BAIDOA, Soomaaliya — Agoosto 27, 2026 — Taliye sare oo ka tirsan Ciidanka Birmadka Koonfur Galbeed, laguna magacaabo Sandheere, ayaa la sheegay inuu Baydhabo uga baxay dhinaca degmada Buurhakaba, kadib markii uu duubay muuqaal uu isku casilayo oo aan la baahin, taasoo dhalisay warar sheegaya inuu ku biiri karo ciidamada taageersan hoggaamiyihii hore ee maamulka Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed “Laftagareen.”

Wararkii ugu dambeeyay

Ilo amni ayaa sheegay in Taliye Sandheere uu Khamiistii ka baxay Baydhabo, kadib markii mas’uuliyiin sare ay ilaa xalay kulan la lahaayeen, iyagoo isku dayayay inay ku qanciyaan inuu magaalada sii joogo.

Taliyaha ayaa la sheegay inuu habeenkii Arbacada duubay muuqaal uu kaga dhawaaqayo iscasilaaddiisa, hase yeeshee muuqaalkaas lama baahin. Ilaa hadda ma cadda sababta loo hakiyay baahintiisa iyo in Sandheere uu iscasilaaddiisa si rasmi ah ugu gudbiyay hay’adaha ay khusayso.

Ilo xog-ogaal u ah wada-hadallada ayaa sheegay in kulamadii dhexmaray taliyaha iyo mas’uuliyiinta ay kusoo dhammaadeen heshiis la’aan. Sandheere ayaa intaas kadib la sheegay inuu u dhaqaaqay dhinaca Buurhakaba oo ka tirsan gobolka Bay.

Mas’uuliyiinta taageersan maamulka Aadan Madoobe ayaa lagu soo warramayaa inay ka cabsi qabaan in taliyuhu ku biiro ciidamada taageersan Laftagareen. Sandheere weli si cad uma xaqiijin inuu dhinac kale ku biirayo ama beddelayo mowqifkiisa siyaasadeed iyo kan ciidan.

Warar hore ayaa sheegayay in Sandheere uu shir jaraa’id ku qaban doono Buurhakaba, kaas oo uu kaga hadli doono sababaha uu uga baxay Baydhabo, culaysyada la xiriiray xilkiisa iyo xiriirkii uu la lahaa maamulka taageersan Aadan Madoobe.

Maamulka Aadan Madoobe iyo masuuliyiinta taageersan Laftagareen midkoodna kama hadlin bixitaanka la sheegay ee taliyaha.

Doorkii hore ee Taliye Sandheere

Ilo amni oo maxalli ah ayaa Sandheere ku tilmaamay mid kamid ah saraakiisha saameynta ku leh ciidamada ammaanka Koonfur Galbeed.

Kahor khilaafaadka siyaasadeed ee hadda jira, wuxuu xil sare oo ciidan kasoo qabtay Buurhakaba, isagoo lala xiriiriyay ciidamada Daraawiishta iyo Birmadka ee qaabilsan hawlgallada ammaanka degmada. Aqoonta uu u leeyahay deegaanka iyo xiriirka uu la leeyahay ciidamada halkaas jooga ayaa bixitaankiisa ka dhigaya arrin muhiim u ah xaaladda siyaasadeed iyo midda amni.

Taliyaha ayaa sidoo kale door muuqda ka qaatay ciidamadii kasoo dhaqaaqay Buurhakaba ee tagay Baydhabo intii lagu jiray iska-horimaadyadii ugu dambeeyay. Ilo wareedyo ayaa sheegay inuu kamid ahaa saraakiishii isku dubbariday ciidamadii taageerayay maamulka gacanta ku haya xarunta Koonfur Galbeed.

Is-casilaadda la sheegay ee Sandheere ayaa kusoo beegmaysa waxyar kadib dagaallo culus oo Baydhabo ku dhexmaray ciidamada dowladda federaalka iyo xoogagga daacadda u ah Laftagareen.

Ciidamada federaalka ayaa Agoosto 17 dib ula wareegay magaalada kadib dagaal xooggan oo ay ku dhinteen dagaalyahanno, askar iyo dad rayid ah, sida ay saraakiil iyo goobjoogayaal u sheegeen baidoa online

Baydhabo waxay xuddun u noqotay muran muddo socday oo ku saabsan awoodda siyaasadeed ee maamulka Koonfur Galbeed. Khilaafka waxaa dhinacyo ka ah dowladda federaalka, maamulka uu hoggaamiyo Aadan Madoobe iyo ciidamada taageersan Laftagareen.

Ciidamada dowladda federaalka ayaa markii ugu horreysay Baydhabo la wareegay 30-kii Maarso, kadib markii uu sii xoogaystay khilaafkii u dhexeeyay Muqdisho iyo maamulkii hore ee Koonfur Galbeed. Muranka ayaa salka ku hayay wax-ka-beddelka dastuurka, doorashooyinka dowlad-goboleedka iyo awood-qaybsiga dowladda federaalka iyo maamul-goboleedyada.

Laftagareen ayaa ku dhawaaqay inuu xilka ka degay kadib markii ciidamada federaalka ay bishii Maarso la wareegeen Baydhabo, maalmo kadib markii dib loogu doortay doorasho lagu murmay. Hase yeeshee, ciidamo isaga taageersan ayaa sii waday dhaqdhaqaaqooda, iyagoo markii dambe isku dayay inay dib ula wareegaan magaalada.

Khilaafka siyaasadeed ayaa dhowr jeer saameeyay ammaanka gobolka Bay. Baydhabo waa xarun muhiim u ah maamulka, ciidamada ammaanka iyo hawlaha bani’aadannimada, waxaana ku nool dad badan oo kasoo barakacay colaadaha iyo abaaraha.

Waddada isku xirta Baydhabo iyo Buurhakaba ayaa sidoo kale muhiim u ah dhaq-dhaqaaqa ciidamada, dadka rayidka ah iyo gaadiidka ganacsiga. Amni-darrada ka jirta waddadan ayaa hore loola xiriiriyay khilaafaadka siyaasadeed iyo weerarrada Al-Shabaab.

Bixitaanka Sandheere wuxuu wiiqi karaa awoodda ciidan ee garabka Aadan Madoobe haddii ay raacaan askar ama saraakiil isaga ka amar qaata. Khibraddiisa ciidan iyo xiriirka uu ku leeyahay Buurhakaba ayaa sidoo kale go’aankiisa xiga ka dhigaya mid saameyn ku yeelan kara awood-qaybsiga ciidan ee gobolka Bay.

Haddii la xaqiijiyo inuu ku biiray garabka Laftagareen, waxay noqon doontaa tallaabo saameyn leh oo kusoo beegmaysa kadib dagaalladii ugu dambeeyay ee Baydhabo. Hase yeeshee, arrintaas weli lama xaqiijin, waxaana mowqifkiisa rasmiga ah la ogaan karaa marka uu si toos ah warbaahinta ula hadlo.

Kala qaybsanaanta ciidamada ammaanka waxay sare u qaadi kartaa khatarta dagaallo kale, iyadoo sidoo kale saameyn karta badbaadada dadka rayidka ah. Xiisadaha siyaasadeed waxay ciidamada iyo agabka ammaanka ka jeedin karaan hawlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab.