MUQDISHO, Soomaaliya — Juun 27, 2026 — Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, ayaa hadallo muran badan dhaliyay ka jeediyay magaalada Beledweyne ee gobolka Hiiraan, isagoo si toos ah u weeraray Agaasimihii hore ee Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka (NISA), Cabdullaahi Maxamed Cali (Sanbaloolshe).

Fiqi ayaa hadalladan ka sheegay munaasabad lagu xusayay sanadguuradii 49-aad ee xorriyadda Jamhuuriyadda Jabuuti, taasoo ka dhacday magaalada Beledweyne.

Wasiirka ayaa sheegay in Sanbaloolshe uu “nasiib u lahaa inuu weli nool yahay,” hadal si weyn loogu baahiyay baraha bulshada, isla markaana dhaliyay falcelin xooggan oo ka timid siyaasiyiin mucaarad ah iyo qaybo ka mid ah bulshada.

Xiisad iyo Abaabul Ka Bilowday Beledweyne

Sida ay sheegeen ilo deegaanka ah iyo qaar ka mid ah dadka magaalada Beledweyne, hadallada Wasiirka kadib waxaa magaalada ka bilowday dhaqdhaqaaqyo iyo abaabul la sheegay inay wadeen xubno ka tirsan Macawiisleyda iyo taageerayaasha Sanbaloolshe.

Wararka laga helayo Beledweyne ayaa sheegaya in abaabulkaasi uu ka dhashay caro laga muujiyay hadallada loo fasirtay hanjabaad ka dhan ah Sanbaloolshe oo asal ahaan kasoo jeeda gobolka Hiiraan.

Wararkan si madax-bannaan looma xaqiijin, mana jirto wax war rasmi ah oo kasoo baxay dowladda federaalka ama maamulka gobolka Hiiraan oo xaqiijinaya ama beeninaya arrimahaasi.

Ilo xog-ogaal ah ayaa sidoo kale sheegay in Wasiir Fiqi uu magaalada Beledweyne uga baxay si ka degdeg badan sidii qorshuhu ahaa kadib markii uu helay xog la xiriirta walaacyo amni iyo abaabul la sheegay inuu isaga ka dhan yahay.

Sanbaloolshe oo Jawaab Adag Ka Bixiyay

Taliyihii hore ee NISA Cabdullaahi Maxamed Cali (Sanbaloolshe) ayaa si kulul uga jawaabay hadallada Wasiirka Gaashaandhigga, isagoo qoraal ku daabacay bartiisa Facebook.

Sanbaloolshe ayaa sheegay in hadalka Fiqi uu muujinayo in isaga, siyaasiyiin kale iyo odayaal dhaqameed lagu bartilmaameedsaday weerarkii ka dhacay xaafadda Barmuudo ee Muqdisho 3-dii iyo 4-tii Juun.

“Cabsi ma jebiso dad horay u bartay adkeysi,” ayuu ku yiri qoraalkiisa.

Sanbaloolshe ayaa ku eedeeyay Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo kooxdiisa inay isku dayayaan inay cabsi geliyaan siyaasiyiinta mucaaradka si ay awoodda ugu sii joogaan.

“Hadalka Wasiirka Gaashaandhigga waxa uu caddayn u yahay in Xasan Sheekh iyo kooxdiisu ay bannaysteen dhiigeenna si naloo cabsi-geliyo oo ay xukunka ugu sii joogaan. Marnaba nalagu cabsi-gelin kari maayo. Waxaan hore uga adkaanay nidaamyo ka adag kan,” ayuu yiri.

Waxa uu sidoo kale soo qaatay oraah uu ku yiri:

“Qofka bartay sida loo dhinto, wuxuu illoobay sida addoon loo noqdo.”

Khilaafkan ayaa kusoo aadaya iyadoo weli ay taagan yihiin murannadii ka dhashay howlgal ay ciidamada ammaanka dowladda ka fuliyeen deegaanka uu deganaa Ra’iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya Xasan Cali Kheyre magaalada Muqdisho horraantii bishan.

Mucaaradka ayaa ku eedeeyay dowladda inay isku dayday inay bartilmaameedsato Kheyre iyo siyaasiyiin kale oo ku sugnaa halkaasi ka hor dibadbaxyo mucaaradku qorsheynayeen inay qabtaan 4-tii Juun.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa markaas beenisay eedeymahaasi, iyadoo sheegtay in tallaabooyinka amniga loo qaaday ilaalinta amniga guud.

Sida ay sheegeen xubno mucaarad ah, Sanbaloolshe ayaa ka mid ahaa siyaasiyiintii ku sugnaa guriga Kheyre xilligii howlgalkaasi dhacay.

Walaaca Amniga ee Hiiraan

Gobolka Hiiraan ayaa ka mid ah meelaha ugu muhiimsan ee Soomaaliya ka socda dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, iyadoo ciidamada Macawiisleyda ay door muuqda ku leeyihiin howlgalada ka socda gobolka.

Falanqeeyayaal siyaasadeed ayaa sheegaya in hadallo siyaasadeed oo taabanaya shaqsiyaad caan ka ah gobolka ay si degdeg ah u dhalin karaan falcelin bulsho iyo mid qabiil.

Inkasta oo aan la soo sheegin wax iska horimaad ah oo ka dhashay murankan, haddana odayaal iyo waxgarad ku sugan gobolka ayaa ku baaqay in la is dejiyo lagana fogaado hadallo sii hurin kara xiisadda.

Ilaa hadda Dowladda Federaalka Soomaaliya kama aysan jawaabin qoraalka Sanbaloolshe, sidoo kalena ma aysan ka hadlin wararka la xiriira abaabulka laga soo sheegayo Beledweyne.

Indhaha siyaasadda Soomaaliya ayaa hadda ku wajahan sida dowladda iyo mucaaradku u maareyn doonaan murankan cusub, iyadoo dhinacyo badan ay ku baaqayaan wada-hadal iyo in laga fogaado hadallo sii kordhin kara xiisadaha jira.

Falanqeyn: Sababta Arrintan Muhiimka u Tahay

Murankan ayaa muujinaya heerka uu gaaray khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya dowladda federaalka iyo siyaasiyiinta mucaaradka ah.

Waxa uu sidoo kale iftiiminayaa sida hadallada madaxda sare ee dowladda ay saameyn ugu yeelan karaan amniga iyo xasilloonida deegaannada ay ku xooggan yihiin kooxaha bulshada iyo ciidamada deegaanka.

Sida loo maareeyo xaaladdan ayaa saameyn ku yeelan karta jawiga siyaasadeed ee Soomaaliya bilaha soo socda, xilli dalka uu wajahayo caqabado amni iyo kuwo siyaasadeed oo waaweyn.