BAIDOA, Soomaaliya — July 6, 2026 —Duqeymo Diyaarado F-16 ah oo la Sheegay in ay Ka Dhaceen Duleedka Baydhabo Xilli Amniga Adkeeyay

Warar ka imanaya magaalada Baydhabo ee xarunta Koonfur Galbeed Soomaaliya ayaa sheegaya in diyaaradaha dagaalka ee F-16 oo la rumeysan yahay inay Turkiga leeyihiin ay duqeymo ka fuliyeen duleedka magaalada, sida ay sheegeen dad deegaanka ah iyo ilo amni, xilli si weyn loo adkeeyay amniga caleema saarka Madaxweynaha Koonfur Galbeed Aaden Maxamed Nuur (Aaden Madoobe).

Dadka deegaanka ayaa sheegay inay maqleen jug culus iyo qaraxyo waaweyn oo ka dhacay deegaannada ka baxsan magaalada, iyagoo sidoo kale soo weriyay in ay arkeen diyaarado militari oo dul heehaabaya aagga. Qaar ka mid ah dadka ayaa sheegay in duqeymuhu ay u muuqdeen kuwo lala beegsaday goobo aan si rasmi ah loo caddeyn.

Si kastaba ha ahaatee, ma jirto xaqiijin madax-bannaan oo muujinaysa in duqeymo dhab ah ay dhaceen, mana jiro war rasmi ah oo ka soo baxay Dowladda Federaalka Soomaaliya, maamulka Koonfur Galbeed, ama dowladda Turkiga oo ku saabsan dhacdadan la sheegay.

Wararkii Ugu Dambeeyay

Sida ay sheegeen dad deegaanka ah, dhacdadan ayaa dhacday saacadihii hore ee subaxnimadii Axadda, ka hor inta aan la arkin dhaq-dhaqaaqyo amni oo xooggan oo ka bilaabmay gudaha iyo hareeraha Baydhabo.

Ilo amni oo la hadlay warbaahinta maxalliga ah ayaa sheegay in magaalada iyo deegaannada ku xeeran lagu adkeeyay amniga si loo xaqiijiyo badbaadada madaxda ka qeyb galeysa caleema saarka. Waxay intaa ku dareen in howlgallo amni oo ballaaran ay socdaan, inkastoo aysan faahfaahin ka bixin hawlgalada cirka.

Qaar ka mid ah dadka deegaanka ayaa sheegay inay arkeen diyaarado si hoose u duulaya, ka hor inta aan la maqlin qaraxyada ka dhacay duleedka magaalada. Si kastaba, sheegashada duqeymaha weli si rasmi ah looma xaqiijin.

Caleema Saar Xilli Amni Adag

Caleema saarka Madaxweynaha Koonfur Galbeed Aaden Maxamed Nuur ayaa maanta ka dhacaysa Baydhabo, iyadoo ay ka qeyb galayaan mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo madax goboleedyo.

Amniga magaalada ayaa si weyn loo adkeeyay, waxaana la dhigay baro koontarool oo dheeraad ah, iyadoo la xaddiday dhaq-dhaqaaqa qaybo ka mid ah magaalada.

Saraakiil amni oo ku lug leh diyaarinta munaasabadda ayaa sheegay in tallaabooyinkan ay yihiin kuwo lagu sugayo amniga madaxda iyo martida ka qeyb galaysa.

Mawqifka Dowladda iyo Amniga

Ma jiro war rasmi ah oo ka soo baxay Dowladda Federaalka ama maamulka Koonfur Galbeed oo ku saabsan duqeymaha la sheegay ama dhaqdhaqaaqa diyaaradaha ee Baydhabo.

Saraakiil amni oo aan magacooda la shaacin ayaa warbaahinta u sheegay in howlgalada socda ay yihiin “tallaabooyin amni oo lagu xoojinayo sugidda amniga caleema saarka,” balse ma aysan xaqiijin hawlgal cirka ah.

Sidoo kale, dowladda Turkiga weli kama aysan hadlin wararka ku saabsan diyaaradaha F-16 ee la sheegay in ay ka hawlgaleen aagga.

Turkiga ayaa sanado badan ka mid ahaa dalalka taageera dhanka amniga iyo tababarka ciidamada Soomaaliya, isagoo si gaar ah u tababara Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Baydhabo ayaa marar badan lagu arkay xaalado amni oo la adkeeyo xilliyada doorashooyinka iyo munaasabadaha siyaasadeed, iyadoo mararka qaar la geeyo ciidamo dheeraad ah.

Arrimaha siyaasadeed ee Federaalka iyo dowlad goboleedyada ayaa inta badan sababa in amniga si gaar ah loo adkeeyo marka ay dhacaan munaasabado heer sare ah.

Waxaa la filayaa in amniga Baydhabo uu sii adkaado inta ay socoto caleema saarka, iyadoo la ilaalinayo xarumaha dowladda iyo goobaha muhiimka ah.

Mas’uuliyiin heer federaal iyo heer goboleed ayaa la filayaa inay caddeyn dheeraad ah ka bixiyaan wararka la xiriira dhaqdhaqaaqa cirka iyo xaaladda guud ee amniga.

Kooxo mucaarad ah oo Soomaaliyeed ayaa horey u dhaleeceeyay sii kordhinta joogitaanka Turkiga ee Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada milatariga iyo siyaasadda, iyaga oo ku eedeeyay in ay saameyn ku yeelan karto arrimaha gudaha isla markaana ay wiiqi karto madaxbannaanida dalka. Waxay si gaar ah u tilmaamaan iskaashiga amni ee ballaaran ee u dhexeeya Turkiga iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya, oo ay ka mid yihiin saldhigga milatari ee Turkiga ee Muqdisho iyo tababarrada ciidamada Soomaaliya, taas oo ay u arkaan calaamad muujinaysa faragelin sii xoogeysanaysa oo ku saabsan siyaasadda gudaha.

Dhanka kale, Dowladda Turkiga ayaa si joogto ah u beenisay eedeymahaas, iyadoo sheegtay in joogitaankeedu uu ku saleysan yahay heshiisyo rasmi ah oo laba geesood ah oo diiradda saaraya iskaashi amni, la dagaallanka argagixisada, iyo taageeridda dib-u-dhiska dalka Soomaaliya. Turkiga wuxuu ku adkaysanayaa in ujeeddadiisu tahay xoojinta xasilloonida iyo hay’adaha dowladda Soomaaliya, ayna jirin wax faragelin siyaasadeed ah oo uu ku hayo arrimaha gudaha dalka.