MUQDISHO, Soomaaliya — 6 Oktoobar 2026 — Wasiirka Amniga Dowlad-Goboleedka Koonfur Galbeed Xasan Cabdiqaadir, oo taageera madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, ayaa Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ku eedeeyay inuu wado dadaallo lagu wiiqayo laguna qalqalgelinayo Koonfur Galbeed.

Hadalkan ayaa yimid xilli ay sii soconayaan xiisadaha siyaasadeed iyo kuwa amni ee ka jira magaalada Baydhabo iyo deegaannada ku dhow, halkaas oo ay isku hayaan dowladda federaalka iyo dhinacyada taageersan Laftagareen.

Cabdiqaadir ayaa sheegay in Madaxweyne Xasan Sheekh uu 34 milyan oo dollar ku bixiyay sidii looga hortagi lahaa dagaallo ka dhaca Galmudug iyo Hirshabeelle, halka uu ku eedeeyay in 40 milyan oo dollar loo qoondeeyay wiiqidda Koonfur Galbeed.

“Xasan Sheekh wuxuu 34 milyan oo dollar ku bixiyay in Galmudug iyo Hirshabeelle ay nabad ahaadaan oo aan xabad looga dhicin, halka uu 40 milyan oo dollar ku bixiyay burburinta Koonfur Galbeed,” ayuu yiri Cabdiqaadir.

Wasiirku ma uusan soo bandhigin caddeymo dadweyne oo xaqiijinaya tirooyinka lacageed ee uu sheegay ama sida lacagahaasi loo isticmaalay.

Eedeymaha la xiriira diyaaradaha aan duuliyaha lahayn

Cabdiqaadir ayaa sidoo kale sheegay in magaalada Baydhabo lagu keenay 40 diyaaradood oo nooca aan duuliyaha lahayn ah, kuwaas oo uu ku tilmaamay diyaarado is-miidaamin ah oo laga leeyahay Turkiga.

Wuxuu sheegay in diyaaradahaasi ay ku sugan yihiin xarumaha Qaybta 60-aad, isla markaana loo qorsheeyay in loo adeegsado weerarro lagu qaado goobaha rayidka ah, oo ay ku jiraan masaajiddo iyo goobo kale oo dadweyne.

Sida uu sheegay wasiirku, waxaa sidoo kale jirta cabsi ah in haddii qaraxyo ka dhacaan goobahaas, mas’uuliyadda lagu eedeeyo maamulka Koonfur Galbeed, iyadoo weerarrada loo xiriirinayo Al-Shabaab.

Cabdiqaadir wuxuu sheegay in maamulka Koonfur Galbeed uu leeyahay dad xog ka siiya dhaqdhaqaaqa iyo goobaha ay ku sugan yihiin diyaaradahaasi.

Wasiirku, hase yeeshee, ma uusan soo bandhigin caddeymo si madax-bannaan u xaqiijinaya tirada 40-ka diyaaradood, goobta ay ku sugan yihiin ama ujeeddada loo adeegsanayo.

“Howlgallada waan sii wadeynaa”

Cabdiqaadir ayaa sidoo kale sheegay in ciidamada taageersan Laftagareen ay sii wadi doonaan howlgalladooda, isagoo sheegay in ciidamadu ay haystaan amar ay ku sii wadaan dagaalka.

“Magacaad doontaan noo bixiya, waxaad doontaan noo isticmaala, waan dagaallamaynaa inta uu hal qof naga nool yahay. Ciidamadeennuna waxay amar buuxa u haystaan inay howlgallada sii wadaan,” ayuu yiri.

Wuxuu sheegay in ujeeddada ciidamadaasi ay tahay inay dib ula wareegaan Baydhabo, oo uu ku tilmaamay inay hadda gacanta ku hayaan “ciidamo soo duulay.”

Baaq loo jeediyay dadka Koonfur Galbeed

Wasiirka ayaa sidoo kale hadalkiisa u jeediyay dadka Koonfur Galbeed ee uu sheegay in loo adeegsaday khilaafka siyaasadeed iyo amni ee gobolka.

“Dadka reer Koonfur Galbeed ee la adeegsaday waxaan leeyahay, caqligiinna ha soo laabto,” ayuu yiri Cabdiqaadir.

Hadalladan ayaa kusoo beegmaya xilli magaalada Baydhabo ay weli tahay xarunta ugu weyn ee khilaafka siyaasadeed iyo amni ee u dhexeeya dowladda federaalka iyo dhinacyada taageersan Laftagareen.

Khilaafka Baydhabo

Khilaafka u dhexeeya dowladda federaalka iyo Laftagareen ayaa xoogaystay kadib markii uu xiriirka labada dhinac xumaaday, iyadoo dowladda federaalku ay taageertay isbeddel siyaasadeed oo ka dhacay hoggaanka Koonfur Galbeed.

Laftagareen ayaa ka baxay Baydhabo, waxaana magaalada ka dhacay iska horimaadyo u dhexeeyay ciidamada dowladda federaalka iyo ciidamo taageersan Laftagareen.

Xiisadaha ayaa sidoo kale salka ku haya muran ku saabsan awoodda siyaasadeed, maamulka gobolka iyo doorka dowladda federaalka ee Koonfur Galbeed.

Dhinacyada taageersan Laftagareen ayaa weli diidan maamulka cusub ee Koonfur Galbeed ee taageerada ka hela dowladda federaalka, halka dowladda dhexe iyo maamulka hadda ka jira Baydhabo ay sheegayaan inay yihiin hay’adaha sharciyeysan ee mas’uulka ka ah maamulka iyo amniga magaalada.

Hadallada wasiirka

Hadallada cusub ee Wasiirka Amniga Koonfur Galbeed ayaa muujinaya in khilaafka siyaasadeed uu weli si dhow ugu xiran yahay xaaladda amni ee Baydhabo.

Eedeymaha ku saabsan lacagaha la sheegay in la bixiyay iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ayaa ah sheegashooyin uu soo bandhigay wasiirku, mana jirto caddeyn madax-bannaan oo lagu xaqiijiyay.

Dhanka kale, ballanqaadka Cabdiqaadir ee ah in ciidamada taageersan Laftagareen ay sii wadi doonaan howlgallada ayaa muujinaya in dhinaciisu weli ku adkeysanayo mowqifkiisa ku aaddan dib ula wareegidda Baydhabo.

Wasiirka ayaa sidoo kale sheegay inuusan filayn dowladnimo iyo dib-u-heshiisiin laga gaaro xukuumadda Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

“Ma jirto dowladnimo laga sugayo Xasan Sheekh, dadka reer Koonfur Galbeed wax bay barteen,” ayuu yiri Cabdiqaadir.

Xaaladda Baydhabo ayaa weli ah mid xasaasi ah, iyadoo khilaafka siyaasadeed iyo kan amni ee u dhexeeya dowladda federaalka iyo dhinacyada taageersan Laftagareen uu sii socdo.