SHABEELLAHA HOOSE, SOOMAALIYA — 2-da Nofeembar 2026 — Wararka laga helayo gobolka Shabeellaha Hoose ayaa sheegaya in la burburiyey saddex buundo oo muhiim ah oo ku yaalla waddada isku xirta deegaannada Leego iyo Jameeco, xilli ay halkaasi ka jiraan abaabullo ciidan oo xooggan oo ay wadaan ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dagaalyahannada Al-Shabaab.

Saddexda buundo ee la sheegay in la burburiyey waxaa ugu weyn Buundada Leego, taas oo ahayd marin muhiim u ah isu socodka dadka, gaadiidka ganacsiga iyo sahayda loo kala qaado deegaannada gobollada Shabeellaha Hoose iyo Baay.

Sida ay ilo amni u sheegeen Baidoa Online, burburinta buundooyinkan ayaa kusoo beegmaysa xilli labada dhinac ee isku haya deegaannadaasi ay wadaan dhaq-dhaqaaqyo ciidan iyo diyaar-garow militari, kaddib dagaallo culus oo qiyaastii toddobaad ka hor ka dhacay agagaarka deegaanka Jameeco.

Inkastoo dagaalladii hore ay joogsadeen, haddana xaaladda amni ee deegaanka ayaa weli ah mid kacsan, iyadoo ay jiraan warar sheegaya in labada dhinac ay xoojinayaan fariisimahooda, isla markaana ay diyaarinayaan ciidamo dheeraad ah.

Dagaalladii Culus ee Jameeco ka Dhacay 26-kii Oktoobar

Burburinta la soo wariyey ee buundooyinkan ayaa kusoo beegmaysa toddobaad kaddib dagaallo culus oo 26-kii Oktoobar ka dhacay agagaarka deegaanka Jameeco ee gobolka Shabeellaha Hoose.

Dagaalladaasi ayaa dhacay xilli ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya ay wadeen hawlgal militari oo loogu magac daray Hawlgalka Banooda, kaas oo qayb ka ahaa dadaallada dowladda ee ku aaddan in ay gaarto degmada Buurhakaba ee gobolka Baay.

Ciidamada dowladda ayaa la kulmay iska caabin xooggan oo kaga timid dagaalyahannada Al-Shabaab, iyadoo warbixinno laga helay dagaalka ay tilmaameen in la adeegsaday gaadiid laga soo buuxiyey walxaha qarxa iyo weerarro toos ah oo lagu qaaday ciidamadii horumarka samaynayey.

Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa dagaalka kaddib sheegtay in hawlgalka lagu dilay ku dhowaad 75 dagaalyahan oo Al-Shabaab ah, halka 56 kalena lagu dhaawacay.

Dhanka kale, warar kale oo laga helay ilo ciidan iyo amni ayaa tilmaamay in ciidamada dowladda ay dagaalka ku waayeen askar iyo gaadiid militari, inkastoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin tirada khasaarahaasi.

Al-Shabaab ayaa iyaduna sheegatay in dagaalka ay ku dishay 321 askari oo ka tirsan ciidamada dowladda, isla markaana ay gacanta ku dhigtay saanad militari. Sheegashadaas si madax-bannaan looma xaqiijin.

Dagaalka Jameeco ayaa muujiyey caqabadaha amni ee ka jira waddooyinka istaraatiijiga ah ee isku xira Shabeellaha Hoose iyo gobolka Baay.

Abaabullo Ciidan oo Xooggan iyo Cabsi Laga Qabo Dagaallo Cusub

Ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dagaalyahannada Al-Shabaab ayaa la sheegay inay wadaan abaabullo ciidan oo xooggan, iyagoo xoojinaya fariisimahooda iyo diyaar-garowgooda militari.

Dhaq-dhaqaaqyadan ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo in mar kale ay dagaallo ka qarxaan deegaannada ku teedsan waddada Leego iyo Jameeco.

Burburinta saddexda buundo ayaa sidoo kale la filayaa inay saameyn ku yeelato dhaqdhaqaaqa gaadiidka, gaar ahaan kuwa xamuulka, gaadiidka rayidka iyo kolonyooyinka ciidamada ee isticmaala waddooyinkan.

Buundooyin Halbowlayaal u Ahaa Shacabka Gobollada Baay iyo Shabeellaha Hoose

Saddexda buundo ee la sheegay in la burburiyey ayaa muhiimad gaar ah u lahaa nolosha dadka ku nool qaybo badan oo ka tirsan gobollada Shabeellaha Hoose iyo Baay.

Buundooyinkan ayaa fududeyn jiray isu socodka dadka, gaadiidka ganacsiga, gaadiidka xamuulka iyo badeecadaha muhiimka u ah nolosha bulshada.

Dadka ku nool deegaannada miyiga ah ayaa si gaar ah ugu tiirsanaa waddooyinkan si ay u gaaraan suuqyada, xarumaha caafimaadka iyo goobaha kale ee adeegyada aasaasiga ah laga helo.

Burburkooda ayaa keeni kara in ganacsatada iyo gaadiidleydu ay raadsadaan waddooyin kale oo dhaadheer ama amnigoodu liito, taas oo kordhin karta kharashka gaadiidka iyo qiimaha badeecadaha.

Sidoo kale, waxaa laga cabsi qabaa in burburka buundooyinkan uu adkeeyo gaarsiinta gargaar bani’aadannimo deegaannada ay ku nool yihiin bulshooyinka nugul.

Gobollada Baay iyo Shabeellaha Hoose ayaa horey ula daalaa dhacayay caqabado la xiriira amni-darro, waddooyin xiran iyo helitaanka adeegyada muhiimka ah.

Taariikhda Weerarradii Al-Shabaab ee Leego

Deegaanka Leego ayaa muddo dheer ahaa goob ay ka dhaceen dagaallo iyo weerarro culus oo u dhexeeyey Al-Shabaab iyo ciidamada dowladda ama kuwa nabad ilaalinta Afrika.

26-kii Juun 2015, Al-Shabaab ayaa weerar ballaaran ku qaaday saldhig ay ciidamada Midowga Afrika ku lahaayeen deegaanka Leego.

Weerarkaasi ayaa ku billowday gaari laga soo buuxiyey walxaha qarxa, waxaana xigay dagaalyahanno gudaha u galay saldhigga.

Waxaa weerarkaasi ku dhintay tobannaan askari oo u dhashay Burundi, kuwaas oo ka tirsanaa ciidamadii Midowga Afrika ee xilligaasi ka hawlgalayay Soomaaliya.

Dhacdadaasi ayaa noqotay mid ka mid ah weerarradii ugu khasaaraha badnaa ee lagu qaaday ciidamada Midowga Afrika muddadaas.

Sidoo kale, Al-Shabaab ayaa horey u bartilmaameedsatay kaabayaasha gaadiidka, oo ay ku jiraan buundooyin, si ay u carqaladeyso dhaqdhaqaaqa ciidamada.

Bishii Sebteembar 2015, weerar ay Al-Shabaab ku qaaday saldhigga ciidamada Midowga Afrika ee Janaale ayaa waxaa ka mid ahaa burburinta buundo si loo xaddido waddo suuragal u ahayd in ciidamada ay uga baxaan deegaanka.

Muhiimadda Istaraatiijiga ah ee Waddada Buurhakaba

Waddada isku xirta Leego iyo Jameeco ayaa qayb ka ah isku xirka gaadiidka ee u dhexeeya Muqdisho, Shabeellaha Hoose iyo gobolka Baay, gaar ahaan deegaannada ku teedsan jidka aada Buurhakaba iyo Baydhabo.

Muhiimadda waddadan ayaa sii korortay kaddib hawlgalladii militari ee dhowaan ka dhacay deegaanka Jameeco iyo xiisadaha siyaasadeed iyo amni ee ka jira Koonfur Galbeed Soomaaliya.

Buurhakaba ayaa ah degmo leh muhiimad istaraatiiji ah, maadaama ay ku taallo waddada muhiimka ah ee isku xirta Muqdisho iyo Baydhabo.

Dagaalladii 26-kii Oktoobar ayaa muujiyey caqabadaha ay wajahayaan ciidamada dowladda ee isku dayaya inay horumar ka sameeyaan deegaannada lagu muransan yahay.

Burburinta buundooyinka ayaa hadda kusoo kordhinaysa caqabad kale oo dhinaca gaadiidka iyo sahayda ah, xilli labada dhinac ay sii wadaan abaabulkooda militari.

Walaac Kusoo Kordhay Shacabka

Dadka ku nool deegaannada Leego, Jameeco iyo qaybaha kale ee gobollada Shabeellaha Hoose iyo Baay ayaa wajahaya hubanti la’aan la xiriirta xaaladda amni iyo mustaqbalka waddooyinka muhiimka u ah noloshooda.

Burburinta saddexda buundo ayaa halis ku ah isu socodka shacabka, ganacsiga iyo gaarsiinta adeegyada aasaasiga ah.

Iyadoo ciidamada dowladda iyo Al-Shabaab ay sii wadaan abaabullo militari oo xooggan, waxaa jirta cabsi ah in xaaladda amni ay mar kale faraha ka baxdo.



Baidoa Online | Wararka Amniga iyo Arrimaha Koonfurta Soomaaliya