MUQDISHO, Soomaaliya — Juun 27, 2026 —Ciidamo ka yimid degmada Wanlaweyn ee gobolka Shabeellaha Hoose ayaa Sabtidii si rasmi ah ugu biiray ciidamada taageersan Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed “Lafta Gareen”, kuwaas oo ku sugan duleedka magaalada Baydhabo, sida ay sheegeen saraakiil iyo ilo deegaanka ah.
Ciidamadan oo uu hoggaaminayay Taliyaha Saldhigga Booliiska degmada Wanlaweyn, Xasan Ubaay, ayaa la sheegay inay wateen hub culus iyo gaadiid ciidan. Waxaa halkaas kusoo dhoweeyay masuuliyiin iyo saraakiil taageersan maamulka Lafta Gareen.
Soo biiritaanka ciidamadan ayaa kusoo aadaya xilli uu weli taagan yahay muranka siyaasadeed iyo loollanka awoodda ee ka dhex jira dhinacyada isku haya hoggaanka Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed.
Masuuliyiin taageersan Lafta Gareen ayaa sheegay in ciidamadan ay gaareen fariisimaha ciidamada ku sugan duleedka Baydhabo, halkaas oo ay ku muujiyeen taageeradooda maamulka uu hoggaamiyo Lafta Gareen.
Sida ay sheegeen ilo amni, ciidamada cusub ayaa lagu wareejiyay goobaha ay ku sugan yihiin ciidamada taageersan maamulka Koonfur Galbeed ee uu hoggaamiyo Lafta Gareen.
Wararka laga helayo deegaanka ayaa tilmaamaya in ciidamadu ay wateen hub iyo gaadiid ciidan, inkastoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin karin tirada saxda ah ee ciidamada iyo qalabka ay wateen.
Masuuliyiinta taageersan Lafta Gareen ayaa ku tilmaamay tallaabadan mid sare u qaadaysa awoodda ciidamada ku sugan duleedka Baydhabo.
Khilaafka Siyaasadeed Ee Koonfur Galbeed
Soo biiritaanka ciidamadan ayaa kusoo beegmaya iyadoo weli ay jiraan laba dhinac oo ku kala aragti duwan hoggaanka iyo sharciyadda maamulka Koonfur Galbeed.
Hal maamul ayaa weli ka howlgala magaalada Baydhabo isagoo taageero ka helaya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo siyaasiyiin la safan.
Dhanka kale, kooxda taageersan Madaxweyne Lafta Gareen ayaa ku sugan duleedka magaalada Baydhabo tan iyo markii ay soo baxeen khilaafaad siyaasadeed oo ku saabsan hoggaanka maamulka iyo hannaanka siyaasadeed ee gobolka.
Falanqeeyayaasha arrimaha siyaasadda ayaa sheegaya in sii socoshada maamullada iska soo horjeeda ay adkeyneyso dadaallada lagu doonayo in xal waara looga gaaro muranka ka taagan Koonfur Galbeed.
Ilaa hadda lama soo sheegin wax dagaal ah ama khasaare ka dhashay soo gelitaanka ciidamadan.
Dadka deegaanka ayaa sheegay in xaaladda magaalada Baydhabo iyo nawaaxigeeda ay deggan tahay, inkastoo ay jirto walaac la xiriira dhaq-dhaqaaqyada ciidan ee isa soo taraya.
Hay’adaha gargaarka iyo ururrada ka shaqeeya arrimaha bani’aadannimada ayaan weli soo sheegin wax barakac ah oo ka dhashay dhacdadan.
Jawaabta Dowladda Federaalka
Ma jirin war rasmi ah oo kasoo baxay Dowladda Federaalka Soomaaliya oo ku saabsan ciidamada ka yimid Wanlaweyn ee ku biiray ciidamada taageersan Lafta Gareen.
Masuuliyiinta dowladda ayaa hore ugu baaqay in khilaafaadka siyaasadeed lagu xalliyo wada-hadal iyo hannaan sharciyeed, halka dhinacyada siyaasadeed ee is haya ay weli sii wadaan doodaha ku saabsan hoggaanka maamulka.
Koonfur Galbeed ayaa sanadihii lasoo dhaafay martigelisay muranno siyaasadeed oo la xiriira hoggaanka maamulka, doorashooyinka iyo awood-qaybsiga siyaasadeed.
Magaalada Baydhabo ayaa ahayd xarunta ugu weyn ee khilaafyadan maadaama ay tahay caasimadda maamulka Koonfur Galbeed iyo xarunta hay’adaha dowliga ah ee maamulkaasi.
Khilaafaadkii hore ayaa marar kala duwan sababay isku soo baxyo siyaasadeed, abaabul ciidan iyo dadaallo dhexdhexaadin ah oo ay wadeen odayaal dhaqameed, siyaasiyiin iyo bulshada rayidka ah.
Indhaha siyaasiyiinta iyo shacabka ayaa hadda ku wajahan sida ay uga falcelin doonaan dhinacyada kale ee ku lugta leh muranka siyaasadeed.
Falanqeeyayaasha ayaa aaminsan in soo biiritaanka ciidamadan uu saameyn ku yeelan karo isu dheelitirka awoodaha siyaasadeed iyo amni ee gobolka.
Odayaasha dhaqanka iyo qaybaha kala duwan ee bulshada ayaa ku baaqaya in la xoojiyo wada-hadalka si looga fogaado isku dhacyo hor leh.
Soo biiritaanka ciidamada ka yimid Wanlaweyn waxay muujinaysaa in loollanka siyaasadeed ee Koonfur Galbeed uu weli saameyn ku leeyahay qaab-dhismeedka amniga iyo isbahaysiyada siyaasadeed ee gobolka.
Haddii ay sii socdaan dhaqdhaqaaqyada noocan oo kale ah, waxaa suuragal ah inay saameyn ku yeeshaan wada-hadallada siyaasadeed iyo isu dheelitirka awoodda ee dhinacyada iska soo horjeeda.
Shacabka ku nool Baydhabo iyo deegaanada ku dhow ayaa si dhow ula socda xaaladda, iyagoo ka walaacsan in xiisadaha siyaasadeed ay saameyn ku yeeshaan amniga, ganacsiga iyo adeegyada bulshada.
Xasiloonida Koonfur Galbeed ayaa sidoo kale muhiim u ah dadaallada guud ee Soomaaliya ee lagu xoojinayo nidaamka federaalka, amniga iyo wada-shaqeynta dowladda dhexe iyo dowlad goboleedyada.
