MOGADISHU, Somalia, June 23, 2026-Maamulka Somaliland ayaa soo saaray amar cusub oo ku wajahan ajaaniibta ku sugan deegaannadiisa, iyadoo Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Amniga Somaliland ay ku amartay dadka aan haysan dukumeentiyo sharci ah inay muddo 10 maalmood gudahood ah kaga baxaan deegaannada Somaliland.
Go’aanka ayaa sidoo kale faraya ciidamada booliiska inay tallaabo sharci ah ka qaadaan qof kasta oo ku sugan Somaliland isla markaana aan haysan dukumeentiyada iyo oggolaanshaha lagama maarmaanka u ah joogitaankiisa.
War ka soo baxay Wasaaradda Arrimaha Gudaha Somaliland ayaa lagu sheegay in tallaabadan ay qayb ka tahay dadaallo lagu xoojinayo amniga, maamulka socdaalka, iyo la socodka dadka ku nool deegaannada Somaliland.
Mas’uuliyiinta Somaliland ayaa sheegay in amarka uu khuseeyo dhammaan ajaaniibta aan sharciyaysnayn, kuwaas oo ay ku jiraan dad ka yimid gobollada koonfurta Soomaaliya iyo dalal kale oo gobolka ah.
Sida ay sheegeen saraakiisha amniga, dadka aan haysan aqoonsi sax ah ama rukhsad sharciyeed waxaa looga baahan yahay inay si degdeg ah ula xiriiraan hay’adaha socdaalka ama ay ka baxaan deegaannada Somaliland ka hor inta aysan dhammaan muddada loo qabtay.
Ilaa iyo hadda lama shaacin tirada dadka uu saameynayo amarkan cusub, waxaana sidoo kale aan la soo bandhigin qorshe faahfaahsan oo ku saabsan habka loo fulin doono.
Mas’uuliyiinta Somaliland ayaa tallaabadan ku macneeyay mid looga gol leeyahay sugidda amniga gudaha iyo la dagaallanka dadka ku sugan dalka si sharci darro ah.
Qaar ka mid ah saraakiisha ammaanka ayaa sheegay in sannadihii la soo dhaafay la kordhiyay howlgallada lagu diiwaangelinayo dadka ajaaniibta ah si loo helo xog sax ah oo ku saabsan dadka ku nool magaalooyinka waaweyn sida Hargeysa, Berbera iyo Burco.
Dhinaca kale, weli ma jirto jawaab rasmi ah oo ka soo baxday dowladda federaalka Soomaaliya oo ku saabsan amarkan cusub.
Go’aankan ayaa imanaya xilli Somaliland ay kordhisay dadaallada ay ugu jirto xoojinta xiriirrada dibadda iyo iskaashiyada amniga.
Bilihii la soo dhaafay waxaa jiray wada-hadallo iyo booqashooyin heer sare ah oo dhex maray Somaliland iyo Israel. Bishii Juun 2026, wafdi uu hoggaaminayay Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi ayaa booqasho ku tagay Israel si ay uga wada hadlaan iskaashi dhinacyada amniga, beeraha, tamarta iyo maalgashiga.
Warar iyo hadallo siyaasadeed oo kala duwan ayaa sidoo kale muddooyinkii dambe la xiriirayay suurtagalnimada iskaashi amni oo qoto dheer oo u dhexeeya Somaliland iyo Israel.
Si kastaba ha ahaatee, Wasiirka Gaashaandhigga Somaliland Maxamed Yuusuf Cali ayaa si rasmi ah u sheegay inaysan jirin wada-hadallo ku saabsan saldhig ciidan oo Israel ay ka sameysato Somaliland. Wasiirku wuxuu xaqiijiyay in Israel ay bixiso tababaro amni, balse uu diiday wararka sheegaya in saldhig ciidan laga dhisayo Somaliland.
Arrintan ayaa timid kadib markii Israel ay noqotay dalkii ugu horreeyay ee si rasmi ah u aqoonsada Somaliland dabayaaqadii sanadkii 2025, tallaabo dhalisay falcelin xooggan oo ka timid dowladda Soomaaliya iyo dalal kale oo gobolka ah.
Sannadihii la soo dhaafay Somaliland waxay marar badan qaaday howlgallo lagu diiwaangelinayo dadka ajaaniibta ah iyo kuwa ku nool deegaannadeeda iyada oo aan haysan dukumeenti sax ah, iyadoo mas’uuliyiintu ku doodeen in tallaabooyinkaas ay muhiim u yihiin amniga iyo maamulka socdaalka.
Waxaa la filayaa in maalmaha soo socda la arko sida loo dhaqan gelin doono amarkan cusub iyo in dadka uu saameynayo ay u hoggaansami doonaan waqtiga loo qabtay.
Ururrada xuquuqda aadanaha iyo daneeyayaasha kale ayaa la filayaa inay si dhow ula socdaan habka fulinta amarka, gaar ahaan saamaynta uu ku yeelan karo dadka muddada dheer ku noolaa deegaannada Somaliland.
Amarkan cusub wuxuu saameyn ku yeelan karaa kumannaan qof oo ku nool magaalooyinka Somaliland, gaar ahaan dadka aan haysan dukumeenti rasmi ah. Waxa kale oo uu saameyn ku yeelan karaa dhaqdhaqaaqa shaqaalaha iyo ganacsatada ka kala yimaada qaybaha kala duwan ee Soomaaliya.
Dhanka siyaasadda, tallaabadan ayaa imanaysa xilli Somaliland ay xoojinayso xiriirradeeda dibadda isla markaana ay raadineyso iskaashi amni iyo mid dhaqaale oo dheeraad ah. Sida ay arrimuhu u socdaan waxay saameyn ku yeelan karaan xiriirka Somaliland ay la leedahay dowladda federaalka Soomaaliya iyo waddamada gobolka.
Khubarada arrimaha gobolka ayaa sheegaya in maamulka socdaalka iyo amniga xuduudaha ay sii ahaan doonaan arrimo muhiim ah oo saameeya siyaasadda Geeska Afrika sanadkan iyo sannadaha soo socda.