Jimco , May 15, 2026 (Baidoa Online) -Wadahadallo heer sare ah oo ka socday Muqdisho muddo saddex maalmood ah ayaa ku soo dhammaaday natiijo la’aan, kadib markii madaxda Soomaaliya ay ku heshiin waayeen arrimaha muhiimka ah ee la xiriira qaab dhismeedka kala guurka siyaasadeed ee dalka, sida ay sheegeen ilo xog ogaal ah oo ku dhow wada hadallada. Burburka wadahadallada ayaa imaanaya xilli ay sii xoogeysanayaan khilaafaadka u dhexeeya dowladda iyo mucaaradka.
Wadahadalladii u dhexeeyay Dowladda Federaalka Soomaaliya, hoggaamiyeyaasha mucaaradka iyo wakiillo ka socday beesha caalamka ayaa burburay kadib saddex maalmood oo is faham la’aan ah, sida ay sheegeen saraakiil iyo ilo ku dhow kulamada.
Kulamadan ayaa ka dhacay magaalada Muqdisho, waxaana ujeedkoodu ahaa in heshiis laga gaaro qaabka doorashooyinka iyo nidaamka kala guurka siyaasadeed ee dalka.
Sida ay sheegeen ilo xog ogaal ah, xiisad ayaa korortay galinkii dambe ee Khamiista kadib markii Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu dib ugu soo laabtay shirka abbaare 2:00 duhurnimo, isagoo mar kale ku adkeystay mowqifkiisii hore ee ku saabsan maareynta marxaladda kala guurka. Tallaabadan ayaa la sheegay inay hoos u dhigtay horumarkii laga filayay heshiis.
Wadahadallada ayaa markaas galay xaalad hakad ah kadib markii labada dhinac ay ku kala aragti duwanaadeen jadwalka iyo habraaca doorashooyinka.
Sida ay sheegeen ilo ku dhow wada hadallada, Madaxweynaha Puntland oo sidoo kale matalaya madasha “Future Council” iyo Madaxweynaha 7aad ee Soomaaliya ayaa diiday in wadahadallo aan natiijo cad lahayn la sii wado, iyagoo sheegay in aanay sii aqbali doonin wada hadal aan lahayn qorshe doorasho oo la isku raacsan yahay.
Waxay sidoo kale sheegeen in aanay sii wadi doonin ka qeyb galka nidaam kala guur ah ilaa laga gaaro heshiis rasmi ah oo ku saabsan doorashooyinka.
Wakiillo ka socday beesha caalamka oo fududeynayay wada hadallada ayaa dadaal badan sameeyay si ay u badbaadiyaan kulamada, sida ay sheegeen ilo diblomaasiyadeed. Si kastaba, waxaa la sheegay in hadda ay diyaarinayaan warar rasmi ah oo ku saabsan burburka wadahadallada.
Dowladda Federaalka Soomaaliya weli si faahfaahsan ugama aysan hadlin burburka wadahadallada.
Dhanka kale, xubno ka tirsan madasha “Future Council” ayaa wada kulamo gaar ah oo ka socda Muqdisho, waxaana la filayaa inay soo saaraan bayaan wadajir ah fiidnimadan.
Sida ay sheegeen ilo xog ogaal ah, burburka wadahadallada ayaa sababay kulamo dib u eegis ah oo ay yeelanayaan dhinacyada mucaaradka.
Wakiillo caalami ah ayaa sidoo kale dib u qiimeynaya doorkooda ku aaddan fududeynta wada hadallada.
Weli ma jiro heshiis ku meel gaar ah oo laga gaaray arrimaha lagu muransan yahay.
Dowladda Federaalka Soomaaliya weli ma aysan soo saarin war rasmi ah oo faahfaahsan oo ku saabsan burburka wadahadallada.
Mas’uuliyiintii ka qeyb gashay kulamada ayaa hore u sheegay in wadahadalladu ay ahaayeen kuwo muhiim ah oo lagu xalinayo khilaafaadka doorashooyinka.
Mucaaradka ayaa dhankooda ku adkeysanaya in loo baahan yahay qorshe doorasho oo cad ka hor inta aan la sii wadin marxaladda kala guurka.
Soomaaliya ayaa muddo dheer ku jirtay khilaaf siyaasadeed oo ku saabsan qaabka doorashooyinka iyo nidaamka kala guurka.
Muranka ugu weyn ayaa ku saabsan in la qaato doorasho qof iyo cod ah ama nidaam wakiillo lagu soo xulo.
Wadahadallo hore ayaa marar badan u fashilmay sababo la xiriira khilaafyo ku saabsan dastuurka iyo awood qaybsiga.
Beesha caalamka ayaa si joogto ah u dhiirrigelisa wadahadal si looga hortago xiisado siyaasadeed oo sii xoogeysanaya.
Sida ay sheegeen ilo diblomaasiyadeed, beesha caalamka ayaa laga yaabaa inay soo saarto warar rasmi ah oo ku saabsan xaaladda wadahadallada.
Madasha “Future Council” ayaa sidoo kale la filayaa inay shaaciso mowqifkeeda rasmiga ah ee ku saabsan burburka kulamada.
Weli lama shaacin wareeg cusub oo wadahadal ah.
Burburka wadahadalladan ayaa muujinaya kala fogaanshaha siyaasadeed ee weli ka jira Soomaaliya xilli xasaasi ah.
Heshiis la’aanta ku saabsan doorashooyinka ayaa kordhin karta hubanti la’aanta siyaasadeed ee dalka.
Tani waxay saameyn ku yeelan kartaa xasilloonida siyaasadeed iyo habsami u socodka hay’adaha dowliga ah.
Dadaallada beesha caalamka ayaa weli muhiim u ah in la helo waddo lagu sii wado wada hadallada mustaqbalka.