BAYDHABO, Soomaaliya — 24-ka Oktoobar, 2026-Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya ee taabacsan Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen ayaa soo saaray warqad furan oo si kulul loogu cambaareeyay duqeymo cirka ah oo uu maamulkaasi ku eedeeyay dowladda Turkiga inay ka geysatay deegaanno ka tirsan gobollada Bay iyo Bakool, kuwaas oo la sheegay inay sababeen dhimasho, dhaawac iyo burbur hantiyeed oo soo gaaray dad rayid ah.

Warqadda oo ku taariikheysan 24-ka Oktoobar 2026, laguna sheegay inay ka soo baxday Xafiiska Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed, ayaa lagu dalbaday in dowladda Turkiga ay si degdeg ah u joojiso dhammaan hawlgallada cirka ee lagu eedeeyay inay waxyeello u geysanayaan shacabka rayidka ah.

Maamulka ayaa sidoo kale ku baaqay in beesha caalamka ay faragelin diblomaasiyadeed ku sameyso xaaladda, isla markaana la bilaabo baaritaan madax-bannaan oo lagu xaqiijinayo dhacdooyinka la sheegay.

Maamulka Koonfur Galbeed oo Sheegay In Dad Rayid ah Lagu Dilay Bay iyo Bakool

Sida lagu sheegay warqadda, deegaannada Waajid iyo Baydhabo ayaa la sheegay inay ka dhaceen duqeymo sababay dhimasho iyo dhaawac soo gaaray dad rayid ah.

Maamulka ayaa ku andacooday in guryo, xoolo nool iyo dhul beereed ay ku burbureen weerarrada, isagoo ku eedeeyay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Bayraktar TB2 iyo diyaaradaha dagaalka ee F-16 inay ku lug lahaayeen duqeymaha.

Warqadda ayaa lagu sheegay in hawlgalladan aysan ahayn kuwo lagula dagaallamayo Al-Shabaab, balse ay yihiin weerarro siyaasadeed oo lagu bartilmaameedsanayo deegaanno iyo bulshooyin loo arko inay taageersan yihiin maamulka Laftagareen.

Maamulka Koonfur Galbeed ayaa ku dooday in dadka rayidka ah aan loo adeegsan karin cadaadis siyaasadeed ama mid militari.

Eedeymo Culus oo Loo Jeediyay Madaxweyne Xasan Sheekh iyo Dowladda Turkiga

Qoraalka maamulka Koonfur Galbeed ayaa si toos ah eedeymo ugu jeediyay Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, Cabdulqaadir Maxamed Nuur iyo dowladda Turkiga.

Maamulka ayaa ku eedeeyay mas’uuliyiintan inay mas’uul ka yihiin weerarrada la sheegay inay ka dhaceen deegaannada Koonfur Galbeed.

Warqadda ayaa sidoo kale lagu sheegay in duqeymaha lagu eedeeyay Turkiga ay qayb ka yihiin olole siyaasadeed oo lagu doonayo in lagu wiiqo awoodda maamulka Laftagareen iyo kooxaha siyaasadeed ee ka soo horjeeda Dowladda Federaalka.

Waxaa sidoo kale lagu xusay isku day dil oo maamulka uu sheegay in lala beegsaday General Shub, kaas oo ka dhacay Doolow, iyadoo dhacdadaas lagu tilmaamay qayb ka mid ah cadaadiska siyaasadeed iyo militari ee uu maamulka ka cabanayo.

Dhanka kale, maamulka Laftagareen ayaa su’aal geliyay sharciyadda hoggaanka Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, isagoo ku dooday in muddo-xileedkiisu dhammaaday 15-kii May 2026.

Arrintan ayaa qayb ka ah khilaafka siyaasadeed ee ka taagan sharciyadda iyo hoggaaminta hay’adaha federaalka Soomaaliya.

Koonfur Galbeed oo Turkiga Ka Dalbatay Joojinta Hawlgallada Cirka

Qodobka ugu weyn ee warqadda ayaa ah dalabka loo jeediyay dowladda Turkiga ee ku saabsan joojinta hawlgallada cirka ee maamulka uu ku eedeeyay inay waxyeello u geysanayaan shacabka.

Maamulka Koonfur Galbeed ayaa si cad u dalbaday in Turkiga uu ixtiraamo madax-bannaanida Soomaaliya, isla markaana uusan awooddiisa militari u adeegsan khilaafaadka siyaasadeed ee gudaha dalka.

Warqadda ayaa lagu sheegay in faragelinta militari ee shisheeye aysan noqon karin hab lagu xalliyo khilaafaadka siyaasadeed ama lagu xaqiijiyo sharciyadda hoggaanka dalka.

Turkiga ayaa muddo dheer xiriir dhinacyada amniga iyo difaaca ah la lahaa Soomaaliya, isagoo ka qayb qaata tababarka iyo taageerada ciidamada Soomaaliyeed.

Hase yeeshee, eedeymaha cusub ee maamulka Koonfur Galbeed ayaa dhalin kara su’aalo ku saabsan nooca hawlgallada militari ee laga fuliyo gudaha Soomaaliya iyo sida loo xaqiijiyo badbaadada dadka rayidka ah.

Beesha Caalamka oo Loogu Baaqay Baaritaan Madax-bannaan

Maamulka Koonfur Galbeed ee taabacsan Laftagareen ayaa ugu baaqay Qaramada Midoobay, Midowga Afrika, Midowga Yurub, Mareykanka iyo saaxiibada kale ee Soomaaliya inay cadaadis diblomaasiyadeed saaraan dhinacyada ay khuseyso arrintan.

Warqadda ayaa si gaar ah loogu dalbaday baaritaan madax-bannaan oo lagu ogaanayo xaqiiqada duqeymaha la sheegay, khasaaraha ka dhashay iyo cidda mas’uulka ka ah.

Maamulka ayaa ku dooday in si ula kac ah loo bartilmaameedsado dad rayid ah ay ka hor imaaneyso xeerarka caalamiga ah ee dagaalka.

Waxa uu sidoo kale tixraacay heshiisyada Geneva iyo qodobka 8-aad ee Axdiga Rome, kaas oo qeexaya dambiyada dagaalka ee hoos yimaada sharciga caalamiga ah.

Si kastaba ha ahaatee, in dhacdo gaar ah loo aqoonsado dambi dagaal waxay u baahan tahay baaritaan lagu xaqiijiyo xaqiiqooyinka, duruufaha weerarka iyo shuruudaha sharciga ee khuseeya.

Maamulka ayaa sidoo kale hay’adaha xuquuqda aadanaha iyo warbaahinta gudaha iyo dibadda ugu baaqay inay diiwaangeliyaan dhacdooyinka la sheegay, isla markaana soo bandhigaan xaaladda dadka ay waxyeelladu soo gaartay.

Xiisadaha Siyaasadeed ee Koonfur Galbeed oo Sii Xoogeysanaya

Warqaddan ayaa ku soo aadeysa xilli ay jiraan khilaafyo siyaasadeed oo ku saabsan awood-qaybsiga, dastuurka iyo xiriirka Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dowlad goboleedyada.

Gobollada Bay iyo Bakool ayaa muddo dheer la tacaalayay xaalado amni oo adag, dagaallo ka dhan ah Al-Shabaab iyo muranno siyaasadeed oo saameeyay maamulka iyo nolosha bulshada.

Baydhabo oo xarun siyaasadeed u ah maamulka Koonfur Galbeed ayaa ah magaalo muhiim u ah xiriirka Dowladda Federaalka iyo maamulka gobolka.

Dhanka kale, degmada Waajid ee gobolka Bakool ayaa leh muhiimad amni iyo mid istaraatiiji ah, iyadoo deegaannada ku hareeraysan ay soo mareen xaalado amni oo kala duwan.

Eedeymaha cusub ee loo jeediyay Turkiga ayaa haddii la xaqiijiyo keeni kara walaac diblomaasiyadeed iyo baaqyo dheeraad ah oo ku saabsan ilaalinta dadka rayidka ah.

Maamulka Laftagareen: Duqeymo Laguma Cabsi Gelin Karo Shacabka Koonfur Galbeed

Gabagabada warqadda, maamulka Koonfur Galbeed ayaa sheegay in awood militari oo shisheeye aan lagu xaqiijin karin sharciyad siyaasadeed.

Maamulka ayaa ku adkeystay in shacabka Koonfur Galbeed aan lagu cabsi gelin karin duqeymo iyo cadaadis militari.

Waxa uu sidoo kale ugu baaqay madaxda dowlad goboleedyada, siyaasiyiinta mucaaradka iyo bulshada rayidka ah inay cambaareeyaan faragelinta uu ku eedeeyay dowladda Turkiga.

Bayaanka ayaa muujinaya heerka ay gaarsiisan tahay xiisadda siyaasadeed ee u dhexeysa maamulka Laftagareen iyo hoggaanka Dowladda Federaalka Soomaaliya.