MUQDISHO, Soomaaliya — Agoosto 30, 2026 — Ugu yaraan 231 askari oo Soomaali ah oo dhowaan lagu tababaray xerada Xanan-buure, oo ku dhow magaalada Dhuusamareeb ee bartamaha Soomaaliya, ayaa la sheegay in lagu xiray Dowlad Deegaanka Soomaalida kadib markii ay ka tageen xeradii ay ku sugnaayeen una gudbeen gudaha Itoobiya, sida ay sheegayaan warar hordhac ah.
Askartan ayaa la sheegay inay dhowaan tababar ku qaateen ama uu tababar uga socday xero ku taalla deegaanka Xanan-buure, oo u dhow Dhuusamareeb, xarunta maamulka Galmudug.
Wararka laga helayo gobolka ayaa sheegaya in askartu ay ka baxeen xerada kahor inta aysan gelin dhulka Itoobiya. Weli lama xaqiijin xilliga ay baxeen, waddada ay isticmaaleen iyo inay xadka uga gudbeen hal koox ama kooxo kala duwan.
Ciidamada ammaanka ee Dowlad Deegaanka Soomaalida ayaa la sheegay inay askarta ka qabteen saddex goobood oo kala duwan. Sida ay wararku tilmaamayaan, 123 askari ayaa laga qabtay deegaanka Laascaanood, halka 88 kale lagu qabtay Wardheer. Labaatan askari oo kale ayaa laga qabtay deegaanka Caleen.
Tirada guud ee ciidamada la sheegay inay gacanta ugu jiraan hay’adaha ammaanka ayaa sidaas ku gaareysa 231 askari.
Askarta ayaa hadda la sheegay in la isugu geynayo magaalada Qabridahar. Maamulka deegaanka weli ma shaacin in la su’aali doono, lagu hayn doono xarun ammaan ama dib loogu celin doono Soomaaliya.
Wararka la helayo ma caddeynayaan in askartu hub wateen markii ay gudaha Itoobiya galeen iyo in hub ama qalab ciidan laga qabtay. Sidoo kale, ma jiraan warar sheegaya in iska horimaad uu dhacay markii ciidamada la xirayay.
Sababta ay Xerada Uga Baxeen oo Aan La Ogeyn
Xaaladda ku xeeran bixitaanka askarta ee xerada Xanan-buure ayaan weli caddayn.
Ma jiro war rasmi ah oo muujinaya inay askartu xerada ka goosteen, amar ku socdeen, khilaaf awgiis uga baxeen ama ay u gudbeen Itoobiya sababo kale. Sidaas darteed, lama xaqiijin karo inay dhacdadani ahayd goosasho ciidan ilaa ay faahfaahin bixiyaan askarta iyo hay’adihii mas’uulka ka ahaa tababarkooda.
Lama shaacin taliska ama cutubka ay askartu ka tirsanaayeen. Sidoo kale, ma cadda hay’adda dowladda Soomaaliya ee maamuleysay tababarkooda iyo goobihii loo qorsheeyay in loo diro marka uu tababarku dhammaado.
Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Galmudug ayaan weli si rasmi ah uga hadlin wararkan. Maamulka Dowlad Deegaanka Soomaalida sidoo kale ma xaqiijin xarigga askarta, mana shaacin xaaladdooda sharci.
Su’aalaha Ka Dhashay Amniga Xerada iyo Xadka
Haddii la xaqiijiyo, bixitaanka tiro intaas le’eg oo askar ah ayaa dhalin kara su’aalo ku saabsan nidaamka ammaanka ee xerada Xanan-buure iyo sida 231 askari ay uga tageen goobta.
Dhacdadan ayaa sidoo kale keeni karta in dib loo eego wada-shaqeynta Soomaaliya iyo Itoobiya ee sugidda xadka dheer ee labada dal. Bulshooyinka labada dhinac ee xadka ayaa leh xiriirro bulsho iyo ganacsi, halka dhulka miyiga ah uu yahay mid ay adag tahay in si joogto ah loo ilaaliyo.
Wardheer iyo Qabridahar waxay ku yaallaan Dowlad Deegaanka Soomaalida, oo xad dheer la wadaaga gobollada bartamaha iyo koonfurta Soomaaliya. Hay’adaha ammaanka ee deegaanka ayaa mas’uul ka ah wax ka qabashada dhaqdhaqaaqyada hubeysan ee aan la fasaxin, balse lama shaacin habraaca lagu dabaqi doono askartan.
Weli wax war ah lagama hayo in mas’uuliyiin Soomaali ah ay la xiriireen dowladda Itoobiya ama maamulka Dowlad Deegaanka Soomaalida si ay ula kulmaan askarta ama uga wada hadlaan dib ugu soo celintooda Soomaaliya.
Soomaaliya ayaa kumannaan askari ku tababartay xerooyin ku yaalla gudaha dalka, taas oo qeyb ka ah dadaallada dib loogu dhisayo ciidamada ammaanka iyo dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab.
Ciidamada cusub ayaa caadi ahaan la filayaa in lagu daro cutubyo rasmi ah, laguna shaqaaleysiiyo hannaan talis oo la aqoonsan yahay marka ay tababarka dhammeystaan.
Arrimaha la xiriira mushaarka, goobaha la geynayo, xaaladaha nololeed iyo ku biirinta ciidamada cusub ee hay’adaha ammaanka ayaa hore saameyn ugu yeeshay qeybo kamid ah ciidamada Soomaaliya. Hase yeeshee, ma jirto xog la xaqiijiyay oo arrimahaas xiriirineysa bixitaanka askarta ee Xanan-buure.
Haddii la xaqiijiyo, 231 askari oo tababaran oo ka gudba xad caalami ah waxay noqon kartaa arrin culus oo la xiriirta taliska, kala dambeynta iyo maamulka ciidamada. Hay’adaha ay khuseyso ayaa laga sugayaa inay caddeeyaan sababta ay askartu u baxeen iyo inay si wadajir ah u dhaqmayeen.
Dhacdadan waxay saameyn kartaa iskaashiga amni ee Soomaaliya iyo Itoobiya. Haddii la ogaado in askartu ay xadka ka gudbeen iyaga oo aan haysan fasax rasmi ah, waxaa loo baahan karaa wadahadal lagu go’aaminayo habka dib loogu celinayo Soomaaliya.