro iyo niyad-jab sii kordhaya oo ka dhex jira shacabka, gaar ahaan Muqdisho.
“Mandate-ka Madaxweynaha wuu dhammaaday,” ayuu yiri, isagoo ku adkeystay in sii socoshada xaaladda hadda jirta ay keeni karto xasilooni darro dheeraad ah.
Wuxuu sidoo kale sheegay in haddii awoodda si khaldan loo isticmaalo ay keeni karto cawaaqib fog, isagoo xusay in “ma jiro maamul weligiis sii jiri kara oo aan lala xisaabtamin.”
Sheekh Shariif ayaa sidoo kale tilmaamay xaaladda adag ee ay la kulmaan dadka Muqdisho, oo ay ku jiraan amni darro, cadaadis dhaqaale, iyo xaddidaad dhaqdhaqaaq oo ka dhalatay baraha kontaroollada oo badan.
Amniga iyo Maamulka Muqdisho
Madaxweynihii hore ayaa sheegay in shacabka Muqdisho ay muddo dheer ku noolaayeen xaalado amni oo adag iyo howlgal amni oo ballaaran.
Wuxuu ku dooday in inkastoo amniga muhiim yahay, haddana baraha kontaroollada ee badan ay saameyn taban ku yeesheen nolol maalmeedka shacabka iyo ganacsiga magaalada.
Sida uu sheegay, kontaroollada xad-dhaafka ah waxay sababeen in dhaqdhaqaaqa dadka uu yaraado, isla markaana ay kordhaan culaysyada dhaqaale ee saaran shacabka.
Wuxuu ku baaqay in dib-u-habeyn degdeg ah lagu sameeyo nidaamka amniga, isla markaana kontaroollada lagu saleeyo baahi amni oo dhab ah oo hufan.
Wuxuu intaas ku daray in ay jiraan cabashooyin ah in qaar ka mid ah kontaroollada loo adeegsado arrimo ka baxsan amniga, inkastoo uusan bixin caddeymo faahfaahsan.
Jawaabta Dowladda
Ma jirin jawaab degdeg ah oo ka soo baxday Dowladda Federaalka Soomaaliya oo ku saabsan hadallada cusub ee Sheekh Shariif xilligii warbixintan la diyaarinayay.
Hase yeeshee, dowladda ayaa horay u sheegtay in howlgalada amniga ee Muqdisho ay yihiin kuwo lagama maarmaan u ah la dagaallanka kooxaha hubeysan iyo sugidda xasilloonida.
Mas’uuliyiinta dowladda ayaa sidoo kale horey u diiday eedeymo la mid ah kuwa mucaaradka, iyagoo sheegay in dhammaan habraacyada siyaasadeed iyo doorasho ay ku socdaan si waafaqsan sharciga iyo hay’adaha dastuuriga ah.
Soomaaliya ayaa muddo dheer ku jirtay muran siyaasadeed oo la xiriira dastuurka, doorashooyinka, iyo awood qeybsiga dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada.
Sheekh Shariif Sheekh Axmed ayaa ka mid ah siyaasiyiinta mucaaradka ee si joogto ah u dhaliila habraaca doorashooyinka iyo maamulka amniga.
Muqdisho ayaa sidoo kale wajahday sanado badan oo baraha kontaroollada iyo howlgallada amniga ah, kuwaas oo ay dowladda ku sheegto in ay lagama maarmaan u yihiin ka hortagga weerarrada kooxaha hubeysan.
Xiisadda siyaasadeed ayaa la filayaa in ay sii socoto, iyadoo mucaaradku sii wadi doonaan cadaadiska ay ku saarayaan dowladda Federaalka.
Dowladda ayaa la filayaa in ay sii waddo howlgalada amniga ee Muqdisho.
Wadahadal rasmi ah oo lagu xallinayo khilaafaadka cusub lama shaacin ilaa hadda.
Hadallada Sheekh Shariif waxay muujinayaan sii kordhinta khilaafka siyaasadeed ee ka jira dalka, gaar ahaan arrimaha sharciyadda iyo maamulka dowladda.
Muranka ku saabsan fasiraadda dastuurka iyo muddada xilka ayaa weli ah caqabad weyn oo saameyn ku leh xasilloonida siyaasadeed.
Arrinta amniga Muqdisho iyo baraha kontaroollada ayaa ah mid si toos ah u taabanaysa nolosha shacabka iyo dhaqaalaha magaalada.
Haddii khilaafaadkan aan lagu xallin wada-hadal siyaasadeed, waxaa sii kordhi kara kalsooni-darro u dhexeysa dhinacyada siyaasadda iyo hay’adaha dowladda.
