Arbaco , May 20, 2026 -Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si kulul u cambaareysay wararka la xiriira qorshe lagu sheegay in Somaliland ay ka furaneyso xafiis diblomaasiyadeed magaalada Qudus ee Israa’iil. Dowladda ayaa sheegtay in tallaabadaasi aysan lahayn wax sharciyad ah, isla markaana ay ka hor imaaneyso midnimada, madaxbannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.
Bayaan rasmi ah oo kasoo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ayaa lagu sheegay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay si buuxda uga go’an tahay ilaalinta midnimada qaranka, madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee dalka.
Sida lagu sheegay bayaanka, Soomaaliya waxay si cad u diiddan tahay tallaabo kasta oo hal dhinac ah oo dhaawici karta xaaladda sharci iyo siyaasadeed ee dowladda Soomaaliyeed ama ka hor imaan karta xeerarka iyo qaraarrada caalamiga ah.
Wasaaraddu waxay si gaar ah u cambaareysay waxa ay ku tilmaamtay qorshaha maamulka waqooyi galbeed ee Soomaaliya uu ku doonayo inuu ku daahfuro “wax loogu yeeray safaarad” magaalada Qudus.
Dowladdu waxay sheegtay in tallaabadaasi aysan lahayn wax saameyn sharci ah, islamarkaana aysan waxba ka beddeli karin mowqifka Soomaaliya ee la xiriira arrimaha diblomaasiyadda iyo matalaadda caalamiga ah.
Qoraalka dowladda ayaa sidoo kale lagu sheegay in qorshaha la sheegay uu yahay tallaabo kicin karta dareenka dalalka Carabta iyo dunida Islaamka, maadaama magaalada Qudus ay weli tahay magaalo ay ka taagan yihiin muranno siyaasadeed iyo diblomaasiyadeed oo muddo dheer soo jiray.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa ku celisay in siyaasadda arrimaha dibadda iyo magacaabista wakiillada diblomaasiyadeed ay yihiin awood gaar u ah Dowladda Federaalka Soomaaliya oo keliya.
Sida ay sheegeen mas’uuliyiinta dowladda, ma jiro maamul goboleed ama maamul kale oo awood sharci u leh inuu si madax bannaan u sameeyo heshiisyo diblomaasiyadeed ama uu safaarado ka furto dalal kale.
Ilaa waqtiga la qorayay warbixintan, wax jawaab rasmi ah kama soo bixin Somaliland oo ku saabsan bayaanka dowladda federaalka.
Somaliland ayaa ku dhawaaqday inay ka go’day Soomaaliya sanadkii 1991, hase yeeshee weli ma helin aqoonsi rasmi ah oo caalami ah.
Muddooyinkii lasoo dhaafay, Somaliland waxay xoojisay dadaallada ay ku raadineyso aqoonsi caalami ah iyo inay dhisto xiriirro diblomaasiyadeed oo ay la yeelato dalal kala duwan.
Dhanka kale, Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay mar walba ku adkeysaneysaa in Somaliland ay tahay qayb ka mid ah dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isla markaana arrimaha dibadda ay si gaar ah ugu xiran yihiin dowladda dhexe.
Arrintan ayaa kusoo beegmeysa xilli ay sii socdaan doodaha iyo murannada siyaasadeed ee la xiriira mustaqbalka xiriirka u dhexeeya Muqdisho iyo Hargeysa.
Falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa sheegaya in hadalka dowladda uu muujinayo sida ay Muqdisho uga go’an tahay difaaca mowqifkeeda ku aaddan midnimada dalka.
Waxaa la filayaa in arrintan ay sii noqoto mawduuc diblomaasiyadeed oo si dhow loola socdo maalmaha soo socda, gaar ahaan haddii ay soo baxaan faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan qorshaha la sheegay.
Indhaha siyaasiyiinta gobolka iyo beesha caalamka ayaa sidoo kale ku wajahan sida labada dhinac uga falceliyaan murankan cusub.
Khilaafka ku saabsan matalaadda diblomaasiyadeed wuxuu taabanayaa mid ka mid ah arrimaha ugu xasaasisan siyaasadda Soomaaliya, kaas oo ah su’aasha la xiriirta aqoonsiga iyo madaxbannaanida Somaliland.
Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay u aragtaa arrimaha dibadda inay yihiin awood u gaar ah dowladda dhexe, halka Somaliland ay muddo dheer ku doodaysay inay xaq u leedahay inay dhisato xiriirro caalami ah oo madax bannaan.
Murankan cusub wuxuu muujinayaa caqabadaha weli ka jira xiriirka siyaasadeed ee u dhexeeya Muqdisho iyo Hargeysa, iyadoo labada dhinac ay sii wadaan dadaallada ay ku difaacayaan mowqifyadooda kala duwan ee ku saabsan mustaqbalka siyaasadeed ee Soomaaliya.