Sabti , May 16, 2026 (Baidoa Online) -Qaramada Midoobay ayaa ka digtay in Soomaaliya ay gashay marxalad xasaasi ah oo kala guur siyaasadeed iyo tartan doorasho ah, iyadoo ku baaqday in si degdeg ah loo gaaro is-afgarad siyaasadeed si looga hortago qalalaase hor leh.
Ergayga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya ayaa ugu baaqay Dowladda Federaalka in ay miiska wada hadalka kusoo celiso dhammaan dhinacyada siyaasadda si loo dhiso heshiis ballaaran oo ku saabsan hannaanka doorashooyinka dalka.
War qoraal ah oo ka soo baxay QM ayaa muujiyay walaac ku saabsan horumar la’aanta wada hadalladii ugu dambeeyay ee ka dhacay xerada Xalane ee Muqdisho, kuwaas oo ku dhammaaday natiijo la’aan ku saabsan qodobbadii ugu waaweynaa ee lagu muransanaa.
Sida lagu sheegay bayaanka QM, Soomaaliya waxay hadda gashay marxalad siyaasadeed oo xasaasi ah oo u baahan in si degdeg ah loo helo heshiis guud oo u dhexeeya dhinacyada siyaasadda.
Ergayga Gaarka ah ayaa ku booriyay Dowladda Federaalka in ay dib isugu keento mucaaradka, dowlad goboleedyada iyo daneeyayaasha kale si loo gaaro heshiis wadajir ah oo lagu maareeyo hannaanka doorashooyinka.
QM ayaa sheegtay in ay ka walaacsan tahay in wadahadalladii dhowaan ka dhacay Xalane ay ku dhammaadeen is-afgarad la’aan, taas oo sii xoojisay kala aragti duwanaanshaha siyaasadeed ee jira.
Sida lagu sheegay bayaanka, sii socoshada khilaafaadka siyaasadeed waxay keeni kartaa saameyn taban oo ku saabsan amniga, howlaha bani’aadamnimo iyo xasilloonida guud ee dalka.
Jawaabta Dowladda iyo Dhinacyada Siyaasadda
Ilaa hadda Dowladda Federaalka Soomaaliya kama aysan jawaabin war-saxaafadeedka Qaramada Midoobay.
Dhinacyada mucaaradka ayaa horey ugu baaqay in la helo hannaan wada tashi oo ballaaran oo ku saleysan heshiis guud oo lagu mideynayo arrimaha doorashooyinka iyo dastuurka.
Sida ay sheegeen falanqeeyayaal siyaasadeed, wada hadallada ka socda Xalane ayaa marar badan noqday goob muhiim ah oo lagu isku dayo in lagu xalliyo khilaafaadka siyaasadeed, balse badanaa ku dhammaada natiijo la’aan.
Soomaaliya ayaa muddooyinkii dambe ku jirtay dood siyaasadeed oo ku saabsan nidaamka doorashooyinka, dastuurka iyo hannaanka kala guurka siyaasadeed.
Sanadihii la soo dhaafay, wada hadallada siyaasadeed ayaa loo adeegsaday in lagu xalliyo khilaafaadka la xiriira doorashooyinka iyo awood qaybsiga, balse heshiisyada la gaaro ayaa inta badan noqday kuwo aan si buuxda loo hirgelin.
Dalka ayaa weli ku shaqeeya nidaam federaal ah oo isku dhafan, iyadoo ay jiraan caqabado la xiriira amniga, dhismaha hay’adaha dowladda iyo kala duwanaanshaha siyaasadeed.
Qaramada Midoobay iyo saaxiibada caalamiga ah ayaa marar badan ku booriyay madaxda Soomaaliya in ay gaaraan heshiis siyaasadeed oo waara si loo taageero xasilloonida iyo horumarka dalka.
Baaqa Qaramada Midoobay ayaa la filayaa inuu kordhiyo cadaadiska ku wajahan dhinacyada siyaasadda Soomaaliya si ay dib ugu laabtaan miiska wada hadalka.
Ilaa hadda lama shaacin jadwal cusub oo lagu bilaabayo wareeg cusub oo wada hadal ah kadib burburka wadaxaajoodyadii ugu dambeeyay.
Indhaha ayaa hadda ku wajahan jawaabta Dowladda Federaalka iyo mucaaradka, iyo in la helo fursad cusub oo lagu gaari karo heshiis siyaasadeed.
Digniinta Qaramada Midoobay waxay muujinaysaa xaaladda jilicsan ee geeddi-socodka siyaasadeed ee Soomaaliya, gaar ahaan xilli lagu jiro marxalad doorasho.
Haddii aan heshiis la gaarin, waxaa suuragal ah in ay sii kordhaan khilaafaadka siyaasadeed, taas oo saameyn karta hay’adaha dowladda iyo kalsoonida shacabka.
Arrintan ayaa sidoo kale saameyn ku yeelan karta howlaha bani’aadamnimo iyo amniga dalka, maadaama deegaanno badan ay weli wajahaan xaalado adag.