MUQDISHO, Soomaaliya — Luulyo 4, 2026 — Turkiga ayaa la sheegay inuu Soomaaliya u arko goob ku habboon tijaabinta gantaallada masaafo dheer iyo horumarinta barnaamijyadiisa hawada sare, sida lagu sheegay warbixin uu daabacay wargeyska Faransiiska ee Le Monde. Warbixinta ayaa sidoo kale xustay in qorshahan uu walaac ka dhex abuuray qaar ka mid ah dowladaha gobolka, gaar ahaan Israa’iil.

Wargeyska Le Monde ayaa sheegay in Ankara ay qiimeynayso suurtagalnimada in Soomaaliya loo adeegsado tijaabooyin la xiriira gantaallo masaafo dheer gaari kara iyo tiknoolajiyada hawada sare.

Sida warbixintu sheegtay, xeebaha dheer ee Soomaaliya ee ku teedsan Badweynta Hindiya ayaa siinaya Turkiga fursad uu ku sameeyo tijaabooyin aan si fudud looga fulin karin gudaha dalkiisa.

Warbixintu waxay kusoo beegmaysaa xilli xiriirka Soomaaliya iyo Turkigu uu sii xoogeysanayo, gaar ahaan dhinacyada amniga, difaaca, dhaqaalaha iyo kaabeyaasha dhaqaalaha.

Ilaa hadda ma jirto wax war rasmi ah oo ka soo baxay dowladda Turkiga ama Dowladda Federaalka Soomaaliya oo si toos ah uga jawaabaya warbixintaas.

Xarunta Hawada Sare Ee Soomaaliya

Warbixinta Le Monde ayaa dib u soo nooleysay doodaha ku saabsan xarunta hawada sare ee Turkigu qorsheynayo inuu ka dhiso Soomaaliya.

Markii hore mashruucan waxaa lagu tilmaamay xarun loogu talagalay dayax-gacmeedyada iyo hawlaha la xiriira barnaamijyada hawada sare. Hase yeeshee, warbixinta cusub ayaa sheegaysa in xaruntaasi loo adeegsan karo hawlo kale oo la xiriira tijaabinta gantaallada iyo tiknoolajiyada difaaca.

Wargeysku wuxuu sheegay in goobta juqraafiyeed ee Soomaaliya, gaar ahaan meelaha u dhow dhulbaraha, ay ka dhigayaan meel soo jiidasho leh oo loogu talagalay hawlaha hawada sare iyo gantaallada.

Khubaro dhanka difaaca ah ayaa xusay in xarumaha hawada sare qaarkood ay farsamo ahaan awood u leeyihiin inay qabtaan hawlo badan oo ka baxsan dirista dayax-gacmeedyada.

Walaaca Amniga Gobolka

Warbixintu waxay sheegtay in Israa’iil ay si dhow ula socoto qorshayaashan la xiriira Soomaaliya.

Sida uu qoray Le Monde, mas’uuliyiin Israa’iili ah ayaa walaac ka muujiyay in tijaabooyinka noocan ah ay saameyn ku yeelan karaan isu dheellitirka amniga gobolka.

Warbixintu ma aysan sheegin wax caddeyn ah oo muujinaya in bartilmaameedyo gaar ah la qorsheeyay, balse waxay tilmaantay in dalal iyo dhulal ku yaalla Geeska Afrika ay ku jiri karaan masaafo ahaan goobaha ay gaari karaan gantaallada noocaas ah.

Arrintan ayaa kusoo aadaysa iyadoo Geeska Afrika, Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed ay noqdeen goobo ay ku loollamayaan quwadaha gobolka iyo kuwa caalamkuba.

Jawaabta Dowladda

Ilaa waqtiga warbixintan la qorayay, Dowladda Federaalka Soomaaliya kama aysan hadlin wararka ku saabsan suurtagalnimada in Soomaaliya loo adeegsado tijaabinta gantaallada Turkiga.

Dowladda Turkiga ayaa hore u sheegtay in iskaashigeeda Soomaaliya uu diiradda saarayo horumarinta dhaqaalaha, amniga, la dagaallanka argagixisada iyo mashaariicda horumarinta.

Turkiga ayaa tan iyo sanadkii 2011 si weyn u kordhiyay joogitaankiisa Soomaaliya, isagoo hirgeliyay mashaariic badan oo dhinacyada caafimaadka, waxbarashada, kaabeyaasha dhaqaalaha iyo amniga ah.

Sidoo kale, Ankara waxay maamushaa xarunta ugu weyn ee ay ciidamada Soomaaliya ku tababarto gudaha Muqdisho, taas oo astaan u noqotay xiriirka dhow ee labada dal.

Dhawrkii sano ee ugu dambeeyay, Turkiga wuxuu sare u qaaday dadaallada uu ku doonayo inuu yeesho awood madax-bannaan oo dhinaca hawada sare ah, taas oo qayb ka ah himiladiisa tiknoolajiyadeed iyo difaac.

Goobta Soomaaliya ee ku dhow dhulbaraha ayaa muddo dheer loo arkayay meel ku habboon hawlaha hawada sare sababo la xiriira faa’iidooyinka farsamo ee ay bixiso.

Indhaha ayaa hadda ku wajahan dowladda Soomaaliya iyo dowladda Turkiga si loo arko haddii ay bixiyaan faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan warbixinta Le Monde.

Khubarada amniga iyo siyaasadda gobolka ayaa sidoo kale si dhow ula socon doona horumarka mashruuca xarunta hawada sare iyo saameynta uu ku yeelan karo Geeska Afrika.

Haddii warbixintan la xaqiijiyo, Soomaaliya waxay noqon kartaa meel muhiim ah oo qayb ka noqota qorshayaasha istiraatiijiyadeed ee Turkiga ee dhinacyada difaaca iyo hawada sare.

Arrintani waxay sare u qaadi kartaa muhiimadda juqraafiyeed ee Soomaaliya, iyadoo sidoo kale soo jiidan karta danaha iyo dareenka quwadaha kale ee gobolka iyo kuwa caalamiga ah.

Dhanka kale, mashruucyada waaweyn ee noocan ah waxay Soomaaliya u keeni karaan maalgashi iyo horumar dhinaca kaabeyaasha dhaqaalaha ah, balse waxay sidoo kale dhalin karaan dood ku saabsan saameynta amni iyo siyaasadeed ee ka dhalan karta.