MUQDISHO, Soomaaliya 4 November 2026-Xiisad siyaasadeed iyo mid garsoor ayaa ka dhalatay wararka sheegaya in Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, uu xilkii ka qaaday Guddoomiyihii Maxkamadda Sare ee dalka, Baashe Yuusuf Axmed, isagoo xilkaas u magacaabay Garyaqaan Ibraahim Iidle Suleymaan.
Xil-ka-qaadistan ayaa kusoo aadaysa xilli Maxkamadda Sare ay gacanta ku haysay dacwad xasaasi ah oo uu gudbiyay Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Sheekh Shariif Sheekh Axmed, taas oo la xiriirta wax-ka-beddellada lagu muransan yahay ee Dastuurka Kumeelgaarka ah iyo hannaanka doorashooyinka dalka.
Arrintan ayaa dhalisay hadal-hayn siyaasadeed iyo su’aalo ku saabsan madax-bannaanida hay’adaha garsoorka, gaar ahaan xilli ay jiraan khilaafaad siyaasadeed oo xooggan oo u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo siyaasiyiinta mucaaradka.
Dacwadda Dastuurka iyo Sababta Xil-ka-qaadistu Xasaasiga u Noqotay
Guddoomiyihii xilka laga qaaday, Baashe Yuusuf Axmed, ayaa hoggaaminayay Maxkamadda Sare xilli uu Madaxweynihii hore Sheekh Shariif Sheekh Axmed u gudbiyay dacwad ka dhan ah wax-ka-beddellada Dastuurka iyo arrimaha doorashooyinka ee lagu muransan yahay.
Dacwaddan ayaa muhiimad gaar ah leh, maadaama go’aanka kasoo bixi kara Maxkamadda Sare uu saameyn ku yeelan karo hannaanka dastuuriga ah iyo qorshayaasha siyaasadeed ee Dowladda Federaalka.
Sida ay ilaha sheegayaan ka soo xigatay ilo xog-ogaal ah, Baashe Yuusuf ayaa qorsheynayay inuu Jimcaha yimaado magaalada Muqdisho, halka Sabtida xigta la filayay inuu ku dhawaaqo go’aan Maxkamadda Sare ka gaartay wax-ka-beddellada Dastuurka.
Wararkaasi waxay sheegayaan in go’aanka la filayay uu ka hor imaan karay wax-ka-beddellada Dastuurka ee ay taageersan tahay xukuumadda Madaxweyne Xasan Sheekh.
Xil-ka-qaadista Baashe oo timid ka hor waqtiga la sheegay in go’aanka lagu dhawaaqi lahaa ayaa sii kordhisay doodda ku saabsan xiriirka ka dhexeeya go’aanka Madaxweynaha iyo dacwadda dastuuriga ah.
Guddoomiyaha Cusub iyo Xiriirka Xisbiga JSP
Magacaabista Ibraahim Iidle Suleymaan ayaa iyaduna dhalisay dood siyaasadeed, iyadoo warar soo baxaya ay sheegayaan inuu yahay Lataliyaha Sharciga ee Xisbiga Caddaaladda iyo Wadajirka (JSP), oo uu hoggaamiyo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.
Ilaa hadda ma jiro war rasmi ah oo si cad u xaqiijinaya inuu Ibraahim iska casilay xilkii iyo xubinnimadii uu ku lahaa xisbiga kadib magacaabistiisa.
Xiriirka siyaasadeed ee laga soo sheegayo Guddoomiyaha cusub ayaa muhiimad gaar ah yeeshay, maadaama Maxkamadda Sare ay gacanta ku hayso dacwad la xiriirta go’aanno siyaasadeed iyo dastuur oo ay Dowladda Federaalka qayb ka tahay.
Arrintan ayaa sii xoojisay doodda ku saabsan kala madax-bannaanida hay’adaha dowladda iyo kaalinta garsoorka ee xallinta khilaafaadka dastuuriga ah.
Wararka Sheegaya in Baashe Laga Hor Istaagi Karo Muqdisho
Dhanka kale, ilo amni ayaa sheegaya in Dowladda Federaalka ay ka fiirsaneyso tallaabooyin looga hortagayo in Guddoomiyihii xilka laga qaaday, Baashe Yuusuf Axmed, uu dib ugu soo laabto magaalada Muqdisho.
Warar hordhac ah ayaa sidoo kale tilmaamaya in Baashe uu qorsheynayo inuu ka hadlo xil-ka-qaadistiisa iyo eedeymaha la xiriira muddadii uu hoggaaminayay Maxkamadda Sare.
Haddii ay hirgalaan xayiraadaha laga soo sheegayo dowladda, waxay xaaladda ku soo kordhin karaan muran cusub oo dhinaca sharciga iyo siyaasadda ah.
Saameynta Siyaasadeed ee Xil-ka-qaadista
Xil-ka-qaadista Guddoomiyihii Maxkamadda Sare ayaa kusoo aadaysa xilli Soomaaliya ay wajahayo khilaafaad siyaasadeed oo la xiriira Dastuurka, doorashooyinka iyo awoodaha hay’adaha dowladda.
Maxkamadda Sare ayaa door muhiim ah ku leh fasiraadda sharciga iyo go’aan ka gaarista dacwadaha loo gudbiyo, waxaana madax-bannaanideeda loo arkaa arrin muhiim u ah kalsoonida lagu qabo nidaamka garsoorka.
Isbeddelka hoggaanka Maxkamadda Sare, xilli ay socoto dacwad xasaasi ah, ayaa saameyn ku yeelan kara aragtida dadweynaha ee ku saabsan sida hay’adaha garsoorku u maareeyaan khilaafaadka siyaasadeed.
Waxaa sidoo kale si weyn isha loogu hayaa halka ay ku dambeyn doonto dacwaddii uu gudbiyay Sheekh Shariif Sheekh Axmed iyo sida uu Guddoomiyaha cusub u wajahayo arrimaha dastuuriga ah ee horyaalla Maxkamadda.
Xil-ka-qaadista Baashe Yuusuf Axmed iyo magacaabista Ibraahim Iidle Suleymaan ayaa noqday dhacdo muhiim ah oo kusoo korortay khilaafka dastuuriga ah ee Soomaaliya.
Iyadoo ay jiraan warar ku saabsan go’aan dastuuriga ah oo la filayay, xiriirka siyaasadeed ee Guddoomiyaha cusub iyo suurtagalnimada in Baashe laga hor istaago Muqdisho, waxaa sii kordhaya su’aalaha ku saabsan mustaqbalka madax-bannaanida garsoorka dalka.
Indhaha siyaasiyiinta iyo bulshada Soomaaliyeed ayaa hadda ku wajahan tallaabooyinka xiga ee Maxkamadda Sare iyo halka ay ku dambeyn doonto dacwadda dastuuriga ah ee uu gudbiyay Madaxweynihii hore Sheekh Shariif Sheekh Axmed.
Baidoa Online | Falanqayn Siyaasadeed