MOGADISHU, Somalia — May 26, 2026 —Odayaasha dhaqanka ee ka qayb qaatay dhexdhexaadinta siyaasadeed ayaa ku dhawaaqay in ay burbureen wada-hadalladii nabadda ee u dhexeeyay dowladda iyo wakiillo ka socday bulshada Muqdisho, xilli dalka uu wajahayo xiisad siyaasadeed oo sii kordheysa.

Odayaashu waxay sheegeen in dadaalladoodii ay fashilmeen kadib markii, sida ay sheegeen, dowladda ay aqbali weyday qaar ka mid ah soo jeedintii lagu doonayay in lagu dejiyo xiisadda siyaasadeed.

Wararkii Ugu Dambeeyay

Odayaasha dhaqanka ayaa sheegay in wada-hadalladii ay la lahaayeen guddi matalayay bulshada Muqdisho aan lagu guulaysan in la soo gabagabeeyo.

“Wada-hadalkii aan la yeelanay guddiga matalayay bulshada Muqdisho lama dhammaystiri karin, sidaas darteedna wada-hadalladii way burbureen,” ayuu yiri Garaad Jaamac oo ka mid ah odayaasha ka qayb qaatay dhexdhexaadinta.

Sida ay sheegeen odayaashu, ujeeddada wadahadallada ayaa ahayd in la yareeyo xiisadda siyaasadeed ee ka dhalatay muran ku saabsan arrimaha doorashooyinka iyo maamulka dalka.

Burburka wada-hadalladan ayaa imanaya xilli kooxaha mucaaradka ay qorsheynayaan mudaharaadyo ballaaran oo ka dhici doona Muqdisho Khamiista, June 4.

Mucaaradka ayaa ku adkeysanaya in muddada xilka Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud ay dhammaatay 15-kii May 2026, taasoo ay ku tilmaameen saldhigga khilaafka siyaasadeed ee hadda taagan.

Xaaladda Amniga Muqdisho

Sida ay sheegeen qaar ka mid ah dadka deegaanka iyo hawl-wadeennada siyaasadda, waxaa maalmahan Muqdisho ka socda howlgal amni oo xooggan.

Warar ay soo tebiyeen dadka deegaanka ayaa sheegaya in dhalinyaro lagu xiray qoraallo ay ku faafiyeen baraha bulshada iyo dhaliil ay u jeediyeen dowladda. Wararkan si madax-bannaan looma xaqiijin, mana jiro war rasmi ah oo arrintan ka soo baxay hay’adaha ammaanka.

Qaar ka mid ah ururrada xuquuqda aadanaha iyo siyaasiyiinta mucaaradka ayaa ku eedeeyay dowladda inay kordhisay cadaadiska ka dhanka ah dadka fikradahooda muujinaya. Dowladda ayaa horay u sheegtay in tallaabooyinka amniga ay yihiin kuwo lagu ilaalinayo xasilloonida.

Khilaafka Doorashooyinka iyo Dastuurka

Mucaaradka, oo ay ku jiraan maamulada Puntland iyo Jubbaland, ayaa si adag uga soo horjeestay wax-ka-beddelka dastuurka iyo hannaanka doorasho ee socda.

Hoggaamiyeyaasha mucaaradka ayaa ku tilmaamay habraacyada doorashada mid aan sharciyad buuxda lahayn, iyagoo dowladda federaalka ku eedeeyay in ay wiiqayso hannaan ku dhisan wada-tashi.

Dowladda Federaalka ayaa horay u sheegtay in dib-u-eegista dastuurka iyo hannaanka doorashada ay qayb ka yihiin dhismaha dowladnimo iyo horumarinta nidaamka dalka.

Soomaaliya ayaa muddo dheer ku jirtay dib-u-dhiska hay’adaha dowladda kadib burburkii dowladdii dhexe ee 1991.

Nidaamka federaalka ayaa keenay muranno joogto ah oo ku saabsan awood qaybsiga, doorashooyinka, iyo fasiraadda dastuurka ku meel gaarka ah.

Odayaasha dhaqanka ayaa door muhiim ah ka ciyaaray dhexdhexaadinta siyaasadda, gaar ahaan xilliyada khilaafyada doorashooyinka.

Mucaaradka ayaa la filayaa in ay sii wadaan qorshaha mudaharaadyada la shaaciyay.

Ciidamada ammaanka ayaa la filayaa in ay kordhiyaan joogitaanka meelaha muhiimka ah ee Muqdisho.

Odayaasha dhaqanka iyo dhinacyada bulshada ayaa weli wada dadaallo aan rasmi ahayn, inkastoo burburka wada-hadalladan uu mugdi gelinayo rajada heshiis degdeg ah.

Burburka wada-hadallada ayaa muujinaya daciifnimada hababka dhexdhexaadinta siyaasadeed ee dalka.

Khilaafka ku saabsan dastuurka iyo doorashooyinka ayaa weli ah caqabadda ugu weyn ee hortaagan heshiis siyaasadeed oo ballaaran.

Haddii xiisaddu sii kororto, waxaa suurtagal ah in ay saameyn ku yeelato xasilloonida Muqdisho iyo guud ahaan dalka.

Falanqeeyayaal ayaa sheegay in dib u bilaabista wada-hadal dhab ah ay muhiim u tahay ka hortagga qalalaase siyaasadeed oo sii fida.