MUQDISHO, Soomaaliya โ Luulyo 23, 2026 -Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa la sheegay inay Khamiistii diyaarad ka qaaday Muqdisho oo u dirtay magaalada Gaalkacyo ciidamo iyo saanad ciidan, sida ay xaqiijiyeen ilo amni. Wararka ayaa kusoo beegmaya iyadoo ay jiraan xiisado siyaasadeed iyo kuwo amni oo ka taagan gobolka Mudug, inkastoo dowladda aysan weli si rasmi ah u xaqiijin ama u beenin xogtan.
Sida ay sheegeen ilo amni oo la socda dhaq-dhaqaaqyada ciidamada, diyaarad ay dowladda isticmaasho ayaa aroornimadii Khamiista ka duushay Garoonka Diyaaradaha Aadan Cadde ee Muqdisho, iyadoo ka baxday qeybta militariga ee ay adeegsadaan ciidamada dowladda.
Ilo wareedyadu waxay sheegeen in diyaaradda ay siday hub, rasaas iyo ciidamo loo waday magaalada Gaalkacyo.
Sida xogtu tilmaamayso, diyaaradda ayaa la qorsheeyay inay ka degto garoonka diyaaradaha ee dhanka koonfureed ee Gaalkacyo, kaas oo ay maamusho Dowlad Goboleedka Galmudug.
Ciidamada iyo saanadda la sheegay in la geeyay ayaa la filayay in loo gudbiyo mid ka mid ah xeryaha ay ku sugan yihiin ciidamada sheegta inay hoostagaan Dowladda Federaalka ee ku yaalla dhanka Puntland.
Dowladda Federaalka Soomaaliya weli kama aysan hadlin wararkan, mana jirto xaqiijin madax-bannaan oo lagu hubiyay faahfaahinta howlgalka la sheegay.
Sidoo kale, ilo amni ayaa sheegay in ciidamada diyaaradda saarnaa ay ku jireen askar hore uga timid Puntland iyo kuwo horay uga qeyb galay howlgallo militari oo ka dhacay deegaanka Masjid Cali Gaduud ee gobolka Shabeellaha Dhexe.
Wararka ayaa intaas ku daraya in laba gaari oo siday saanad ciidan la geliyay gudaha Garoonka Aadan Cadde galabnimadii Arbacada, ka hor inta aan hubka iyo rasaasta lagu rarinin diyaaradda.
Ilo wareedyadu waxay sheegeen in saanaddaasi ay u badneyd rasaas loogu talagalay hubka noocyadiisa kala duwan, inkastoo xogtan aan si madax-bannaan loo xaqiijin.
Ilaa waqtiga warbixintan la qorayay, Dowladda Federaalka Soomaaliya ma aysan soo saarin war rasmi ah oo ku saabsan ciidamada iyo hubka la sheegay in loo qaaday Gaalkacyo.
Sidoo kale, maamulada Puntland iyo Galmudug midkoodna kama hadlin wararka ku saabsan dhaq-dhaqaaqa ciidamada.
Maqnaanshaha war rasmi ah awgiis, lama oga ujeeddada rasmiga ah ee howlgalka la sheegay iyo muddada uu socon karo.
Kulan Madaxtooyada ka Dhacay oo la Sheegay in Looga Hadlay Arrimaha Mudug
Sida ay sheegeen ilo xog ogaal ah, kulan ka dhacay Madaxtooyada Soomaaliya maalintii Arbacada ayaa looga hadlay xaaladda amni ee gobolka Mudug.
Ilo wareedyadu waxay sheegeen in kulanka lagu falanqeeyay sidii loo xoojin lahaa ciidamada taageersan Dowladda Federaalka ee ka howlgala gobolka.
Faahfaahinta kulanka si rasmi ah looma shaacin, mana jirto xaqiijin dowladda ka soo baxday oo ku saabsan waxa lagu heshiiyay.
Gobolka Mudug wuxuu ka mid yahay gobollada ugu xasaasisan Soomaaliya maadaama uu u kala qaybsan yahay Puntland iyo Galmudug.
Magaalada Gaalkacyo ayaa sidoo kale u kala qaybsan labada maamul, iyadoo dhinac kasta uu leeyahay maamul iyo ciidan u gaar ah.
Sanadihii la soo dhaafay waxaa soo noqnoqday khilaafyo u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo Puntland oo la xiriira awoodaha dowladda dhexe, arrimaha dastuurka, maamulka amniga iyo joogitaanka ciidamada federaalka ee deegaannada Puntland.
Dhaqdhaqaaq kasta oo ciidan oo ka dhaca Mudug ayaa si dhow loola socdaa maadaama gobolka uu leeyahay muhiimad istaraatiiji ah isla markaana uu hore uga dhacay iska horimaadyo iyo khilaafyo siyaasadeed.
Gobolka ayaa sidoo kale martigeliyay howlgallo ka dhan ah Al-Shabaab, iyadoo mararka qaar ay adkaatay isku-duwidda howlaha amniga ee dowladda dhexe iyo maamul goboleedyada.
Ilaa hadda lama soo sheegin wax iska horimaad ah oo la xiriira ciidamada la sheegay in la geeyay.
Sidoo kale, lama oga in la qorsheynayo duulimaadyo kale ama ciidamo dheeraad ah oo loo diri doono gobolka.
Goob-joogayaal iyo falanqeeyayaal amni ayaa sheegay in dhaq-dhaqaaq kasta oo militari oo ka dhaca Gaalkacyo uu yahay mid si dhow isha loogu hayo, maadaama magaalada ay leedahay xaalad siyaasadeed iyo mid amni oo gaar ah.
Indhaha ayaa hadda ku sii jeeda Dowladda Federaalka, Puntland iyo Galmudug si loo arko haddii ay soo saaraan warar rasmi ah oo ku saabsan dhaq-dhaqaaqa ciidamada la sheegay.
Sidoo kale waxaa la eegayaa haddii uu isbeddel ku yimaado xaaladda amni ee Mudug iyo saameynta ay yeelan karto haddii wararka ku saabsan howlgalka la xaqiijiyo.
Faahfaahinta ku saabsan tirada ciidamada, nooca hubka iyo ujeeddada howlgalka ayaa weli ku saleysan xog ay bixiyeen ilo amni, mana jirto xaqiijin madax-bannaan oo arrimahaas lagu caddeeyay.
Haddii la xaqiijiyo, dhaq-dhaqaaqan militari wuxuu muujin karaa in dowladda dhexe ay sii xoojinayso joogitaankeeda amni ee gobolka Mudug, oo muddo dheer ahaa meel ay ku loolamaan dano siyaasadeed iyo kuwo amni.
Arrintan ayaa sidoo kale saameyn ku yeelan karta xiriirka u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo Puntland, gaar ahaan haddii labada dhinac ay isku aragti ka duwan yihiin maamulka iyo howlaha ciidamada.
Dadka ku nool Gaalkacyo iyo deegaannada ku dhow ayaa si dhow ula socda xaaladda, maadaama dhaqdhaqaaq kasta oo ciidan uu saamayn ku yeelan karo amniga iyo xasilloonida gobolka.