MOGADISHU, Somalia — June 27, 2026 —Sicir barar sii xoogeysanaya ayaa laga dareemayaa Soomaaliya, iyadoo qiimaha badeecadaha daruuriga ah uu kor u kacay suuqyada waaweyn ee dalka, sida ay sheegeen ganacsato, macaamiil iyo falanqeeyayaal dhaqaale.
Kororka qiimaha ayaa saameeyay raashinka, shidaalka, gaadiidka iyo badeecadaha kale ee muhiimka ah, taas oo culays dheeraad ah ku keentay qoysaska Soomaaliyeed ee horeyba ula tacaalayay duruufo dhaqaale.
Dadka ku nool Muqdisho iyo magaalooyinka kale ee dalka ayaa sheegay in kharashaadka nolol maalmeedku ay si weyn u kordheen bilihii la soo dhaafay.
Ganacsatada suuqyada waaweyn ee Muqdisho ayaa sheegay in qiimaha badeecadaha aasaasiga ah sida bariiska, sonkorta, burka, saliidda cuntada iyo alaabaha kale ee dibadda laga keeno uu sare u kacay.
Sida ay sheegeen qaar ka mid ah ganacsatada Suuqa Bakaaraha, qiimaha jumlada ee alaabaha ayaa kordhay, taas oo sababtay in kororkaasi uu gaaro macaamiisha.
Darawallada gaadiidka dadweynaha ayaa sidoo kale sheegay in kharashaadka shaqadoodu ay kordheen, taas oo keentay sare u kac ku yimid qiimaha adeegyada gaadiidka.
Dadka degan caasimadda ayaa sheegay in dakhliga qoysasku aanu la jaanqaadi karin kororka degdegga ah ee qiimaha badeecadaha.
“Qiimaha cuntada iyo gaadiidka ayaa si weyn u kordhay. Dad badan ayaa ku adkaanaya inay daboolaan baahiyaha qoysaskooda,” ayuu yiri mid ka mid ah dadka wax ka iibsada suuqyada Muqdisho.
Maxaa Sababay Kororka Qiimaha?
Khubarada dhaqaalaha ayaa sheegaya in Soomaaliya ay si weyn ugu tiirsan tahay badeecadaha dibadda laga keeno, taas oo ka dhigaysa mid si toos ah u saameysa marka ay is beddelaan qiimaha suuqyada caalamka.
Sida ay sheegeen falanqeeyayaasha dhaqaalaha, kororka qiimaha badeecadaha caalamiga ah, kharashaadka maraakiibta, iyo isbeddellada sarifka lacagaha qalaad ayaa si degdeg ah u saameeya suuqyada Soomaaliya.
Wax soo saarka beeraha gudaha ayaa sidoo kale wajahaya caqabado ka dhashay isbeddelka cimilada, abaarta iyo roobabka aan joogtada ahayn, kuwaas oo yareeyay wax soo saarka cuntada ee gudaha dalka.
Ganacsatada ayaa sheegay in kororka kharashaadka gaadiidka iyo keenista badeecadaha uu qeyb ka yahay sababaha sare u qaaday qiimaha alaabaha.
Saameynta Ku Timid Bulshada
Sicir bararka ayaa si gaar ah u saameeyay qoysaska dakhligoodu hooseeyo, kuwaas oo inta badan dhaqaalahooda ku bixiya cuntada iyo adeegyada muhiimka ah.
Qaar badan oo ka mid ah shacabka ayaa sheegay inay yareeyeen wax iibsiga, dib u dhigeen kharashaadkii qaar, isla markaana raadinayaan badeecado ka jaban kuwii ay hore u isticmaali jireen.
Hoggaamiyeyaasha bulshada ayaa sheegay in qoysas badan ay ka walaacsan yihiin awooddooda ay ku dabooli karaan kharashaadka cuntada, caafimaadka iyo waxbarashada.
Hay’adaha samafalka ayaa hore uga digay in kororka qiimaha cuntada uu kordhin karo nuglaanta qoysaska la daalaa dhacaya duruufaha dhaqaale.
Mas’uuliyiinta dowladda federaalka iyo hay’adaha dhaqaalaha ayaa sheegay inay la socdaan xaaladda suuqyada iyo heerka sicir bararka.
Dowladdu waxay hore u shaacisay qorshayaal lagu xoojinayo dib u habeynta dhaqaalaha, kordhinta dakhliga gudaha iyo horumarinta xasilloonida maaliyadeed ee dalka.
Khubarada dhaqaalaha ayaa sheegay in xakameynta sicir bararku ay u baahan tahay kor u qaadista wax soo saarka gudaha, hagaajinta silsiladaha sahayda iyo xasilloonida suuqyada.
Ilaa hadda lama shaacin tallaabooyin cusub oo si gaar ah loogu wajahayo kororka qiimaha badeecadaha.
Dhaqaalaha Soomaaliya ayaa sannadihii la soo dhaafay wajahaya caqabado ay ka mid yihiin abaaraha soo noqnoqda, isbeddelka cimilada, caqabadaha amniga iyo ku tiirsanaanta badeecadaha dibadda laga keeno.
Qiimaha cuntada iyo shidaalka ee suuqyada caalamiga ah ayaa sidoo kale saameyn ku yeeshay dalal badan oo ay Soomaaliya ku jirto.
Inkasta oo Soomaaliya ay hirgelisay dib u habeyn dhaqaale iyo maaliyadeed sannadihii dambe, haddana dhaqaalaha dalka ayaa weli u nugul isbeddellada ka yimaada suuqyada caalamka.
Khubarada ayaa sheegaya in jihada sicir bararka bilaha soo socda ay ku xirnaan doonto qiimaha badeecadaha caalamiga ah, heerka sarifka lacagaha, iyo wax soo saarka gudaha dalka.
Ganacsatada ayaa filaya in baahida loo qabo badeecadaha daruuriga ah ay sii jiri doonto, gaar ahaan magaalooyinka waaweyn.
Shacabka iyo ganacsatada ayaa si dhow ula socon doona isbeddellada suuqyada iyo tallaabo kasta oo ay dowladda qaaddo.
Sicir bararka ayaa si toos ah u saameeya awoodda wax iibsiga ee shacabka. Marka qiimaha cuntada iyo gaadiidku kordho, qoysasku waxay ku qasbanaadaan inay yareeyaan kharashaadka kale ee muhiimka ah.
Kororka qiimaha badeecadaha ayaa sidoo kale saameyn ku yeelan kara ganacsiyada maadaama kharashaadka hawlgalkoodu ay kordhaan.
Dalka Soomaaliya, oo ay ku nool yihiin qoysas badan oo dhaqaale ahaan nugul, sicir bararka sii socda wuxuu khatar ku noqon karaa heerarka nololeed iyo sugnaanta cuntada haddii aan la helin xalal wax ku ool ah.
Falanqeeyayaasha dhaqaalaha ayaa sheegaya in kordhinta wax soo saarka gudaha iyo xoojinta xasilloonida suuqyada ay muhiim u yihiin yareynta khatarta sicir bararka mustaqbalka.